Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 27 czerwca 2022 r., sygn. akt II OSK 671/21

Uzasadnienie

Wyrokiem z 4 listopada 2020 r., II SA/Po 264/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny (powoływany dalej jako: WSA) w Poznaniu w sprawie ze skargi R.G. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WWINB) z 24 stycznia 2020 r., nr WOA.7721.342.2019.RD, w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Jak wynika z ustaleń sądu wojewódzkiego, decyzją z 17 października 2014 r., znak UA-V-A05.6740.2152.2014, Prezydent Miasta Poznania udzielił pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działkach nr [...] i [...], ark. [...], obr. [...], położonych w P. obejmującego pierwszy etap tej inwestycji, polegający na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego (lewy segment) na działce nr [...] wraz z wewnętrzną instalacją gazową. Następnie decyzją z 13 lipca 2015 r. organ architektoniczny zmienił powyższą decyzję w odniesieniu do budowy lewego segmentu w zakresie objętym projektem zagospodarowania działki nr [...] i jednocześnie udzielił S. Ś., A. W., M. Ś. i R. W. pozwolenia na budowę drugiego etapu, tj. budowę prawego segmentu na działce nr [...].

Wyrokując w sprawie II SA/Po 264/20 kolejno wskazano, że wyniku przeprowadzonych kontroli Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania (dalej: PINB) stwierdził zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowalnego, polegające m.in. na wykonaniu "(...) otworu okiennego z oknem nieotwieralnym p.poż o wym. 100 x 170 cm w odległości ok. 3,60 m od ogrodzenia z działką sąsiednią" oraz stwierdził, że "w ścianie zewnętrznej budynku od strony nieruchomości sąsiedniej – [...], wykonano otwór, w którym znajduje się następujący element: rama z kształtowników aluminiowych, w ramie zamontowano przeszklenie" niezgodnie z pozwoleniem na budowę.

M. Ś. (jeden z inwestorów i zarazem kierownik budowy przedmiotowego budynku) do podania z dnia 1 lutego 2017 r. załączył aprobatę techniczną [...] dotyczącą przydatności do stosowania w budownictwie wyrobów pod nazwą "Drzwi przeciwpożarowe systemu SAPA® BUILDING SYSTEM SFB 2074 oraz zestaw wyrobów do wykonywania przeciwpożarowych ścian wewnętrznych i zewnętrznych systemów SAPA® BUILDING SYSTEM SFB 3074i SFB 3092 z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną".

Ze względu na poczynione ustalenia PINB zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie "prawidłowości prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej zlokalizowanego w P. przy ul. [...] - dz. nr [...], ark. nr [...], obręb [...]".

Dalej w wyroku II SA/Po 264/20 przywołano, że decyzją nr 625/2017 z 23 października 2017 r., znak PINB/OOA/70035/3328/2016, PINB na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, nakazał inwestorom, tj. S. Ś., A. W., M. Ś. i R. W., zamurowanie w wyznaczonym terminie, otworu okiennego w ścianie zewnętrznej prawego segmentu jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej, posadowionego na działce nr [...], ark. [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w P. (oznaczonego w załączniku graficznym do decyzji), czyli w ścianie znajdującej się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią (położoną przy ul. [...]).

Jednocześnie organ powiatowy zaznaczył, że dopuszcza się zamurowanie materiałem przepuszczającym światło, takim jak luksfery, cegła szklana lub inne, jeżeli powierzchnia zamurowanego otworu nie przekroczy 10% powierzchni ściany, w której znajduje się przedmiotowy otwór okienny, a materiał przepuszczający światło będzie o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30.

