Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści i wyszukiwarka

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 644/09

prawomocnyRozstrzygnięcie: za organemTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
sędzia NSA Anna Łuczaj przewodniczący
sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska
sędzia del. WSA Jerzy Siegień
asystent sędziego Dorota Chromicka protokolant
Rozpoznanie
w dniu 31 maja 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej
Sprawa
sprawy ze skargi kasacyjnej N. W. w sprawie ze skargi N. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] grudnia 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 1774/08

Sentencja

  1. oddala skargę kasacyjną

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 1774/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2008 r., nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję Wojewody M. z dnia [...] lipca 2008r., nr [...], odmawiającą stwierdzenia posiadania obywatelstwa polskiego przez małoletniego N. W., urodzonego 10 października 2006 r. w Warszawie, syna Z. i N. i S., z domu N., zamieszkałego w Polsce. Organ odwoławczy wskazał, iż wniosek o stwierdzenie posiadania przez małoletniego N. W. obywatelstwa polskiego złożyła do Wojewody M. w dniu 20 czerwca 2008 r. matka skarżącego, jako przedstawicielka ustawowa małoletniego. W dniu 18 sierpnia 2008r. matka skarżącego wniosła odwołanie od odmownej decyzji Wojewody M. z dnia [...] lipca 2008 r.

Minister wskazał, iż skarżący urodził się w dniu 19 października 2006 r. jako dziecko dwojga obywateli ukraińskich (N. S. i O. S.). Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Warszawie, sygn. akt VI RC 127/07) ustalił, że O. S. nie jest ojcem skarżącego. Oświadczeniem z dnia 29 maja 2008 r., złożonym przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy, Z. S. W. uznał skarżącego za swoje dziecko.

Minister podkreślił, że zgodnie z art. 7 ust.1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.), zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców podlegają uwzględnieniu przy określeniu obywatelstwa dziecka, jeżeli nastąpiły przed upływem roku od dnia urodzenia się dziecka. Zmiany natomiast w ustaleniu osoby ojca, wynikające z orzeczenia sądu wydanego na skutek powództwa o zaprzeczenia ojcostwa lub o unieważnienie uznania, podlegają uwzględnieniu przy określeniu obywatelstwa dziecka, chyba że osiągnęło ono już pełnoletniość. Minister zaznaczył, że taka interpretacja art. 7 ustawy jest prezentowana w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy Minister wskazał, iż uznanie skarżącego przez jego ojca nastąpiło po upływie przeszło 1,5 roku od dnia urodzenia się skarżącego. Uznanie to wywołało skutki w sferze prawa rodzinnego, nie skutkowało natomiast nabyciem obywatelstwa polskiego przez skarżącego. Skarżący nie nabył i nie posiada obywatelstwa polskiego.

Skargę na decyzję Ministra wniosła matka skarżącego, działająca jako przedstawicielka ustawowa małoletniego.

W skardze zarzucono naruszenia przepisu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 7 ust.1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim poprzez przyjęcie, że zmiana osoby ojca skarżącego nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu obywatelstwa skarżącego z uwagi na upływ terminu. Zdaniem skarżącej ustalenie tak ważnej sprawy, jaką jest obywatelstwo człowieka, nie może być oparte wyłącznie na językowej wykładni art. 7 ustawy. Należy zastosować również wykładnię funkcjonalną całej instytucji prawnej nabycia obywatelstwa przez dziecko, określonej w art. 4 i następnych ustawy o obywatelstwie polskim, a także z uwzględnieniem przepisów regulujących problematykę pochodzenia dziecka, zawartą w art. 62 - 86 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Skarżąca podniosła, iż niezgodne z prawami człowieka jest to, aby dziecku narzucać obywatelstwo ojca, którego ojcostwo zostało skutecznie zaprzeczone.

Nie bez znaczenia w sprawie jest również fakt, iż to nie z winy matki skarżącego doszło do uchybienia terminu wskazanego w art. 7 ust.1 ustawy. Z wnioskiem o nadanie obywatelstwa polskiego skarżącemu nie można było wystąpić wcześniej niż przed ukończeniem postępowania o zaprzeczenie ojcostwa i po złożeniu oświadczenia przez ojca skarżącego. Domniemamy ojciec dziecka (były mąż matki skarżącego, który to z mocy ustawy był uznany za ojca dziecka) zamieszkuje na Ukrainie i dlatego postępowanie o zaprzeczenie ojcostwa trwało bardzo długo. Matka skarżącego i ojciec dziecka niezwłocznie po uprawomocnieniu się wyroku o zaprzeczenie ojcostwa męża matki skarżącego dokonali niezbędnych czynności celem uznania skarżącego przez ojca oraz złożenia wniosku o nadanie skarżącemu obywatelstwa polskiego. Z punktu widzenia prawa międzynarodowego obywatelstwo stanowi podstawę prawną wszelkich praw i obowiązków osoby fizycznej wobec państwa ojczystego i jest źródłem wielu konsekwencji w sferze stosunków międzynarodowych.

