Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 11 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 486/04, wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 30 czerwca 2004 roku Nr DO III/K0 796/K-1182413/2/2004 oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] marca 2004 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich, zasądził od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącego M. S. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego oraz określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Uzasadniając powyższy wyrok Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] marca 2004 roku Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, działając na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 2002 roku, Nr 42, poz. 371 ze zm.), odmówił przyznania uprawnień kombatanckich M. S. Organ administracji podniósł, iż represjami w rozumieniu ustawy, powołanej w podstawie prawnej decyzji, są okresy przebywania w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Zgodnie natomiast z dokumentami przedłożonymi przez M. S. miejscem jego urodzenia jest miejscowość S. w Niemczech, a nie obóz hitlerowski w P. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. S. podniósł, iż S. był miejscem odosobnienia, które podlegało pod obóz w P. i było w dyspozycji władz hitlerowskich. Warunki pobytu w tym miejscu nie różniły się też od warunków w obozach takich jak obóz w P. Odwołujący się wskazał ponadto, iż Fundacja "Polsko-Niemieckie Pojednanie" uznała go za represjonowanego.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia [...] czerwca 2004 roku utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] marca 2004 roku. W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że jest bezspornym, iż podnoszona przez M. S, okoliczność urodzenia w miejscowości S. w Niemczech, podczas pobytu rodziców na deportacji do pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy, nie jest represją w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i nie może być potraktowana jako działalność kombatancka, ani działalność równorzędna z działalnością kombatancką. Organ odwoławczy dodał, iż z akt sprawy nie wynika, aby M. S. przebywał w miejscach odosobnienia, określonych przepisami powołanej wyżej ustawy. Z dostępnych organowi materiałów źródłowych ("Das nationalsozialistische Lagersystem" CCP) nie wynika też, aby w miejscowości S,. znajdowały się takie miejsca odosobnienia.
Miejscowość ta nie została również wymieniona w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U. Nr 106, poz. 1154).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie M. S. wyjaśnił, iż jesienią 1941 roku jego matka T. wraz z mężem A. i dwiema córkami została osadzona w obozie hitlerowskim w P. Siostry skarżącego M. i M., po tym jak zostały rozdzielone z rodzicami, szybko zmarły. Matkę skarżącego przewieziono następnie w głąb Niemiec i osadzono w miejscu odosobnienia w S., gdzie w dniu 24 lutego 1942 roku urodził się skarżący. Skarżący oświadczył, iż pierwsze trzy lata swojego życia spędził razem z matką w miejscu odosobnienia na terenie hitlerowskich Niemiec, podlegając cały czas pod jurysdykcję władz w obozu w P. W jego ocenie spełnia przesłanki do uzyskania uprawnień kombatanckich, które w 1985 roku uzyskała jego matka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 marca 2005 roku.
Sąd pierwszej instancji uwzględnił skargę, albowiem stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jako okoliczność sporną w niniejszej sprawie Sąd uznał kwestię przynależności M. S. do kręgu adresatów ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, od czego uzależnione jest przyznanie uprawnień kombatanckich. Sąd podkreślił, iż zakresem podmiotowym ustawy zostali objęci kombatanci w rozumieniu tej ustawy oraz ofiary represji wojennych i okresu powojennego. Definicję legalną represji ustawodawca zawarł w art. 4 ust. 1 powołanej ustawy, określając jednocześnie w ust. 2, iż przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia.
Spór dotyczy uznania skarżącego za ofiarę represji wojennych. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania przed organami administracji publicznej obu instancji nie pozwala na zajęcie jednoznacznego stanowiska w tym zakresie. Szereg okoliczności sprawy wymaga przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego przez organy administracji.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego za represje uznane zostało przebywanie z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby w nich osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także więzień i obozów NKWD lub będących pod nadzorem NKWD, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości, oraz obozy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) oraz pkt 3 powołanej ustawy, określone zostały, na podstawie upoważnienia zawartego w art. 8 ust. 1 pkt 2 tejże ustawy, przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz.U.