Jak dalej w wyroku ustalono decyzja PINB została utrzymana w mocy ostateczną decyzją WWINB z 31 stycznia 2018 r., znak WOA.7721.491.2017.RD. WSA w Poznaniu postanowieniem z 15 maja 2018 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji organu wojewódzkiego z 31 stycznia 2018 r., a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 17 października 2018 r., II OZ 1003/18, oddalił zażalenie na w/w postanowienie sądu wojewódzkiego. Następnie WSA w Poznaniu wyrokiem z 19 grudnia 2018 r., IV SA/Po 314/18, oddalił skargę na ostateczną decyzję WWINB z 31 stycznia 2018 r. Z urzędu Sądowi wiadomo jest, że skargę kasacyjną A. W. i R. W. od powyższego wyroku oddalił Naczelny Sad Administracyjny wyrokiem z 26 maja 2022 r., II OSK 1665/19.

W wyroku II SA/Po 264/20 przywołano dalej, że w podaniu z 18 lutego 2019 r. A. W. i R. W. poinformowali PINB, że "(...) otwór w ścianie od strony działki w Poznaniu przy ul. [...] został zamurowany ścianką z szybą mleczną. Ścianka ta jest o odporności ogniowej E30". Z kolei R.G. w piśmie z 31 lipca 2019 r. wywodził o nieprawdziwości w/w oświadczenia, na dowód czego załączył zdjęcie przedstawiające widok niezamurowanego okna w ścianie zewnętrznej prawego segmentu jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej posadowionego na działce nr [...], ark. [...], obr. [...], położonej przy ul. [...] w P. w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z działką położoną przy ul. [...] w P. PINB przeprowadził kontrolę wykonania nałożonego obowiązku i ustalił, że:

1. - w ścianie zewnętrznej budynku znajduje się otwór, a w nim "element zbudowany (...) z ramy z kształtowników aluminiowych, w ramie zamontowano mleczne przeszklenie", który na znajdującej się na nim tabliczce został określony mianem "MORAD Nienośna przeciwpożarowa ściana wewnętrzna i zewnętrzna (witryna stała) systemu SAPA BUILDING SFB 3074 z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną)", a wokół tego "elementu" ściana od zewnątrz została ocieplona i otynkowana oraz ściana ta została otynkowana od wewnątrz;
2. - od strony zewnętrznej nad tym "elementem" zamontowana została roleta elektryczna, a pod nim parapet.

Do protokołu kontroli załączone zostało także oświadczenie A. W. i R. W. z 3 września 2019 r., z którego wynika, że:

1. - "(...) element (rama z kształtowników aluminiowych, w której zamontowano przeszklenie) (...) został wymontowany w całości pod koniec 2018 roku. Element ten »doświetlacz« został przerobiony w taki sposób, że pozostawiono dotychczasową ramę aluminiową i zmieniono dotychczasowe przeszklenie (tj. do istniejących dotychczas dwóch warstw przeszklenia doklejono od wewnątrz trzecią warstwę przeszklenia [trzecia warstwa - szyba mleczna]);
2. - po przeróbce omawiany element został zamontowany w dotychczasowym miejscu;
3. - obecnie "doświetlacz spełnia nadal klasę odporności E30 oraz zgodnie z prawem budowlanym chroni interes osób trzecich".

Oświadczenie to ww. inwestorzy ponowili załączając kopię krajowej deklaracji zgodności nr [...] wydanej dla "Nienośnych przeciwpożarowych ścian wewnętrznych i zewnętrznych systemu SAPA BUILDING SYSTEM SFB 3074 z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną", z której wynika, że ściany tego systemu posiadają klasę odporności ogniowej E130.

