Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt II SA/Po 680/12 odrzucił skargę M. A., J. A. i P. A. na uchwałę Rady Miasta Poznania z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Postanowienie zapadło w następujących okolicznościach sprawy:
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 radca prawny R. D. (błędnie oznaczony przez sąd jako B.) występujący w imieniu M. i J. A. oraz P. A. wezwał Radę Miasta Poznania do usunięcia naruszenia interesu prawnego przez uchylenie w całości uchwały Rady Miasta Poznania z dnia 10 stycznia 2012 r., nr XXIV/313/VI/2012 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Spławie - rejon ulicy Glebowej w Poznaniu".
W piśmie z dnia [...] maja 2012 r., doręczonym pełnomocnikowi w dniu [...] maja 2012 r., Prezydent Miasta Poznania w odpowiedzi na to wezwanie uznał wskazane zarzuty za bezzasadne.
W dniu [...] lipca 2012 r. pełnomocnik wniósł skargę na powyższą uchwałę wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w trybie doręczenia zastępczego, uregulowanego w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z dniem [...] września 2012 r. W przepisanym terminie żadna ze stron nie wniosła zażalenia na powyższe postanowienie.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę. Sąd wskazał, że zgodnie z treścią art. 101 ust 1. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Oceny zachowania terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, należy dokonać uwzględniając treść art. 53 § 2 p.p.s.a. oraz wskazującą na konieczność zastosowania w tego przepisu uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 kwietnia 2007 r. (sygn. akt. II OPS 2/07). Skargę należy zatem wnieść za pośrednictwem organu gminy do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania odpowiedzi tego organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.
W przedmiotowej sprawie wniosek o usunięcie naruszenia prawa został wniesiony przez pełnomocnika skarżących w dniu [...] kwietnia 2012 r. (data wpływu wniosku do Urzędu Miasta Poznania - Biura Rady Miasta). Sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi, zgodnie z treścią art. 83 § 2 p.p.s.a., upłynął w dniu [...] czerwca 2012 r. (poniedziałek). W okresie biegu tego terminu organ – Rada Miasta Poznania - mógł udzielić odpowiedzi na wezwanie i w takim przypadku dalszy bieg tego terminu stałby się bezprzedmiotowy, ponieważ od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie rozpocząłby bieg termin trzydziestu dni od dnia doręczenia tej odpowiedzi (por. wyrok NSA z dnia 15 lutego 2012 r. II OSK 166/12). Jednakże jak wynika z akt sprawy, organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie pełnomocnika skarżących, a zatem sześćdziesięciodniowy termin do wniesienia skargi do sądu nie uległ przerwaniu.
Nie można bowiem uznać, że pismo Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] maja 2012 r. stanowi odpowiedź właściwego organu na wezwanie do usunięcie naruszenia prawa, gdyż nie pochodzi od organu którego akt (uchwała) jest przedmiotem zaskarżenia. Prezydent miasta nie jest organem uprawnionym do zajmowania stanowiska w sprawie ważności uchwał organu stanowiącego miasta (por. postanowienie WSA w Bydgoszczy z dnia 1 września 2009 r. o sygn. akt II SA/Bd 460/09 i postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2009 r. o sygn. akt II OSK 87/09). Sąd stwierdził zatem wniesienie skargi z uchybieniem terminu, który upłynął z dniem 18 czerwca 2012 r.
W tym stanie rzeczy, stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd zobligowany był do odrzucenia skargi wniesionej po upływie terminu.
Skargą kasacyjną z dnia [...] listopada 2012 r. zaskarżono powyższe postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu pełnomocnik podniósł argumenty zmierzające do zakwestionowania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi, nie zaś jej odrzucenia oraz podał, że postanowienie to zostało błędnie uznane za prawomocne, gdyż zdaniem pełnomocnika nastąpiło jego nieprawidłowe doręczenie zastępcze.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania w obu instancjach, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Organ wskazał w uzasadnieniu tylko argumenty przemawiające za odmową przywrócenia terminu do wniesienia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przedmiotem postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w przedmiotowej sprawie jest postanowienie sądu o odrzuceniu skargi, nie zaś postanowienie o przywróceniu terminu do jej wniesienia, wobec czego sąd bada tylko okoliczności podniesione przez strony w odniesieniu do odrzucenia skargi.
Zgodnie z art. 58 § 1 ust. 2 p.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli została wniesiona po terminie. Termin ten może zostać przywrócony na podstawie art. 86 p.p.s.a. Niewątpliwym jest – czemu nie przeczy również pełnomocnik – że uchybił on terminowi do wniesienia skargi. Znane jest sądowi z urzędu, że postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2013 r. odrzucono zażalenie pełnomocnika (po bezskutecznej próbie przywrócenia terminu do jego wniesienia) na postanowienie z dnia 23 sierpnia 2012 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia skargi w rozpatrywanej sprawie. Termin ten nie został więc przywrócony, wobec czego sąd trafnie odrzucił skargę.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania, czyniąc zadość żądaniu organu, gdyż nie ma ku temu podstaw prawnych. Zwrot kosztów postępowania może przysługiwać jedynie skarżącemu od organu, nie zaś odwrotnie, przy czym ze względu na cel tej regulacji nie jest możliwe przyjęcie innego jej rozumienia (por. komentarz do art. 200 [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Warszawa 2013, Legalis).
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.