Nr 106, poz. 1154). W wykazie tym nie została wymieniona miejscowość S. Sąd pierwszej instancji zwrócił jednak uwagę na stwierdzenie skarżącego, zawarte w skardze do sądu administracyjnego, że znajdujący się na terenie hitlerowskich Niemiec obóz w S. podlegał jurysdykcji władz obozu w P. Sąd stwierdził nadto, że zgodnie z "Nową encyklopedią PWN" (Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998, Wydanie I, tom 5, s. 279), w czasie II wojny światowej w latach 1941-1945 w P. znajdował się hitlerowski obóz – początkowo przesiedleńczy, przejściowo filia obozu S,, a od 1942 roku obóz pracy.
W ocenie Sądu pierwszej instancji organy administracji publicznej nie powinny pozostawać obojętne wobec podnoszonych przez skarżącego okoliczności i winny zbadać charakter obozu S., a w szczególności to, czy nie stanowił podobozu któregoś z obozów hitlerowskich, objętych przedmiotowym wykazem. Okoliczności te wymagają wyjaśnienia również z uwagi na fakt przyznania decyzją z dnia 21 września 1993 roku uprawnień kombatanckich T. S. – matce skarżącego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych uznał, że T. S. w okresie od listopada 1941 roku do stycznia 1945 roku przebywała w obozie hitlerowskim i z tego też tytułu podlegała represjom wojennym. W okresie tym, jak wynika z wyjaśnień skarżącego, M. S. przebywał razem z matką.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wskazał, iż w toku ponownego rozpatrywania sprawy konieczne będzie przeprowadzenie przez organ I instancji uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w przedstawionym wyżej zakresie. Obecny stan sprawy uniemożliwia bowiem sądowi kontrolę poprawności stanowiska organów administracji w przedmiocie odmowy przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 11 marca 2005 roku wniósł Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, reprezentowany przez radcę prawnego M. Ł., zaskarżając powyższy wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego(t. j. Dz. U. z 2002 roku, Nr 42, poz. 371 ze zm.) – polegającą na przyjęciu, iż przepisy te mogą stanowić podstawę wydania decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich osobie, która nie przebywała w żadnym z miejsc odosobnienia, o których mowa w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154).
Zgłaszając powyższe zarzuty strona na podstawie art. 188 p.p.s.a. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz o zasądzenie na podstawie art. 203 pkt 2 w związku z art. 205 p.p.s.a. od skarżącego na rzecz organu administracji kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego w postępowaniu kasacyjnym.
W uzasadnieniu środka zaskarżenia, przytaczając treść art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, strona podniosła, iż wykaz miejsc wymienionych w tym przepisie zawiera, wydane na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku, a umiejscowienie w tym akcie prawnym danego miejsca odosobnienia przesądza o dopuszczalności przyznania z tytułu pobytu w nim uprawnień kombatanckich. Na poparcie powyższego stanowiska autor skargi kasacyjnej powołał się na utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych, np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 lipca 2001 roku (sygn. akt V SA 3357/00, opubl. LEX nr 50163). Zdaniem organu administracji warunkiem sine qua non przyznania uprawnień z tytułu określonego w art. 4 ust. 1 ustawy o kombatantach /.../ jest wymienienie miejsca odosobnienia we wskazanym wyżej rozporządzeniu wykonawczym. Przeciwne rozumienie art. 8 powołanej ustawy prowadziłoby do zbyteczności istnienia delegacji ustawowej i założenia o braku racjonalności ustawodawcy.
Wnoszący skargę kasacyjną zauważył, iż z woli ustawodawcy spośród dziesiątków tysięcy miejsc kaźni i terroru, jakie stworzył hitlerowski aparat bezpieczeństwa dla obywateli narodowości polskiej Prezes Rady Ministrów uznał za zasadne wybranie kilkuset miejsc odosobnienia o najcięższym charakterze, w których pobyt uzasadniać ma przyznanie uprawnień kombatanckich. Obóz w S. / przyjmując, że istniał / nie jest jedynym miejscem, jakie pozostało poza nawiasem stawianym przez rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku. Jako przykłady innych obozów, które nie zostały uwzględnione w przedmiotowym rozporządzeniu wskazano: obóz przejściowy w Pr. (przez który po upadku Powstania Warszawskiego przeszło ponad 600.000 osób), obozy w Smukale, Toruniu, Szczeglinie. Dostępne organowi administracji wydawnictwa nie potwierdzają, aby na terenie miejscowości S. istniało jakiekolwiek miejsce odosobnienia, o którym mowa w przepisach ustawy o kombatantach /.../.