Następnie sąd pierwszej instancji wskazał, że w takim stanie sprawy PINB decyzją nr 530/2019 z 26 września 2019 r., znak PINB/OOA/70035/3328/2016, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane nakazał inwestorom, tj. S. Ś., M.Ś., A. W. i R. W., doprowadzenie części wznoszonego obiektu do stanu poprzedniego, wynikającego z projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Poznania nr 1380/2015 z dnia 13 lipca 2015 r. znak UA-V-A05.6740.1121.2015 – a to poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego (przedstawionego na zdjęciu stanowiącym załącznik nr 1 do decyzji Inspektora powiatowego) wraz z zamontowaniem ocieplenia, tj. do zrealizowania robót budowlanych w taki sposób, że po wykonaniu powyższego zamurowania przedmiotowy otwór będzie częścią ściany pełnej, usytuowanej od strony nieruchomości sąsiedniej przy ul. [...], wykonanej zgodnie z projektem budowlanym.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji stwierdził, że obowiązek nałożony ostateczną decyzją administracyjną nr 625/2017 nie został wykonany, gdyż z treści jej osnowy wynika, że nałożony został obowiązek zamurowania przedmiotowego otworu wskazanymi w tej decyzji materiałami. Organ powiatowy podniósł, że z przeprowadzonej kontroli oraz złożonych wyjaśnień m. in. przez A. W. i R. W. wynika, iż nie wykonano żadnych robót, które mieszczą się w pojęciu "zamurowanie", gdyż "nie wykonano robót murowych, w tym nie wykonano zamurowania ww. otworu materiałem o klasie odporności ogniowej REI60 i zamurowania tego otworu materiałem przepuszczającym światło takim jak luksfery, cegła szklana lub inne przeszklenie o klasie odporności ogniowej nie niższej niż E30)". Z tego też powodu PINB nakazał inwestorom doprowadzenie części prawego segmentu przedmiotowego jednorodzinnego budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej do stanu poprzedniego "wynikającego z projektu zatwierdzonego decyzją Prezydenta Miasta Poznania nr 1380/2015 z 13 lipca 2015 r. o sygn. UA-V-A05.6740.1121.2015".

Odwołanie do w/w decyzji wnieśli A.W. i R.W. nie zgadzając się ze stanowiskiem organu I instancji.

Powołaną na wstępie ostateczną decyzją z 24 stycznia 2020 r., WWINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 104 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2018, poz. 2096 ze zm., K.p.a.), uchylił decyzję organu I instancji w całości i w tym zakresie na podstawie art. 53 ust. 3 pkt 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2019, poz. 1186 ze zm., uPb) stwierdził wykonanie obowiązku określonego w ostatecznej decyzji WWINB z 31 stycznia 2018 r.

WWINB w motywach swej decyzji doprecyzował stanowisko organu I instancji co do podstawy prawnej, stwierdzając że skoro decyzja nr 625/2017 z 23 października 2017 r. została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 uPb, to jej ustawową konsekwencją powinno być zastosowanie art. 51 ust. 3 tej ustawy i sprawdzenie przez organ wykonania nałożonych obowiązków oraz wydanie kolejnej decyzji albo o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1) albo – w przypadku niewykonania obowiązku – decyzji zawierającej nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź też rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 3 pkt 2).

Wobec tego organ odwoławczy uznał, że PINB popełnił oczywistą omyłkę we wskazanej podstawie prawnej (art. 113 § 1 K.p.a.), gdyż nie ulega wątpliwości, że podstawą prawną nakazu "wykonania robót budowlanych polegających na zamurowaniu otworu okiennego wraz z zamontowaniem ocieplenia" powinien być art. 51 ust. 3 pkt 2 uPb.

Sąd pierwszej instancji wskazał dalej, iż WWINB, odmiennie oceniając stan faktyczny sprawy, uznał że adresaci ostatecznej decyzji organu odwoławczego z 31 stycznia 2018 r. wykonali obowiązek w niej określony. Odwołując się do treści w/w decyzji własnej organ odwoławczy stwierdził zarazem, że kwestia treści nałożonego obowiązku nie może być rozpatrywana "w zupełnym oderwaniu od treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2018 r. (IV SA/Po 314/18), choć oczywiście orzeczenie to nie jest jeszcze prawomocne". W tym zakresie organ II instancji wskazał na to, że aby uznać inny materiał wypełniający otwór w ścianie za materiał spełniający wymogi ujęte w § 232 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2019, poz. 1065 ze zm., rozp. MI 2002) nie musi on spełniać wymogów konstrukcyjnych, musi zaś być ognioodporny i przepuszczający światło w sposób niedopuszczający widoku przez niego, przy czym przezroczystość tego materiału jest "kwestią kluczową w niniejszej sprawie".

