Uzasadnienie
Wyrokiem z 30 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 287/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), oddalił skargę M. R. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z [...] lutego 2017 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z [...] listopada 2016 r., nr [...], którą nakazano skarżącemu rozbiórkę budynku gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w O., wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia oraz przyznał wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł M. R. zaskarżając wyrok w części określonej w punkcie 1 wyroku. W skardze kasacyjnej zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. naruszenie:
- 1) przepisów prawa materialnego:
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej: Pr. bud.), przez jego niezastosowanie, a polegające na oddaleniu skargi, w sytuacji gdy nakaz rozbiórki w przedmiotowej sprawie został wydany przedwcześnie albowiem bez zbadania możliwości doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem;
- - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 49b ust. 1 i art. 49 ust. 2 Pr. bud., przez ich błędną wykładnię i uznanie, iż brak jest w konkretnej sprawie możliwości legalizacji przedmiotowego obiektu, podczas gdy taki wniosek uznać należy jako przedwczesny;
- 2) przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:
- - art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 89 § 2 K.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a., wyrażające się w oddaleniu skargi, pomimo, że zbieranie, rozpatrywanie i ocena materiału dowodowego sprawy przez organ było niewyczerpujące, a w efekcie postępowanie to pociągnęło za sobą brak wyjaśnienia istotnej dla wyniku sprawy kwestii, iż skarżący nie został poinformowany przez organy, iż należy ponownie dokonać pisemnego zgłoszenia usytuowania baraku blaszanego, a także niedostateczne wyjaśnienie kwestii w zakresie sposobu usytuowania baraku, a co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA we Wrocławiu oraz o zasądzenie na rzecz pełnomocnika nieopłaconych ani w całości ani w części kosztów pomocy udzielonej skarżącemu z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wskazać, że postępowanie sądowoadministracyjne w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte po dniu [...] sierpnia 2015 r., a zatem do uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego znajduje zastosowanie art. 193 zd. 2 p.p.s.a. Zgodnie z nim uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny ocenił zarzuty postawione wobec zaskarżonego wyroku, uwzględniwszy, że rozpoznaniu podlega sprawa w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), gdyż nie stwierdzono przesłanek nieważności postępowania sądowego określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny legalności decyzji organu odwoławczego. Tryb legalizacyjny bądź rozbiórki, przewidziany w art. 49b Pr. bud., dotyczy obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Natomiast tryb naprawczy określony art. 50 ust. 1 Pr. bud. dotyczy innych przypadków, niż określone w art. 49b ust. 1 i ma zastosowanie do takich robót budowlanych, które wymagają zgłoszenia, ale nie są budową w rozumieniu art. 3 pkt 6 Pr. bud. Według tego ostatniego przepisu budową jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowa, rozbudowa, nadbudowa obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z wykonaniem obiektu budowlanego - budynku (posadowionego na bloczkach betonowych ułożonych na gruncie), bowiem jego trwałe związanie z gruntem polega na zamocowaniu - wzdłuż boków budynku - w gruncie prętów stalowych, celem zapewnienia stabilności jego konstrukcji.
Wobec powyższego zarzuty skargi kasacyjnej - naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 Pr. bud., jak i naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 49b ust. 1 i art. 49 ust. 2 Pr. bud. - okazały się niezasadne.
Obiekt budowlany który zrealizował skarżący kasacyjnie, tj. budynek gospodarczy, z uwagi na jego powierzchnię zabudowy, tj. mniejszą niż 35m2, wymagał dokonania zgłoszenia. Stanowi o tym wprost art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1 Pr. bud. Skarżący kasacyjnie nie dokonał zgłoszenia budowy budynku gospodarczego. Za takie zgłoszenie nie może być uznane wskazanie we wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, iż podstawą tego wniosku jest wystąpienie kolizji drzew z planowanym postawieniem budynku gospodarczego. Także organ gminy właściwy w sprawach rozpoznania wniosku w sprawie wyrażenia zgody na wycinkę drzew, nie miał obowiązku informowania skarżącego kasacyjnie, iż musi on zgłosić organowi administracji architektoniczno-budowlanej, zamiar wybudowania tego obiektu.
Skoro skarżący nie dokonał zgłoszenia, uznać należało, że prawidłowo organy a także Sąd pierwszej instancji - oceniając legalność zaskarżonej decyzji - uznały, że w sprawie mamy do czynienia z samowolą budowlaną.
Legalizacja samowoli budowlanej, zgodnie z treścią art. 49b ust. 2 Pr. bud. jest możliwa w sytuacji gdy budowa jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych. Zgodnie z planem działka skarżącego kasacyjnie położona jest na terenie oznaczonym symbolem [...]. Plan ten - jak słusznie uznały organy - nie przewiduje możliwości sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią. Ponadto wybudowany obiekt nie spełnia także wymogu przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), który szczegółowo reguluje kwestie związane z sytuowaniem obiektów budowlanych w granicy z działką sąsiednią, w tym m.in. sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, ale tylko w przypadku gdy plan miejscowy przewiduje taką możliwość. Powyższe oznacza, że organ pierwszej instancji miał nie tylko prawo ale i obowiązek - wobec braku możliwości legalizacji budowy - nakazać rozbiórkę przedmiotowego obiektu budowlanego.
W takiej sytuacji także zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 134 § 1 p.p.s.a. i w zw. z art. 75 § 1 i 2, art. 77 § 1, art. 80 i art. 89 § 2 K.p.a. w zw. z art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a.), uznać należało za nieuzasadnione.
Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania na rzecz adwokata udzielającego pomocy prawnej z urzędu orzekać będzie WSA bądź referendarz na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 i § 4 p.p.s.a.