Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2006r., sygn. akt II SA/Lu 876/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę Z. F. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2005r., Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd I instancji podał, że zaskarżoną decyzją Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. F. i T. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] czerwca 2005r. - nakazującej Z. F. rozbiórkę części budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce Nr [...] położonej w G. - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej rozbiórki płyty fundamentowej i umorzył postępowanie w tej części, a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powodem wydania nakazu rozbiórki było nieprzedłożenie przez Z. F. dokumentów, w terminie do dnia 30 maja 2005r., określonych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P z dnia 11 maja 2005r.
Na decyzję organu odwoławczego Z. F. złożył skargę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, iż skarga ta nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego, ani prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu I instancji organ odwoławczy prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z protokołu kontroli oględzin z dnia 11 maja 2005r. dokonanych przez organ I instancji jednoznacznie wynika, że Z. F. na działce nr 152/1 realizuje budowę zadaszonego wejścia do budynku o wymiarach w rzucie poziomym 4,00 z 5,80 m oraz wykonał drewnianą, ryglową konstrukcję przyziemia, na której została oparta drewniana konstrukcja dachu pokryta blachą. Przedmiotowy obiekt budowlany inwestor realizuje bez wymaganego pozwolenia na budowę, przy czym roboty budowlane rozpoczął w 1995r., kiedy wykonał płytę fundamentową. Decyzją z dnia 9 maja 1995r. Kierownik Urzędu Rejonowego w P. nakazał Z. F. rozbiórkę tychże fundamentów, której to decyzji skarżący nie wykonał, a w późniejszym okresie kontynuował budowę.
Sąd I instancji podzielił stanowisko organów administracji, iż w niniejszej sprawie miała miejsce rozbudowa budynku mieszkalnego polegająca na posadowieniu obiektu o powierzchni 23,20 m2. Inwestycja ta nie mieści się zatem w katalogu spraw zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w szczególności nie odpowiada treści art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Nieprzedłożenie przez inwestora dokumentów określonych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 maja 2005r. (zaświadczenie wójta o zgodności realizowanej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cztery egzemplarze projektu budowlanego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane), uzasadniało wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji nakazującej rozbiórkę dobudowanej samowolnie części obiektu budowlanego, na podstawie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego.
Uchylenie przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji w części dotyczącej płyty fundamentowej było prawidłowe ze względu na obowiązywanie ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia 9 maja 1995r.
Od powyższego wyroku Z. F. złożył skargę kasacyjną wnosząc o jego zmianę w całości przez uwzględnienie skargi w całości albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Skarżący wniósł o "uwzględnienie poniesionych kosztów postępowania według norm prawem przepisanych".
W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 48 Prawa budowlanego, a także niewłaściwe zastosowanie tych przepisów w przedmiotowej sprawie polegające na wadliwym przyjęciu, że skarżący dopuścił się samowoli budowlanej w części podjętej dobudowy w istniejącym budynku. Ze względu na okoliczność, iż nieruchomość, na której zrealizowana została inwestycja, jest przedmiotem współwłasności, skarżący nie był w stanie wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uniemożliwiało legalizację tej inwestycji. W tej sytuacji zastosowana przez organy nadzoru budowlanego procedura narusza zdaniem skarżącego zasady słuszności.
Dalej skarżący zarzuca "rażące naruszenie" art. 3, art. 28, art. 29-30, art. 48 ust. 2 i 3 oraz art. 49 Prawa budowlanego w związku z art. 46, art. 47, art. 195, art. 196, art. 199, art. 210 i art. 211 Kodeksu cywilnego oraz art. 618 Kodeksu postępowania cywilnego przez wadliwe ustalenie, że dokonana przez skarżącego "samowola budowlana" nie nadaje się do legalizacji, a decyzja o nakazie rozbiórki nie może być wydana na podstawie "uznania administracyjnego". Dodał też, że "pominięcie uprawnień współwłaścicieli nieruchomości do sądowego zniesienia współwłasności stanowi naruszenie prawa cywilnego i procesowego ściśle związanego w przepisami prawa i postępowania administracyjnego. Jest to - spór cywilny".
W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez wadliwe przyjęcie, że skarga nie jest zasadna. Zastosowana procedura legalizacji samowoli narusza w ocenie skarżącego prawo własności zdefiniowane w Kodeksie cywilnym. Zarzucono także Sądowi niewyjaśnienie szeregu okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie.
Pismem z dnia 24 kwietnia 2006r. uczestnik postępowania T. S. złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji zawartej w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do brzmienia art. 183 powołanej ustawy - sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie okoliczności wskazujące na nieważność postępowania. Ponieważ w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek powodujących nieważność postępowania, to postępowanie kasacyjne ograniczać się będzie do zbadania zasadności wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych.
Skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, iż został on wadliwie sformułowany. Zamierzając skutecznie postawić zarzut naruszenia powyższego przepisu przez sąd administracyjny, należało jednocześnie zarzucić temu Sądowi naruszenie odpowiednich przepisów postępowania zawartych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Należy zauważyć, że art. 48 Prawa budowlanego składa się z wielu jednostek redakcyjnych: ustępów i punktów, zawierając tym samym wiele przepisów. W skardze kasacyjnej nie wskazano natomiast, które konkretnie przepisy art. 48 powołanej ustawy zostały zdaniem skarżącego naruszone.
Ponadto zarzucając naruszenie prawa materialnego należy wskazać, czy chodzi o błędną wykładnię przepisu, czy o jego niewłaściwe zastosowanie. Obie te przesłanki nie mogą być spełnione łącznie, bowiem z logicznego punktu widzenia zachodzi między nimi relacja wykluczania się. Dopiero w uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej skarżący wskazał na ust. 3 i 4 art. 48 ustawy, które to przepisy stanowiły podstawę wydania zaskarżonej decyzji. Przepisy te obligują właściwy organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu w przypadku nie przedstawienia w zakreślonym terminie dokumentów, o których mowa m.in. w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 ustawy. W niniejszej sprawie odesłanie zawarte w art. 48 ust. 3 pkt 2 Prawa budowlanego ogranicza się, ze względu na rodzaj obiektu, do zaświadczenia wójta o zgodności realizowanej budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy oraz do oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Dokumentów tych, określonych w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2005r., inwestor nie przedłożył, co czyniło zasadnym wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji o rozbiórce przedmiotu samowoli budowlanej. Podkreślić należy, iż nie sam fakt zaistnienia samowoli budowlanej, lecz niewykonanie przez skarżącego wyżej opisanych obowiązków stało się bezpośrednią przyczyną wydania zaskarżonej decyzji. Tracą zatem na znaczeniu podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia art. 3, art. 28, art. 29-30 i art. 49 Prawa budowlanego w związku z art. 46, art. 47, art. 195, art. 196, art. 199, art. 210 i art. 211 Kodeksu cywilnego oraz art. 618 Kodeksu postępowania cywilnego, bowiem dotyczą one zupełnie innych kwestii.
Także zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania – art. 145 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może prowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej. Został on bowiem wadliwie sformułowany, jako, że nie wskazano żadnego konkretnego przepisu spośród zawartych w § 1 art. 145 ustawy.
W przedstawionym stanie rzeczy skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.