Zdaniem organu odwoławczego, bez wątpienia wyrób budowlany o nazwie "MORAD Nienośna przeciwpożarowa ściana wewnętrzna i zewnętrzna (witryna stała) systemu SAPA BUILDING SFB 3074 z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną" z uwagi na zewnętrzny parapet oraz roletę zewnętrzną nadal zachował wygląd okna, lecz pomimo tego nie pełni już takiej funkcji, ponieważ wstawienie trzeciej szyby mlecznej wykluczyło jego przeźroczystość (tj. zapewnienie widoku). W jego ocenie wyrób ten, nie będąc elementem nośnym jest ognioodporny (posiada klasę odporności przeciwpożarowej EI30), przepuszcza światło, lecz równocześnie jest nietransparentny i nie dopuszcza widoku przez niego. Zdaniem organu II instancji, w takiej sytuacji nic nie stoi na przeszkodzie, by wypełnienie otworu w ścianie zewnętrznej prawego segmentu jednorodzinnego budynku mieszkalnego, uznać za inne przeszklenie, o jakim jest mowa w § 232 ust. 6 rozp.

MI 2002. Tę część rozważań organ wojewódzki zakończył konkluzją, że skoro to inne przeszklenie spełnia wymogi określone w rozstrzygnięciu ostatecznej decyzji WWINB z 31 stycznia 2018 r., którą utrzymana została w mocy decyzja PINB z 23 października 2017 r., obowiązkiem organu odwoławczego jest zastosowanie art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. i uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz stwierdzenie na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 uPb wykonania nałożonego obowiązku.

Poza tym organ odwoławczy zwrócił uwagę na nieprawidłowe doręczenie przez organ I instancji zaskarżonej decyzji administracyjnej części stron postępowania, stwierdził zarazem, że pomimo tej wady doręczenia strony w ustawowym terminie wniosły odwołanie, a rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który wpływałby na jej rozstrzygnięcie. Stąd też końcowo uznał, że przywołana okoliczność nie mogła stanowić podstawy do zastosowania przez organ odwoławczy przepisu art. 138 § 2 K.p.a.

Skargę do WSA w Poznaniu na powyższą decyzję organu II instancji z 21 stycznia 2020 r. wniósł R.G. Skarżący zakwestionował zasadność decyzji odwoławczej, zmieniającej decyzję organu powiatowego, zarzucił organowi II instancji naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 K.p.a. poprzez przyjęcie, że budynek mieszkalny przy ul. [...] w P. został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, a także naruszenie § 232 ust. 4 i 6 rozp. MI 2002 poprzez przyjęcie, że obowiązek wynikający z decyzji WWINB z 31 stycznia 2018 r. został wykonany, podczas gdy nie został on zrealizowany.

Skarżący podzielił stanowisko organu I instancji co do tego, że nie dokonano żadnych robót murarskich, co wynika z pisma inwestorów z 11 września 2019 r., a zastosowany materiał nie ma wymaganej klasy ognioodporności. W jego ocenie, odmienne ustalenia organu odwoławczego są chybione, gdyż w szczególności nieprawidłowe i przedwczesne jest uznanie, że otwór, którego dotyczy obowiązek zamurowania, nie pełnił funkcji okna. Poza tym, stwierdził że dokonane przez inwestorów modyfikacje nie mają charakteru stałego, gdyż nie podjęto żadnych czynności, które stanowiłyby "zamurowanie".

W odpowiedzi na skargę WWINB wniósł o oddalenie skargi.

A.W. i R.W. wnieśli o oddalenie skargi, popierając stanowisko WWINB, ponadto powołali się na zaświadczenie PINB o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu wobec zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej – segment prawy wraz z wewnętrzną instalacją gazu (dz. nr [...], ark. [...], obr. [...]), zrealizowanego przy ul. [...] w P. Opisanym na wstępie wyrokiem WSA w Poznaniu uwzględnił skargę.

