Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 stycznia 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. i M. B. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia [...] czerwca 2003r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2001r. znak [...] nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych przy budowie wiaty konstrukcji stalowej wraz z uporządkowaniem terenu na terenie działki nr ew. [...] położonej w miejscowości A. Gm. Ł. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie inwestorzy zarzucali organowi administracji naruszenie art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) zwanej dalej ustawą. W opinii strony skarżącej niesłusznie uznano, iż wykonane przez nich prace stanowią budowlę, bowiem inwestorzy dokonali wyłącznie "utwardzenia terenu pod budowę i prowizorycznego częściowego zadaszenia", co oznacza, że wskazany przepis ustawy nie może mieć zastosowania.
Wykonane prace miały na celu jedynie ochronę urządzeń elektrycznych przed opadami atmosferycznymi. Skarżący podnieśli także, że organy administracji dokonały niewłaściwej interpretacji przepisów ustawy i nie podjęły próby interpretacji określenia "prace przygotowawcze". Wskazali też, że posiadają prawomocną decyzję o warunkach zabudowy działki nr [...] w A. oraz, że ich wniosek o pozwolenie na budowę wiaty nie został do chwili obecnej rozpoznany.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd I instancji stwierdził, że organy administracji dokonały właściwej interpretacji przepisów prawa budowlanego, bowiem obiekt wskazany w zaskarżonej decyzji wyczerpuje dyspozycję art. 3 ust. 1 i 3 ustawy. Za niezasadny Sąd uznał także zarzut strony skarżącej, że wykonane przez nią działania to prace przygotowawcze, skoro inwestorzy nie posiadali decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu na terenie, na którym realizowano obiekt objęty zaskarżoną decyzją i nie dokonali zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych. W takiej sytuacji Sąd I instancji uznał, że prac wykonanych przez inwestorów nie można uznać za prace przygotowawcze w rozumieniu art. 41 ustawy.
Sąd I instancji podniósł także, że dysponowanie przez skarżących ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz fakt złożenia przez nich wniosku o wydanie pozwolenia na budowę nie zwalniał skarżących od uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przed rozpoczęciem prac budowlanych. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że stan faktyczny ustalony w sprawie wyczerpuje hipotezę normy art. 48 i wykonane prace budowlane należy uznać za samowolę budowlaną podlegającą sankcji określonej w tym przepisie (rozbiórce).
W skardze kasacyjnej wniesionej na powyższe orzeczenie B. i M. B., na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. zarzucają mu naruszenie prawa materialnego, tj. art. 3 pkt 1 i pkt 3 ustawy polegające na uznaniu, iż wykonane przez inwestorów prace w postaci utwardzenia terenu i jego prowizorycznego częściowego zadaszenia stanowią budowlę, chociaż w rzeczywistości mają one wyłącznie charakter tymczasowy i wykonane zostały w celu ustawienia maszyn niezbędnych do przygotowania karmy dla zwierząt, a częściowe zadaszenie dla ochrony urządzeń elektrycznych przed opadami atmosferycznymi. Zdaniem skarżących wbrew twierdzeniom zawartym w zaskarżanym wyroku wykonane elementy nie składają się na całość użytkową czego wymaga ustawodawca. Pozwalają wyłącznie na prowizoryczne ich użytkowanie i to w ograniczonym zakresie.
W związku z powyższym skarżący uważają, że zrealizowane prace nie są samowolą budowlaną, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niewłaściwie uznał, że zastosowanie wobec inwestorów sankcji z art. 48 ustawy jest prawidłowe.
Wnoszący skargę kasacyjną domagają się zmiany zaskarżonego orzeczenia i uchylenia decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie, względnie uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Nietrafny jest zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 pkt. 1 i pkt 3 ustawy poprzez niewłaściwe uznanie, że wykonane przez inwestorów prace stanowią budowlę.
Skarżący nie kwestionują prawidłowości ustalenia przez Sąd okoliczności faktycznych, z których wynika, że wykonane poprzez nich roboty budowlane polegały na wykonaniu płyty betonowej o wymiarach 12,00 x 12,00m i grubości 20 cm, na której ustawiono 12 sztuk słupów stalowych zakotwiczonych w stopach fundamentowych oraz zamontowaniu przęsła zadaszeniowego wykonanego z kształtowników stalowych.
Stosownie do regulacji art. 3 pkt 1b ustawy obiektem budowlanym jest m. in. budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, zaś przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury (art. 3 pkt 3 ustawy), w tym np. części budowlane urządzeń technicznych oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Ustawowa definicja budowli jest więc bardzo szeroka i swoim zakresem obejmuje nie tylko obiekty budowlane stanowiące całość techniczno – użytkową, ale także te ich części, które dają się wyodrębnić pod względem technicznym. W takim wypadku nie ulega wątpliwości, że inwestycja zrealizowana przez skarżących stanowi budowlę w rozumieniu przepisów ustawy, skoro wykonane roboty stanowią dające się wyodrębnić pod względem technicznym części planowanego obiektu budowlanego, objętego nie rozpoznanym jeszcze wnioskiem o pozwolenie na budowę. Z materiałów sprawy wynika, że zrealizowany obiekt posiada wartość użytkową, bowiem w sposób samodzielny może wykonywać określone funkcje, które w swoich pismach wymieniają sami skarżący (ustawienie maszyn niezbędnych do przygotowania karmy dla zwierząt, ochrona urządzeń elektrycznych przed opadami atmosferycznymi).
Wobec tego niesłuszny jest zarzut skargi kasacyjnej, że wykonany obiekt nie stanowi całości techniczno-użytkowej w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy i w konsekwencji nie usprawiedliwiony jest zarzut, że zaskarżony wyrok zapadł z obrazą tego przepisu.
Nieuzasadnione jest też twierdzenie skargi kasacyjnej, że wykonane roboty mają charakter tymczasowy, bowiem nie mieszczą się one w definicji zawartej w art. 3 ust. 5 ustawy. Nawet gdyby przyjąć, co w toku postępowania podnosili skarżący, że realizowana inwestycja stanowi wymieniony w art. 29 ust. 1 pkt 3 ustawy obiekt przeznaczony do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych – okoliczność ta nie mogła mieć wpływu na treść zaskarżonego orzeczenia, skoro na podstawie art. 33 ustawy pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego i bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę nie można rozpocząć robót budowlanych (art. 28 ustawy), a nawet podjąć prac przygotowawczych (art. 41 ust. 1 i ust. 3 ustawy).
Stosownie do treści art. 48 ustawy właściwy organ nakazuje w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo zgłoszenia sprzeciwu przez właściwy organ. W takim wypadku Sąd I instancji słusznie oddalił skargę uznając, że zastosowanie przez organy administracji art. 48 ustawy było w przedmiotowej sprawie uzasadnione, jeżeli w toku postępowania ustalono, że wykonane roboty stanowią wyodrębnione technicznie części obiektu budowlanego, zrealizowane bez uzyskania pozwolenia na budowę.
Z przyczyn wymienionych, na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.