Obywatelstwo tak jak pochodzenie człowieka stanowi o jego tożsamości i jest podstawowym prawem człowieka, chronionym m.in. przepisem art. 8 Konwencji o prawach dziecka (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526). W przedmiotowej sprawie, po zaprzeczeniu ojcostwa męża matki dziecka, doszło do ustalenia w wyniku uznania, iż ojcem skarżącego jest obywatel polski. Zmiana w ustaleniu osoby ojca podlega zatem uwzględnieniu przy określaniu obywatelstwa dziecka. Zmiana ta winna być również oceniona z punktu widzenia art. 6 ustawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a organy prawidłowo zastosowały art. 7 ustawy o obywatelstwie polskim i dokonały prawidłowej wykładni tego przepisu. Sąd podkreślił, iż nabycie przez dziecko obywatelstwa polskiego przez urodzenie jest konsekwencją posiadania tego obywatelstwa przez co najmniej jedno z rodziców w chwili urodzenia się dziecka (art. 4 i art. 6 ustawy o obywatelstwie polskim). Przepis ten nie mógł znaleźć zastosowania w stosunku do skarżącego, ponieważ w dacie jego urodzenia się żadne z rodziców, tj. ani matka, ani posiadający w tej dacie prawa rodzicielskie w stosunku do skarżącego ówczesny mąż matki, nie byli obywatelami polskimi. Ustawa reguluje również wpływ na status obywatelski dziecka zmian, które po jego urodzeniu zaszły bądź to w odniesieniu do samych osób, bądź to w odniesieniu do statusu obywatelskiego rodziców.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców podlegają uwzględnieniu przy określeniu obywatelstwa dziecka, jeżeli nastąpiły przed upływem roku od dnia urodzenia się dziecka. Trzymiesięczny termin określony w art. 6 ust. 1 i 2 liczy się od dnia, w którym zmiana została ustalona. Stosownie do art. 7 ust. 2 ustawy, zmiany w ustaleniu osoby ojca, wynikające z orzeczenia sądu wydanego na skutek powództwa o zaprzeczenie ojcostwa lub o unieważnienie uznania, podlegają uwzględnieniu przy określeniu obywatelstwa dziecka, chyba że osiągnęło ono już pełnoletniość. Jeżeli dziecko ukończyło szesnaście lat, zmiana obywatelstwa może nastąpić jedynie za jego zgodą. Zdaniem Sądu, organy trafnie uznały, iż w sytuacji, w której ustalenie osoby ojca - obywatela polskiego jest wynikiem uznania dziecka przez tę osobę, nabycie obywatelstwa polskiego przez dziecko uzależnione jest od spełnienia warunku przewidzianego w art. 7 ust.1 ustawy, tj. od tego, aby uznanie nastąpiło przed upływem roku od dnia urodzenia się dziecka.

Nie ma natomiast zastosowania w takim przypadku ustęp drugi wskazanego wyżej artykułu, przewidujący skutki, których automatyczne wystąpienie ogranicza dopiero osiągnięcie przez dziecko wieku szesnastu lat.

Sąd orzekający podzielił stanowisko zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2005 r. II OSK 1016/05, iż art. 7 ust. 2 ustawy odnosi się do sytuacji, w której, w wyniku zaprzeczenia ojcostwa lub unieważnienia uznania, następuje zmiana w ustaleniu osoby ojca dziecka powodująca zmianę obywatelstwa dziecka. Taka sytuacja ma miejsce wówczas, gdy dziecko nabyło obywatelstwo polskie przez urodzenie, ponieważ ojciec był obywatelem polskim, a następnie na skutek zaprzeczenia ojcostwa lub unieważnienia uznania następuje zmiana w określeniu obywatelstwa dziecka, ponieważ żadne z rodziców nie jest obywatelem polskim. Późniejsze ustalenie osoby ojca, po zaprzeczeniu ojcostwa lub unieważnieniu uznania, może być uwzględnione przy określaniu obywatelstwa dziecka, tylko wówczas, gdy nastąpiło to przed upływem roku od dnia urodzenia się dziecka na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy.