W motywach tego orzeczenia sąd wojewódzki stwierdził, że organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego i ustalenia stanu faktycznego. Wskutek naruszenia tych przepisów organ odwoławczy nie wyjaśnił, czy w sprawie doszło do wykonania takiego wypełnienia otworu okiennego, w wyniku którego przedmiotowa ściana zewnętrzna budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zlokalizowanego w Poznaniu przy ul. [...] na działce nr [...], ark. nr [...], obręb [...], spełnia wymogi określone przepisami § 12 ust. 1 pkt 1 i § 232 ust. 6 rozp. MI 2002. Ponadto – zdaniem tegoż sądu – organ odwoławczy przyjął błędną wykładnię tych ostatnich przepisów, koncentrując się wyłącznie na aspekcie nieprzejrzystości użytych materiałów. Przy tym pominął również zbadanie, czy użyte elementy rzeczywiście wykazują cechę trwałej dwustronnej nieprzejrzystości.

W opinii WSA przede wszystkim jednak nie zbadał, czy wykonane elementy poza klasą odporności ogniowej spełniają inne cechy wypełnienia w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych. W ten sposób organ odwoławczy w sposób nieuprawniony, bo co najmniej przedwczesny, zakwestionował prawidłowość merytoryczną decyzji PINB z 26 września 2019 r. W ten sposób naruszył również art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. Ostatecznie zaś doprowadziło to organ II instancji do nieuprawnionego wniosku, że inwestorzy wykonali obowiązek określony w ostatecznej decyzji PINB nr 625/2017 z 23 października 2017 r., wobec czego – w ocenie sądu pierwszej instancji – zaistniały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 tej uPb, tj. decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku (art. 51 ust. 3 pkt 1).

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł R.W. – zastępowany przez profesjonalnego pełnomocnika – zaskarżając to orzeczenie w całości.

Na postawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019, poz. 2325 ze zm., Ppsa) zaskarżonemu wyrokowi zarzuca się naruszenie:

1. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. art. 7, 77 i 80 K.p.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów będących źródłem norm dopełnienia, albowiem odstąpiono w postępowaniu administracyjnym od przeprowadzenia postępowania dowodowego wyznaczonego ramami i celami postępowania administracyjnego, tj. o jakich mowa w art. 51 ust. 3 pkt 1 uPb (Dz. U. 2020, poz. 133 ze zm.) w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i § 232 ust. 6 rozp. MI 2002, w odniesieniu do obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce numer [...], chociaż w toku postępowania administracyjnego udowodniono, iż:
2. a. inwestorzy doprowadzili do tego, że w miejscu stwierdzonego przez organy nadzoru budowlanego otworu okiennego, zlokalizowanego w sposób niezgodny z § 12 ust. 1 pkt 1 rozp. MI 2002, powstał wyrób budowlany, który wprawdzie wygląda nadal jak okno, ale nie ma takiej funkcji ze względu na profil aluminiowy (ościeżnicę) wraz z trzecią szybą mleczną;
3. b. zastosowany wyrób budowlany, o jakim mowa w punkcie a, jest ognioodporny, gdyż posiada klasę E130;
4. c. wskutek robot budowlanych, o jakich mowa w punkcie a, dokonano w istniejącym wyrobie budowlanym dodatkowego montażu ściany mlecznej, która jakkolwiek przepuszcza światło, to jest trwale nietransparentna i nie dopuszcza widoku z zewnątrz przez niego;
5. d. przebudowany otwór okienny wypełniony jest w chwili obecnej innym przeszkleniem, o jakim mowa w § 232 ust. 6 rozp. MI z 2002;
6. e. przebudowany otwór okienny zawiera inne przeszklenie, które jest nieotwieralne;
7. f. wyrób budowlany wypełniający dawny otwór okienny spełnia - po wykonaniu robot budowlanych, o jakich mowa w punkcie a - wszystkie cechy wypełnienia w rozumieniu przepisów techniczno-budowlanych; a który to zarzut ma istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem w ocenie skarżącej kasacyjnie błędnie wnioski wyprowadził sąd pierwszej instancji stwierdzając, że w sprawie badać należy dodatkowo, czy otwór okienny zachowuje charakter wnęki okiennej i wyposażony jest ościeżnicę okienną i parapety, jak też czy użyte materiały są konstrukcyjnie zbliżone do materiałów typu luksfer lub cegły szklanej, chociaż przesłanki takie nie musiały być badane, wobec ustaleń organów administracji publicznej i w świetle ich oceny dokonanej przez organ II instancji, albowiem efektem prac wykonanych przez inwestorów jest to, że w miejscu wnęki okiennej znajduje się obecnie nienośna przeciwpożarowa ściana wewnętrzna i zewnętrzna (witryna stała) MORAD - systemu SAPA Building SFB 3074 z kształtowników aluminiowych z przekładką termiczną,
8. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 1 uPb w zw. z § 12 ust. 1 pkt 1 i § 232 ust. 6 rozp. MI 2002 intepretowanych przez pryzmat art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb, poprzez wadliwą wykładnię przepisów będących źródłem norm dopełnienia i uznanie, że przy ocenie, czy doszło do wykonania takiego wypełnienia otworu okiennego, w wyniku którego ściana zewnętrzna budynku mieszkalnego na przedmiotowej nieruchomości spełnia wymogi określone przywołanymi przepisami oraz realizuje nakaz wynikający z decyzji PINB z 23 października 2017 r., badać należy cechy takie jak:
9. a. wygląd wnęki okiennej i czy nadal "przypomina ona" okno w ten sposób, że budzić może "obawę" sąsiadów bycia wystawionym na widok lub bycia obserwowanym;
10. b. obecność ościeżnicy okiennej lub parapetów, gdyż tylko ich brak świadczyłby o prawidłowym zrealizowaniu nakazu nałożonego na inwestora;
11. c. charakter zastosowanych materiałów, tj. czy są podobne pod względem konstrukcyjnym do luksfery lub cegły szklanej, prowadząc do wypełnienia otworu okiennego w taki sposób, że uzyskany efekt podobny jest do litej ściany;

co uzasadniał sąd pierwszej instancji tym, że zastosowanie § 232 ust. 6 rozp. MI 2002 w celu usunięcia niezgodności wynikającej z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia ma doprowadzić do zlikwidowania otworu okiennego, a nie jego pozostawienie z jednoczesnym wypełnieniem wyrobem budowlanym "przypominającym nadal okno", nawet jeśli nie ma on takiej funkcji, podczas gdy brak podstawy prawnej do takiego wnioskowania, a zastosowana przez sąd pierwszej instancji wykładnia przywołanych przepisów ma charakter rozszerzający i wykracza poza ich dyspozycję, bowiem z ich treści nie wynikają takie wymagania jakie przedstawił sąd pierwszej instancji.

Mając na względzie powyższe skarżący kasacyjnie wnosi o:

1. 1. uchylenie skarżonego orzeczenia w całości oraz rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie albo na podstawie art. 185 § 1 Ppsa przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Poznaniu;
2. 2. zasądzenie na rzecz skarżącego kasacyjnie, od skarżącego, stosownie do treści art. 203 pkt 2 Ppsa, kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych (w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa);
3. 3. oświadczył, że zrzeka się przeprowadzenia rozprawy.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie zaskarżony wyrok uchybia przywołanym w petitum przepisom postępowania oraz prawa materialnego. Na uwagę zasługiwać ma motywacja adresatów decyzji, którzy dokonali montażu ściany ognioodpornej (obecnie nietransparentnej po przebudowie w zakresie trzeciej szyby mlecznej) od podmiotu, która posiada aprobatę techniczną na jej wykonywanie. Inwestorzy nie zastosowali luksferów lub pustaka szklanego, lecz trzeci wariant, to znaczy: inne przeszklenie przepuszczające światło, albowiem użyta technologia posiada kilkakrotnie lepszą izolację cieplną niż posiadają to ścianki wykonane z luksferów lub pustaka szklanego, a co w obecnych czasach ma duże znaczenie i powinno się na to zwracać szczególną uwagę.

