Postanowienie NSA z 26 kwietnia 2023 r., II OSK 577/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 kwietnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku C. S.A. z siedzibą w T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji

Sprawa

w sprawie ze skarg kasacyjnych C. S.A. z siedzibą w T. oraz D. sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1419/21 w sprawie ze skarg C. S.A. z siedzibą w T. oraz D. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach z dnia 8 września 2021 r., nr SKO.UL/41.7/342/2021/11753 w przedmiocie warunków zabudowy terenu postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Skład

Sędzia NSA Tomasz Bąkowski przewodniczący

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 26 września 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1419/21 w sprawie ze skarg C. S.A. z siedzibą w T. oraz D. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach z dnia 8 września 2021 r., nr SKO.UL/41.7/342/2021/11753 w przedmiocie warunków zabudowy terenu na skutek skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium odwoławczego w Katowicach od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1419/21, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 1419/21 w całości (pkt 1), oddalił skargi (pkt 2) oraz odstąpił od zasądzenia na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego (pkt 3).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło C. S.A. z siedzibą w T., reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika. Wyrok zaskarżono w całości.

Jednocześnie w skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu l instancji, wskazując na fakt, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca decyzja organu l instancji może wywołać nieodwracalne skutki w postaci przeprowadzenia inwestycji budowlanej w sąsiedztwie skarżącej kasacyjnie z naruszeniem przepisów prawa. To zaś, w ocenie skarżącej spółki, powoduje także poważne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej kasacyjnie poważnej szkody materialnej przez przeprowadzenie w sąsiedztwie skarżącej kasacyjnie inwestycji z naruszeniem przepisów prawa.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd, na wniosek skarżącego, może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 ustawy p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy. (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 77).

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu powołana została w celu ochrony tymczasowej przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla strony wywołać wykonanie takiego aktu, zanim zostanie on zbadany przez sąd administracyjny pod kątem jego legalności. Ochrona tymczasowa ma służyć temu, aby w okresie do rozpatrzenia skargi strona, z uwagi na skutki, jakie może wywołać wykonanie zaskarżonego aktu, nie poniosła znacznej szkody lub by nie doszło do wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt II OZ 1129/18).

Ochrona tymczasowa w toku postępowania sądowoadministracyjnego ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. W każdej tego typu sprawie musi być zatem zbadana kwestia zaistnienia przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej w kontekście konkretnych okoliczności sprawy i argumentacji skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela ugruntowany pogląd orzecznictwa, że udzielić ochrony tymczasowej można wyłącznie w stosunku do aktu posiadającego przymiot wykonalności, tzn. takiego, gdy można na skutek jego wykonania, w sposób dobrowolny lub przymusowy, doprowadzić do sytuacji, która będzie odpowiadała zawartemu w tym akcie rozstrzygnięciu. Zaskarżony akt musi zatem wywoływać skutki materialnoprawne. Natomiast decyzja o warunkach zabudowy, ma co do zasady charakter deklaratoryjny i związany, co oznacza, że stwierdza istnienie pewnego stanu faktycznego i prawnego oraz nie wymaga wykonania. Decyzja o warunkach zabudowy nie upoważnia do rozpoczęcia prac budowlanych i – choć rozpoczyna pewien etap inwestycyjny, bowiem po jej uzyskaniu następuje zazwyczaj wystąpienie o pozwolenie na budowę, to jednak sama w sobie nie może powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Jak powołano wyżej, wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne, natomiast skutków takich nie wywołuje decyzja o warunkach zabudowy, gdyż nie podlega wykonaniu w postępowaniu egzekucyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., sygn. akt II OZ 511/13).

Niezależenie od powyższego należy zaznaczyć, że skarżąca kasacyjnie we wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie wykazała ani nie uprawdopodobniła, że w wyniku wykonania tej decyzji powstanie niebezpieczeństwo spowodowania znacznej szkody lub nieodwracalnych skutków. Zgodnie z kolejnym stanowiskiem przyjętym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w sytuacji gdy skarżący nie wskazuje we wniosku na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek nie uzasadnia, to nie jest obowiązkiem sądu poszukiwanie tych okoliczności (por. postanowienie NSA z dnia 10 października 2013 r., I OZ 876/13).

Argumentacja wniosku opiera się na obawach odnośnie, co wymaga wyraźnego zaznaczenia, samej potencjalnej możliwości przeprowadzenia inwestycji budowlanej w sąsiedztwie skarżącej kasacyjnie z naruszeniem przepisów prawa.

Należy wyraźnie podkreślić, że sama możliwość wystąpienia w dalszym toku procesu inwestycyjnego o udzielenie pozwolenia na budowę nie może być postrzegana jako możliwość spowodowania wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych, a wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków.

Z tych też względów przytoczona we wniosku argumentacja nie mogła odnieść zamierzonego skutku w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji o warunkach zabudowy.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.