Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z 5 grudnia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] maja 2013 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z [...] stycznia 2011 r. o unieważnieniu z urzędu dowodu osobistego.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Burmistrz [...] decyzją z [...] stycznia 2011 r., wydaną na podstawie art. 43 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139 poz. 993 ze zm.) unieważnił z urzędu dowód osobisty wydany na nazwisko A. T., uznając, że w dowodzie wskazano adres zameldowania, który jest nieaktualny. W uzasadnieniu tej decyzji Burmistrz wskazał, że skarżący w 2002 r. wymeldował się z domu przy ul. [...] w [...] i dane o wymeldowaniu zostały wprowadzone do Systemu Wydawania Dowodów Osobistych. Skarżący w dniu 30 czerwca 2006 r. złożył wniosek o wydanie nowego dowodu osobistego, w którym wskazał adres, z którego został wymeldowany. W konsekwencji wydano mu dowód - z naruszeniem art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W dniu 4 stycznia 2013 r. skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza [...] z [...] stycznia 2011 r., uzasadniając go uchyleniem czynności materialno-technicznej wymeldowania przez Wojewodę [...] decyzją z [...] września 2012 r. Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2013 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z [...] stycznia 2011 r. o unieważnieniu dowodu osobistego z uwagi na nieistnienie przesłanek z art. 156 § 1 K.p.a., a Minister Spraw Wewnętrznych decyzją z [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę Sąd I instancji wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a., ponieważ organ nie wziął pod uwagę, że trakcie prowadzenia postępowania o unieważnienie dowodu osobistego toczyło się już postępowanie o uchylenie czynności materialno-technicznej wymeldowania skarżącego. Uznał, że organ powinien był przynajmniej zawiesić postępowanie w przedmiocie unieważnienia dowodu osobistego do czasu zakończenia postępowania o uchylenie czynności wymeldowania. Sąd I instancji stwierdził także, że organ pominął okoliczność, iż wniosek o wymeldowanie został nieprawidłowo wypełniony, ponieważ nie zawarto w nim danych dotyczących służby wojskowej, co w świetle art. 15 ust. 1a pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Potwierdzone to zostało w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 października 2011 r. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 1131/11.
Sąd I instancji uznał, że decyzja Burmistrza [...] z [...] stycznia 2011 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 43 ust. 4 w zw. z art. 15 ust. 1a pkt 12 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesionej przez Ministra Spraw Wewnętrznych zaskarżono wyrok w całości. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. wnoszący skargę kasacyjną zarzucił:
- 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 43 ust. 4 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., art. 80 K.p.a.; art. 62 K.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c P.p.s.a.
Z powołanych względów organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi A. T., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. stawił się A. T. – syn skarżącego A. T., okazał odpis skrócony aktu zgonu, z którego wynika, że skarżący zmarł w dniu 20 września 2015r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a. Sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Przedmiotem niniejszej sprawy była decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych z [...] maja 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2013 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z [...] stycznia 2011 r. o unieważnieniu z urzędu dowodu osobistego wydanego A. T. Jak wynika z informacji uzyskanej przez Naczelny Sąd Administracyjny skarżący zmarł.
Należy wskazać, że dowód osobisty jest ściśle związany z osobą, której został wydany, a zatem pozostaje w związku wyłącznie z interesem prawnym zmarłego skarżącego. Uprawnienia i obowiązki wynikające z posiadania dowodu osobistego nie podlegają dziedziczeniu ani zbyciu i nie przechodzą na następców prawnych zmarłego. Wynika to z samej istoty dowodu osobistego, w którym zawarte są dane konkretnej osoby i który, przede wszystkim, służy do potwierdzenia tożsamości oraz obywatelstwa tej osoby (art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Inne podmioty – także następcy prawni, nie mogą posługiwać się dowodem osobistym wydanym innej osobie. Wymaga też podkreślenia, że dowód osobisty unieważnia się m.in. z powodu zgonu jego posiadacza (art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 6 sierpnia 2010 r. o dowodach osobistych – Dz. U. Nr 167, poz. 1131 ze zm.; art. 46 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych).
Z tych względów, niewątpliwie sprawa dotycząca stwierdzenia nieważności decyzji o unieważnieniu dowodu osobistego zmarłego skarżącego należy do katalogu spraw określonych w art. 124 § 3 P.p.s.a., uniemożliwiających zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego. W takiej sytuacji postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym winno zostać umorzone na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Okoliczność śmierci strony musi być uwzględniona przez organ w toku prowadzonego postępowania z uwagi na uchylenie zaskarżonej decyzji przez Sąd I instancji.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w postanowieniu, na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 w zw. z art. 193 P.p.s.a.
- - ---------------------- 3