Omawiana regulacja ma charakter szczególny w odniesieniu do przepisów prawa rodzinnego przewidujących, iż uznanie dziecka wywołuje skutek ex tunc (wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lipca 2005r., sygn. akt OSK 1411/04 (LEX nr 190586).

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził, że termin wskazany w art. 7 ust.1 ma charakter materialny, nie zaś procesowy, stąd powoływanie się na niezawinioną niemożność jego dochowania (co miałoby znaczenie wyłącznie w odniesieniu do przywracanego terminu procesowego), nie mogło być wzięte pod uwagę. Sąd zaznaczył, że analizowane wcześniej rozwiązania ustawowe mają na celu stabilizację statusu obywatelskiego dziecka, pełniącą funkcję ochronną. Nie można w związku z powyższym czynić im zarzutu naruszania praw człowieka.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła w imieniu małoletniego N. W. przedstawicielka ustawowa małoletniego N. S., reprezentowana przez adwokat B. A. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim, poprzez przyjęcie, że zmiana osoby ojca N. W., nie może być uwzględniona przy określeniu jego obywatelstwa polskiego, ze względu na upływ terminu.

W oparciu o powyższy zarzut kasacyjny N. S. wniosła rozpoznanie skargi, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów postępowania kasacyjnego oraz kosztów postępowania poniesionych przed sądem pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podtrzymano dotychczasowe twierdzenia i zarzucono, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił wykładni funkcjonalnej przepisów dotyczących nadawania obywatelstwa, opierając się jedynie na wykładni językowej art. 7 ustawy. Zdaniem strony wykładnię funkcjonalną należy zastosować do całej instytucji prawnej nabycia obywatelstwa przez dziecko, określonej w art. 4 i nast. z uwzględnieniem przepisów regulujących problematykę pochodzenia dziecka, zawartą w art. 62 - 68 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Matka skarżącego N. S. ponownie podniosła, iż to nie z jej winy doszło do uchybienia terminu wskazanego w art. 7 ust. 1 ustawy, lecz ze względu na opieszałość w rozpoznawaniu sprawy o zaprzeczenie ojcostwa. Z. W. od początku deklarował, że jest biologicznym ojcem dziecka, lecz z wnioskiem o nadanie obywatelstwa polskiego małoletniemu Nikicie nie można było wystąpić wcześniej niż przed ukończeniem postępowania o zaprzeczenie ojcostwa i po złożeniu oświadczenia przez Z. W. Przytaczając treść art. 8 Konwencji o prawach dziecka (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526), matka skarżącego stwierdziła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie przyjął, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy tej Konwencji.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia. Sądowi pierwszej instancji nie można bowiem skutecznie przypisać zarzutu naruszenia art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o obywatelstwie polskim przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.) ustanawia ogólną zasadę, że nabycie przez dziecko obywatelstwa polskiego przez urodzenie jest następstwem obywatelstwa rodziców w chwili urodzenia dziecka (art. 4 i art. 6 ustawy o obywatelstwie polskim).

Dziecko nabywa przez urodzenie obywatelstwo polskie, gdy oboje rodzice są obywatelami polskimi (art. 4 pkt 1 ustawy) albo jedno z rodziców jest obywatelem polskim, a drugie jest nieznane bądź nieokreślone jest jego obywatelstwo lub nie posiada żadnego obywatelstwa – art. 4 pkt 2 ustawy.

Obywatelstwo polskie nabywa też przez urodzenie dziecko rodziców, z których jedno jest obywatelem polskim, drugie zaś obywatelem innego państwa, przy czym w takim przypadku rodzice w oświadczeniu - złożonym zgodnie przed właściwym organem w ciągu trzech miesięcy od dnia urodzenia się dziecka - mogą wybrać dla niego obywatelstwo państwa obcego, którego obywatelem jest jedno z rodziców, jeżeli według prawa tego państwa dziecko nabywa jego obywatelstwo – art. 6 ust. 1 ustawy. W braku porozumienia między rodzicami każde z nich może zwrócić się w ciągu trzech miesięcy od dnia urodzenia się dziecka o rozstrzygnięcie do sądu (art. 6 ust. 2 ustawy).

Z przepisów art. 4 i art. 6 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.) jednoznacznie wynika, że, aby dziecko mogło nabyć obywatelstwo polskie przez urodzenie przynajmniej jedno z rodziców w chwili jego urodzenia musi być obywatelem polskim.