Powyższy obóz nie figuruje wśród wymienionych w rozporządzeniu wykonawczym i jego istnienia nie potwierdza również wykaz Międzynarodowej Służby Poszukiwawczej (Das nationalsozialstische Lagersystem CCP-ITS Arolsen).
W świetle powyższego, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, nie można się zgodzić z zarzutem skarżącego, iż Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozostał obojętny wobec podnoszonych przez skarżącego twierdzeń i nie zbadał charakteru obozu w S. jako spełniającego wymogi przepisów ustawy. Z tych tez względów organowi nie można skutecznie postawić zarzutu, że decyzja odmawiająca przyznania uprawnień kombatanckich naruszała prawo.
Odnośnie zarzutu, iż organ administracji pominął materiał dowodowy zawarty w aktach matki skarżącego – T. S. podniesiono, iż wydając zaskarżoną decyzję organ zobligowany był do oceny materiału zebranego w niniejszej sprawie, który to wymóg spełniono. Zdaniem Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Sąd pierwszej instancji przy orzekaniu o zgodności z prawem decyzji z dnia ]...[ czerwca 2004 roku nie mógł i nie powinien kierować się nie poddanym kontroli sądowej stanowiskiem organu, zajętym w innej sprawie, dotyczącej innego podmiotu i nie będącej przedmiotem postępowania poprzedzającego wydanie kwestionowanej decyzji. Organ administracji stwierdził, że jak wynika z akt administracyjnych matki skarżącego, T. S. nie ujawniła - w toku postępowania prowadzonego w jej sprawie - faktu pobytu na robotach przymusowych; powołała się na pobyt w obozie w P. do stycznia 1945 roku. W ocenie organu, w świetle miejsca urodzin skarżącego (miejscowość S. leży ponad 900 km od P.), informacje zawarte w aktach matki należy uznać za mijające się z prawdą.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną M. S. podniósł, iż nigdy nie twierdził, że w S. był obóz, a jedynie zaznaczył, że było to miejsce odosobnienia. Wskazał, że matka została wywieziona z obozu w P. w głąb Niemiec w ostatnich miesiącach ciąży.
Skarżący wniósł o nie zasądzanie od niego kosztów postępowania, gdyż nie jest w stanie ich pokryć z uwagi na niskie dochody (utrzymuje się z zasiłku przedemerytalnego w kwocie 529,77 złotych).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia a zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, mimo częściowo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu.
W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż błędna wykładnia prawa polega nieprawidłowym odczytaniu treści prawa. Aczkolwiek zauważyć należy, iż zastosowanie przepisu prawa materialnego w każdym przypadku musi być poprzedzone ustaleniem stanu faktycznego. Tylko bowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji normy prawnej. W niniejszej sprawie strona nie zarzuciła naruszenia przepisów postępowania przez Sąd I instancji.
Strona wnosząca skargę kasacyjną zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Przepis art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej wyżej ustawy posiada kolejne jednostki redakcyjne: lit. a), b) i c). Podkreślić należy, iż w petitum skargi kasacyjnej nie wskazano konkretnej jednostki redakcyjnej, przy czym w uzasadnieniu skargi strona powołała art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i b) ustawy.
W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego.
Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:
- a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,
- b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa,
- c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa.
Miejsca odosobnienia, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. c) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ze zm.).
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie przyjął, iż przepisy art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy mogą stanowić podstawę wydania decyzji o przyznaniu uprawnień kombatanckich osobie, która nie przebywała w żadnym z miejsc odosobnienia, o których mowa w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uchylił decyzje wydane w niniejszej sprawie, albowiem stwierdził naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji materiał dowodowy zgromadzony w toku postępowania administracyjnego nie pozwala na zajęcie jednoznacznego stanowiska w zakresie charakteru miejsca, w którym przebywał M. S. i z tych powodów organ winien zbadać w szczególności to, czy S. nie stanowiło podobozu któregoś z obozów hitlerowskich, objętych rozporządzeniem wykonawczym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zasadnie zwrócił też uwagę na fakt przyznania decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 21 września 1993 roku uprawnień kombatanckich matce skarżącego – T. S,. z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim od listopada 1941 roku do stycznia 1945 roku. Skoro zaś M. S. urodził się w dniu 24 lutego 1942 roku to nie można twierdzić – jak czyni to strona wnosząca skargę kasacyjną – że okoliczność przyznania uprawnień matce M. S. nie ma znaczenia w niniejszej sprawie.