Nie można, w ocenie skarżącego kasacyjnie, oczekiwać od adresatów decyzji - jak chce tego sąd pierwszej instancji - aby stosowali luksfery i pustaki szklane, zwłaszcza, że innego rodzaju przeszklenia spełniającego § 232 ust. 6 rozp. MI 2002, aniżeli tego rodzaju, z jakim mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, w zasadzie na rynku nie ma.

W odpowiedzi skarżącego - R.G. - reprezentowanego przez profesjonalnego pełnomocnika na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie w całości jako bezzasadnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego wg norm przepisanych.

Postanowieniem z 15 lutego 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie w przedmiotowej sprawie z uwagi na toczące się postępowanie ze skargi kasacyjnej zawisłe do sygn. II OSK 671/21. Jak to uprzednio wskazano wyrokiem z 26 maja 2022 r. w przedmiotowej sprawie wydano wyrok o oddaleniu skargi kasacyjnej A.W. i R.W. od wyroku WSA w Poznaniu IV SA/Po 314/18.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 Ppsa (aktualny tekst jednolity Dz. U. 2022, poz. 329) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W myśl art. 174 Ppsa, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie dopatrzywszy się w niniejszej sprawie żadnej z wyliczonych w art. 183 § 2 Ppsa przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, będąc związany granicami skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do rozpatrzenia jej zarzutów. Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, ponieważ strona wnosząca skargę kasacyjną zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały, stosownie do art. 182 § 2 Ppsa, jej przeprowadzenia.

Wydanie wyroku w sprawie II OSK 1665/19 spowodowało, że ustała przyczyna, dla której zawieszono przedmiotowe postępowanie, zatem uzasadnia to podjęcie z urzędu postępowania w sprawie II OSK 671/21, o czym orzeczono w pkt 1 sentencji.

W ocenie Sądu nie można stwierdzić, aby skarga kasacyjna posiadała usprawiedliwione podstawy, a zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Wypadnie przypomnieć, ze w myśl art. 184 Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną nie tylko wówczas, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale także i wtedy, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Taka sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie.

Uwzględnienie skargi przez sąd pierwszej instancji było trafne z tego względu, że słusznie wytknięto organowi wojewódzkiemu – dochodzącemu do radykalnie odmiennej (w stosunku do decyzji wydanej przez organ powiatowy) kwalifikacji prawnej wykonanych przez inwestorów w toku tzw. postępowania naprawczego robót budowlanych – pobieżną ocenę zrealizowania nakazu wynikającego z decyzji PINB z 23 października 2017 r. Trafne co do reguły jest stanowisko sądu pierwszej instancji, że w realiach przedmiotowej sprawy organ II instancji dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w aspekcie oceny zgromadzonego materiału dowodowego, zaś wskutek ich naruszenia nie wyjaśnił jednoznacznie, czy w następstwie zastosowania przez inwestorów sposobu wypełnienia otworu w ścianie zewnętrznej budynku użyte elementy wypełniające zapewniają trwałą obustronną nieprzezierność (nieprzejrzystość).

W szczególności istotne jest to zalecenie sądu pierwszej instancji, aby w wyniku uzupełniającego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy ustalił, czy ponownie zainstalowany przez inwestorów element wypełniający otwór, składający się z ramy aluminiowej i przeszklenia z dodatkową szybą mleczną dodaną od strony wewnętrznej otworu okiennego, stanowi trwałe i prawidłowe wypełnienie obowiązku wynikającego z decyzji nakazowej PINB z 23 października 2017 r.