A zatem, z woli ustawodawcy obywatelstwo polskie przynajmniej jednego z rodziców w chwili urodzenia dziecka stanowi warunek konieczny do nabycia przez dziecko obywatelstwa polskiego przez urodzenie, z zastrzeżeniem sytuacji przewidzianej w art. 5 ustawy. A mianowicie, dziecko urodzone lub znalezione w Polsce nabywa obywatelstwo polskie, gdy oboje rodzice są nieznani bądź nieokreślone jest ich obywatelstwo lub nie posiadają żadnego obywatelstwa.

Poddany kontroli kasacyjnej przepis art. 7 ustawy o obywatelstwie polskim określa wyjątki od zasad wyrażonych w art. 4 i art. 6 tej ustawy, dopuszczające uwzględnienie przy określeniu obywatelstwa dziecka zmian w ustaleniu osoby lub obywatelstwa rodziców.

W przepisie art. 7 ustawy o obywatelstwie polskim przewidziano możliwość uwzględnienia przy określeniu obywatelstwa dziecka zmian w ustaleniu osoby lub obywatelstwa rodziców wyłącznie w dwóch sytuacjach: - po pierwsze, w przypadku zmian w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców, jeżeli zmiany te nastąpiły przed upływem roku od dnia urodzenia się dziecka (art. 7 ust. 1 ustawy), - po drugie, w przypadku zmian w ustaleniu osoby ojca wynikającej z wyroku zaprzeczającego ojcostwo lub unieważniającego uznanie dziecka, jeżeli zmiany te nastąpiły przed uzyskaniem przez dziecko pełnoletniości, z tym, że jeśli dziecko ukończyło szesnaście lat, konieczna jest zgoda dziecka na zmianę obywatelstwa (art. 7 ust. 2 ustawy).

W niniejszej sprawie jest bezsporne, iż N. W. urodził się w dniu 10 października 2006 r. jako dziecko N. S. i O. S., a więc jako dziecko obojga rodziców będących obywatelami ukraińskimi. W tej sytuacji N. W. nie mógł nabyć i nie nabył w chwili urodzenia obywatelstwa polskiego przez urodzenie. Żadne bowiem z rodziców N. W. w chwili jego urodzenia nie było obywatelem polskim.

Wprawdzie wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2008 r. Sąd Rejonowy w Warszawie, sygn. akt VI RC 127/07) ustalił, że O. S. nie jest ojcem skarżącego, a oświadczeniem z dnia 29 maja 2008 r., złożonym przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy, Z. S. W. uznał skarżącego za swoje dziecko, to jednak okoliczności te nie mogą skutkować zmianą obywatelstwa przez N. W. trybie art. 7 ust. 2 ustawy. Zaprzeczenie ojcostwa w stosunku do męża matki skarżącego nie spowodowało i nie mogło spowodować zmiany w określeniu obywatelstwa skarżącego. Skoro matka N. nie miała obywatelstwa polskiego, to zaprzeczenie ojcostwa w stosunku do męża matki skarżącego, będącego obywatelem ukraińskim, nie mogło mieć wpływu na nabyte przez urodzenie przez N. W. obywatelstwo ukraińskie. To zaś oznacza, że przepis art. 7 ust. 2 ustawy w ogóle nie miał zastosowania do skarżącego w zakresie określenia jego obywatelstwa.

Pamiętać należy, iż ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 28, poz. 353 ze zm.) reguluje kwestie dotyczące nabycia i utraty obywatelstwa polskiego. Ustawodawca polski nie może stanowić regulacji prawnych dotyczących nabycia i utraty obywatelstwa innego państwa.

A zatem, sytuacja przewidziana w art. 7 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim ma miejsce wówczas, gdy dziecko nabyło obywatelstwo polskie przez urodzenie, ponieważ ojciec był obywatelem polskim, a następnie na skutek zaprzeczenia ojcostwa lub unieważnienia uznania, następuje zmiana w określeniu obywatelstwa dziecka, albowiem żadne z rodziców nie jest obywatelem polskim (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt II OSK 1016/05, Palestra 2006/9-10/283, [numer dowodu zakryty]; z dnia 30 października 2008 r. II OSK 924/07, LEX nr 516762).

W tym stanie rzeczy Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 7 ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim i zasadnie uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Chybiony jest również zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a to z poniższych względów.

