Uzasadnienie
D. W. i M. W. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 176/04 oddalającego skargę D., M., J. i M. W. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wybudowania budynku mieszkalnego.
Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. skarżąca D. W. wniosła o wyłączenie składu sędziowskiego, wskazując następnie w piśmie z dnia 12 kwietnia 2011 r., iż wyłączenie usprawiedliwione jest z uwagi na "stronniczość, rażące naruszenie prawa, praw materialnych strony skarżącej, uporczywe pozbawianie (...) prawa do rzetelnego procesu sądowego i dokumentów wnioskowanych przez skarżących.(...)". Skarżąca ponadto wskazała na dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 931/08 oraz II OSK 974/08, w których orzekali Sędziowie NSA [...] i [...].
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie.
Instytucja wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa, jak i na wniosek strony jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego, we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy.
Zgodnie z art. 18 i art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy prawa bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy prawa zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 p.p.s.a. Sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (pkt 1), swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (pkt 2), osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (pkt 3), w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (pkt 4), w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (pkt 5) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6), dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a) oraz, w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (pkt 7). Ponadto, zgodnie z art. 18 § 3 p.p.s.a. sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.
Analiza akt sprawy, jak również akt powołanych we wniosku spraw, które toczyły się z inicjatywy skarżącej, prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przyczyn wyłączenia określonych w art. 18 p.p.s.a. W szczególności żadne ze wskazanych przez skarżącą orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi podstawy do przyjęcia, że w niniejszej sprawie istnieją przesłanki wyłączenia składu orzekającego na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r.
Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., w myśl art. 19 p.p.s.a., sąd może również wyłączyć sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby ona wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Stosownie zaś do treści art. 20 p.p.s.a., strona składającą wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodobniających istnienie tej przyczyny. Takich okoliczności skarżąca nie powołuje, odwołując się jedynie do wydawanych w jej sprawach rozstrzygnięć.
Ponadto z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów, których dotyczy wniosek, wynika, że nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a., ani inne tego rodzaju, które mogłyby wywoływać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Skarżąca nie wykazała we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.