Słusznie sąd pierwszej instancji eksponuje, w aspekcie wykładni przepisów § 12 ust. 1 i § 232 ust. 6 rozp. MI 2002, potrzebę uwzględniania – w kontekście wskazówki interpretacyjnej z art. 5 ust. 1 pkt 9 uPb – poszanowania występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich, także w aspekcie prawa do prywatności. Inwestorzy sami narazili się na uciążliwości związane z toczącym się postępowaniem naprawczym, odstępując od zrealizowania budowy budynku mieszkalnego zgodnie z udzielonym im pozwoleniem na budowę i lokalizując w sposób sprzeczny z prawem otwór okienny za blisko granicy z działką sąsiednią. To inwestorzy przeto muszą ponosić konsekwencje dostosowania się do nakazów wydawanych przez właściwy organ nadzoru budowlanego, którego zadaniem jest doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Decyzja nakazowa PINB z 23 października 1917 r., wskutek wyroku II OSK 1665/18 jest decyzją prawomocną, z jej treści wynika obowiązek zamurowania wykonanego otworu okiennego. Kontrolując wykonanie tego obowiązku organ II instancji zaskarżoną decyzją uwzględniając odwołanie orzekł o stwierdzeniu wykonania nakazanego przez inwestorów obowiązku.

Zdaniem Sądu w tym składzie najistotniejszym argumentem przemawiającym za trafnością stanowiska sądu a quo jest potrzeba dokonania jednoznacznych ustaleń odnośnie technicznej trwałości zastosowania dodatkowej szyby mlecznej, a ściślej użycia jej w taki sposób, że wyklucza się np. jej demontaż, bez możliwości zdemontowania samego wypełnienia otworu okiennego, tj. nienośnej ściany przeciwpożarowej. Trafnie także co do reguły sąd pierwszej instancji eksponuje potrzebę uzyskania takiego efektu nakazanych robót, które również od strony sąsiadującej nieruchomości wskazuje na trwałą nieprzezierność, słusznie przy tym zwracając uwagę na pozostawienie przez inwestorów wnęki okiennej oraz rolety nad wykonanym otworem w ścianie. Odwołując się do argumentacji sądu pierwszej instancji, dokonującemu wykładni § 232 ust. 6 rozp. MI 2002, wypadnie jednak zauważyć, że decyzja nakazowa PINB z 23 października 2017 r. nie odnosi się wprost do kwestii zachowania wnęki okiennej czy też likwidacji rolety nad wykonanym otworem.

W powyższym aspekcie za nietrafne uznać należy zarzut naruszenia art. 145 § 1pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 7, i 80 K.p.a. Co się tyczy przywołanego w skardze kasacyjnej art. 77 K.p.a., to nie uwzględniono, że w odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z paragrafów lub ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607, z dnia 30 listopada 2012 r., I OSK 2001/12, LEX nr 1291371, z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882, z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809, z dnia 17 maja 2019 r., II OSK 1665/17, CBOSA.nsa.gov.pl).

Art. 77 K.p.a. dzieli się na kilka paragrafów, w skardze kasacyjnej nie wyłuszczono, którego z przepisów tego artykułu dotyczy skonstruowany zarzut kasacyjny. Z tego względu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa w zw. z art. 77 K.p.a. nie poddaje się kontroli.

W konsekwencji nie jest trafny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a Ppsa w zw. z art. 51 ust. 3 pkt 1 uPb, skoro dopiero uzupełniające postępowanie wyjaśniające przed organem II instancji pozwoli prawidłowo ocenić skuteczność i prawidłowość wykonania nakazanego obowiązku, przeto przedwcześnie jest wyrokować w tej kwestii w w/w trybie.

Skoro zaskarżony wyrok odpowiadał prawu, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu (art. 184 Ppsa.).

Uznając, że zachodzą przesłanki z art. 207 § 2 Ppsa, odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.