Ma wprawdzie rację Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dotyczącej uprawnień kombatanckich T. S. może podlegać ocenie organu, lecz oceny tej organ winien dokonać w toku postępowania w przedmiocie uprawnień kombatanckich M. S. nie zaś w skardze kasacyjnej. Decyzja administracyjna i dowody zebrane w toku postępowania administracyjnego poprzedzającego jej wydanie mogą stanowić dowód w innym postępowaniu administracyjnym (art. 75 § 1 k.p.a.). Dowody te podlegają ocenie organu prowadzącego postępowanie, a ocena ta winna poprzedzać rozstrzygnięcie sprawy. Z tych względów nie może uzyskać aprobaty Sądu praktyka uzupełniania ustaleń faktycznych na etapie postępowania kasacyjnego. Skarga kasacyjna, podobnie jak odpowiedź organu na skargę wniesioną przez skarżącego do sądu administracyjnego pierwszej instancji, nie może stanowić uzupełnienia decyzji administracyjnej.
Art. 107 § 3 k.p.a. jednoznacznie określa wymogi. uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji. Uzasadnienie faktyczne winno wskazywać fakty uznane za udowodnione, dowody, na których oparł się organ oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Chodzi tu zatem o wytłumaczenie, dlaczego organ zastosował konkretny przepis prawa materialnego w danej sytuacji faktycznej i wskazanie związku między oceną stanu faktycznego a treścią rozstrzygnięcia.
W tym miejscu podkreślić należy, iż w § 2 powołanego wyżej rozporządzenia wyszczególniono nie tylko obozy koncentracyjne, ale i podobozy obozów wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia. Nadto przepis § 5 wymienia miejsca odosobnienia w pkt 1- przejściowe obozy policji bezpieczeństwa (obozy internowania), w pkt 2 - wychowawcze obozy pracy (Arbeitserziehungslager): samodzielne oraz utworzone na terenie więzień i obozów przesiedleńczych, w pkt 3 - karne obozy pracy (Strafarbeitslager): samodzielne oraz utworzone na terenie więzień oraz w pkt 4 obozy typu Polenlager, przy czym tylko punkt 1 i pkt 4 zawierają wyliczenie enumeratywne. To zaś rodzi po stronie organu obowiązek wyjaśnienia charakteru S. w aspekcie przepisów rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 roku w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości (Dz. U. Nr 106, poz. 1154 ze zm.).
Zaznaczyć należy, iż zgodnie z danymi zawartymi w Wielkiej Encyklopedii PWN w czasie II wojny światowej w P. znajdował się obóz niemiecki - początkowo przesiedleńczy, przejściowo fila obozu S., od 1942 roku pracy przymusowej (Wielka Encyklopedia PWN, Warszawa 2004, Tom 22, str. 153). Na powyższe okoliczności zasadnie zwrócił uwagę Sąd I instancji.
Z powyższych względów Sądowi I instancji nie można skutecznie przypisać naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 roku o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego(t. j. Dz. U. z 2002 roku, Nr 42, poz. 371 ze zm.).
W niniejszej sprawie istotne znaczenie dla podjęcia rozstrzygnięcia ma jednak nie tylko ustalenie charakteru miejsca, w którym skarżący przebywał w czasie wojny w chwili urodzenia i po urodzeniu, ale i miejsce pobytu matki w okresie ciąży.
Pojęcie "osoba podlegająca represjom wojennym", o jakiej mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t. j. Dz. U. z 2002r., Nr 42, poz. 371 ze zm.) oznacza bowiem również dziecko poczęte, jeżeli urodziło się żywe.
(por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 29 maja 1996 r., sygn. akt III ARN 96/95, OSNP 1996/24/366, z dnia 26 września 1996 r., sygn. akt III ARN 41/96, OSNP 1997/7/106)
W świetle powyższego istotne znaczenie ma charakter miejsca pobytu matki skarżącego w okresie ciąży. Skarżący urodził się wprawdzie w dniu 24 lutego 1942 roku w S., lecz T. S. została przewieziona do tej miejscowości z Obozu Centrali Przesiedleńczej – P., gdzie - jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych - przebywała od dnia 17 listopada 1941 roku (zaświadczenie Archiwum Państwowego w B. - k. 9 akt administracyjnych).
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.