Jeżeli dziecko przez urodzenie w chwili urodzenia nie nabyło obywatelstwa polskiego, to z reguły nabyło obywatelstwo innego państwa i późniejsze zdarzenia mogą powodować zmiany w określeniu obywatelstwa dziecka w ograniczonym zakresie w przypadkach wyraźnie określonych w ustawie o obywatelstwie polskim. Oświadczenie o uznaniu dziecka wywołuje wprawdzie skutki od chwili urodzenia się dziecka i ma znaczenie przy określeniu obywatelstwa dziecka przez urodzenie, jednak przy uwzględnieniu unormowań prawnych zawartych w ustawie o obywatelstwie polskim.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim zmiany w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców podlegają uwzględnieniu przy określeniu obywatelstwa dziecka, jeżeli nastąpiły przed upływem roku od dnia urodzenia się dziecka. Powyższy przepis określa przesłanki materialno - prawne, których łączne spełnienie pozwala na uwzględnienie przy określeniu obywatelstwa dziecka zmian w ustaleniu osoby lub obywatelstwa rodziców. Jedną z koniecznych przesłanek, warunkujących skuteczne skorzystanie z instytucji prawnej ustanowionej w art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, jest zachowanie terminu - termin jednego roku od dnia urodzenia się dziecka.

Termin, o którym mowa art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, określa ramy czasowe, w których zmiana w ustaleniu osoby albo obywatelstwa jednego lub obojga rodziców podlega uwzględnieniu przy określeniu obywatelstwa dziecka w trybie ustanowionym w tym przepisie.

Jest to zatem termin, którego zachowanie pozwala na skorzystanie z uprawnień przewidzianych w przepisach prawa materialnego. Tym uprawnieniem jest, jak wyżej wskazano, nabycie obywatelstwa polskiego. Uchybienie temu terminowi rodzi określone skutki prawne, a mianowicie uniemożliwia - na skutek upływu czasu – skuteczne skorzystanie z art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Taką funkcję spełniają przepisy prawa materialnego.

Terminem materialnoprawnym jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków jednostki w ramach administracyjnego stosunku materialnoprawnego (por. B.Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski - Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, C.H. Beck Warszawa 1996, s. 287, por. uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 1986 r., III PZP 8/96, OSNC 1986/12/194 dotyczącą charakteru terminów art. 256 i art. 264 Kodeksu pracy).

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż termin, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, jest terminem materialnoprawnym.

Z tych względów skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt II OSK 1016/05, że późniejsze, tj. po urodzeniu dziecka, ustalenie osoby ojca, które nastąpiło po zaprzeczeniu ojcostwa lub unieważnieniu uznania, może być uwzględnione przy określaniu obywatelstwa dziecka na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim, tylko wówczas gdy nastąpiło przed upływem roku od dnia urodzenia się dziecka.

Rację ma zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że upływ terminu określonego w powyższym przepisie skutkuje tym, że zmiana w ustaleniu osoby ojca N. W. nie może być uwzględniona przy określeniu obywatelstwa polskiego.

W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że zmiana w ustaleniu osoby ojca (oświadczenie Z. S. W. z dnia 29 maja 2008 r., złożone przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego m.st. Warszawy) nastąpiła po upływie roku od dnia urodzenia się dziecka (10 października 2006 r.), a więc po upływie terminu określonego w art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim.

Tak więc Sądowi pierwszej instancji nie można przypisać zarzutu błędnej wykładnię i niewłaściwego zastosowania art. 7 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim.

Odmiennej, niż zaprezentowana wyżej, wykładni art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o obywatelstwie polskim – wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną – nie uzasadniają przepisy art. 62 - 68 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.), zawarte w Oddziale 2 – " Ojcostwo" Rozdziału I Działu IA. Przepisy te regulują jedynie kwestie dotyczące domniemania ojcostwa i obalenia tego domniemania - powództwo o zaprzeczenie ojcostwa.

Zarzut naruszenia treść art. 8 Konwencji o prawach dziecka (Dz. U. z 1991r. Nr 120, poz. 526) również nie zasługuje na uwzględnienie. Strona, stawiając ten zarzut w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, nie określiła w jakiej formie Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia tego przepisu, tj. przez jego błędną wykładnię czy też niewłaściwe zastosowanie. Niezależnie od sposobu sformułowania tego zarzutu Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie nie można skutecznie postawić tego zarzutu. Sąd pierwszej instancji nie dokonywał bowiem wykładni art. 8 Konwencji o prawach dziecka, ani nie stosował tego przepisu.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.