Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjne w Lublinie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2005 r. oddalił skargę R. K. na postanowienie Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] listopada 2004 r. wydane na podstawie art. 134 kpa stwierdzające uchybienie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji nakazującej rozbiórkę samowolnie wykonanego obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Jest bowiem niesporne, że decyzja organu I instancji doręczona została skarżącemu w dniu 29 września 2004 r. Decyzja ta zawierała pouczenie o prawie, terminie i sposobie wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upłynął z dniem 13 października 2004 r., zaś odwołanie wniesione zostało (nadane w urzędzie pocztowym) w dniu 15 października 2004 r. Wskazano także, iż skarżący nie zgłaszał wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. W tych okolicznościach ww. postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania znajduje oparcie w art. 134 kpa i dlatego skarga na to postanowienie podlega oddaleniu.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł R. K. reprezentowany przez adwokata.
Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przepisów postępowania, a dokładnie – art. 58 kpa oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podano, że naruszenie art. 58 § 1 kpa polegało na tym, iż mimo wykazania przez skarżącego zarówno przed organem administracji jak i przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, że uchybienie terminu do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy – zignorowany został zamiar i prośba skarżącego, "która w istocie zmierzała do żądania rozpatrzenia i przywrócenia spóźnionego terminu". Zdaniem autora skargi "nie tylko forma jurydyczna, ale przede wszystkim treść i sens zawarty w zachowaniu i postawie skarżącego powinna być brana pod szczególną uwagę sądu orzekającego".
Z tych względów autor skargi wnosi o zmianę wyroku poprzez uwzględnienie żądania przywrócenia spóźnionego terminu, a nadto o wstrzymanie wykonania decyzji nakazującej rozbiórkę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami, sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko-radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a.). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.
Skarga kasacyjna wniesiona w sprawie niniejszej nie spełnia wskazanych wymagań.
Zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 58 § 1 kpa jest pozbawiony podstaw. Przepis ten przewiduje możliwość przywrócenia uchybionego terminu na prośbę zainteresowanego, przy czym zgodnie z art. 59 § 1 kpa o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Sąd administracyjny nie jest więc uprawniony ani do przywrócenia uchybionego terminu ani do wstrzymania na podstawie art. 60 kpa wykonania decyzji organu I instancji. Zarzut zatem naruszenia przez ten sąd wskazanego przepisu art. 58 § 1 kpa i zgłoszone w skardze kasacyjnej żądanie wstrzymania wykonania decyzji organu I instancji są bezzasadne. Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowiącego, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala.
W myśl art. 58 § 1 kpa przywrócenie terminu może nastąpić tylko na prośbę zainteresowanego. Przywrócenie z urzędu terminu do wniesienia odwołania jest niedopuszczalne. Skoro skarżący z prośbą taką nie występował to organ administracji był uprawniony wyłącznie do badania, czy odwołanie złożone zostało w ustawowym 14-dniowym terminie zakreślonym w art. 129 § 2 kpa. Rozpatrzenie bowiem odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponieważ w sprawie niniejszej niesporne jest, że odwołanie od decyzji organu I instancji wniesione zostało z przekroczeniem terminu, to organ odwoławczy był uprawniony i zobowiązany z mocy art. 134 kpa do stwierdzenia uchybienia terminu, a Sąd I instancji nie miał podstaw do kwestionowania legalności wydanego na podstawie tego przepisu postanowienia i zgodnie z art. 151 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązany był oddalić skargę na to postanowienie.
Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.