Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 3 listopada 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę A. J. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
Decyzją z dnia [...] lipca 2011r. Wojewoda Lubelski po rozpoznaniu odwołania skarżącej utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] maja 2011 r., odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia jej pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej dla potrzeb lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku położonym na działce nr ewid. [...] przy ul. N. [...] w L. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność kilku osób, a zatem w świetle art. 33 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010r., Nr 243, poz. 1623 ze zm.), na wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej w tym budynku konieczna był zgoda wszystkich współwłaścicieli, której A. J. nie posiadała, gdyż inwestycji sprzeciwiły się współwłaścicielki – M. N. i M. F. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła A. J. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu nr [...] nie było czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu, jak to przyjęły organy, lecz czynnością zwykłego zarządu, na co wymagana była zgoda większości, a nie wszystkich współwłaścicieli, a zgodę większości skarżąca posiadała.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, oddalając skargę, stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu, iż w sytuacji gdy nieruchomość stanowi współwłasność kilku osób oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, które zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, jest koniecznym warunkiem udzielenia pozwolenia na budowę, musi obejmować zgodę wszystkich współwłaścicieli. W przypadku współwłasności nieruchomości, większość robót budowlanych jej dotyczących ma charakter czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a zatem na realizację tych robót wymagana jest zgoda wszystkich jej współwłaścicieli, zgodnie z art. 199 k.c. W ocenie Sądu, przedmiotowej inwestycji polegającej na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej w budynku położonym na działce nr ewid. [...] przy ul. N. [...] w L. nie można zakwalifikować jako czynności zwykłego zarządu.
Bezspornie budynek ten objęty jest w całości współwłasnością, o zniesienie której wystąpiła skarżąca, ale postępowanie w tym przedmiocie nie zostało zakończone. Skarżącej nie przysługuje dotychczas prawo odrębnej własności lokalu nr [...], ale jedynie "wyłączne posiadanie". Skarżącej nie przysługuje również prawo odrębnej własności lokali nr [...] i nr [...], a "wyłączne posiadanie" przez nią tych lokali jest kwestionowane przez pozostałych współwłaścicieli. Ponadto, jak wynika z załączonego do wniosku projektu budowlanego, instalacja ma przebiegać przez elementy konstrukcyjne budynku (stropy, przegrody budowlane), a więc jej realizacja i oddziaływanie w toku eksploatacji nie ograniczy się wyłącznie do lokalu nr [...]. Zrealizowanie instalacji gazowej w budynku objętym współwłasnością spowoduje, że instalacja stanie się częścią składową tej nieruchomości, co oznacza, że stanie się również własnością pozostałych współwłaścicieli, z czym mogą wiązać się dodatkowe dla nich obciążenia faktyczne i prawne.
Instalacji gazowej w tej sytuacji nie można uznać za czynności zwykłego zarządu, gdyż czynności zwykłego zarządu zmierzają do utrzymania rzeczy wspólnej w stanie niepogorszonym, to czynności związane z bieżącą jej konserwacją i naprawami, natomiast instalacja gazowa w budynku objętym współwłasnością nie ma na celu utrzymania rzeczy wspólnej w dotychczasowym stanie, ale ma na celu jej zmianę, która może spowodować dodatkowe obciążenia współwłaścicieli.
W skardze kasacyjnej od wyroku skarżąca zarzuciła naruszenie art. 33 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnie polegającą na uznaniu, że skarżąca nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż budowa wewnętrznej instalacji gazowej jest czynnością przekraczającą zakres czynności zwykłego zarządu i na budowę takiej inwestycji wymagana jest zgoda wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w przypadku wspólnej własności nieruchomości należy rozumieć z uwzględnieniem przepisów Kodeksu cywilnego, a w szczególności przepisów art. 199 i art. 201 k.c. Oznacza to, że wykonanie określonych czynności (robót budowlanych) w zależności od tego, czy przekraczają zakres zwykłego zarządu, czy też mieszczą się w pojęciu zwykłego zarządu, wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli albo zgody większości współwłaścicieli, bądź też może być zakwalifikowane do tzw. czynności zachowawczych.
W tej sprawie wykonanie wewnętrznej instalacji gazowej organy błędnie zaliczyły do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu i bezpodstawnie wymagały oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zawierającego zgodę wszystkich współwłaścicieli. Wykonanie instalacji gazowej w lokalu skarżącej nie narusza interesu pozostałych współwłaścicieli.
Przytaczając takie podstawy kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania podług norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.
Zarzuty podnoszone w skardze kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 33 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 32 ust. 4 pkt 2 i art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego sprowadzają się do tego, że Sąd pierwszej instancji błędnie zaakceptował ustalenia organów, iż skarżąca nie posiada prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, ponieważ budowa wewnętrznej instalacji gazowej jest czynnością przekraczającą zakres czynności zwykłego zarządu i taka inwestycja wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości. Zdaniem skarżącej budowa wewnętrznej instalacji gazowej nie należy do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu i nie jest wymagane oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zawierające zgodę wszystkich współwłaścicieli.
Przede wszystkim należy podnieść, że skarżąca całkowicie pominęła to, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w L. zabezpieczył roszczenie uczestniczki M. F. o zniesienie współwłasności nieruchomości obejmującej budynek, w ten sposób, że zakazał skarżącej wykonywania wszelkich prac budowlano-remontowych w lokalu mieszkalnym oznaczonym nr [...], w piwnicy przynależnej do tego lokalu oraz strychu nad wskazanym lokalem, znajdujących się w budynku przy ul. N. [...] w L., naruszających substancję tych pomieszczeń, do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie zniesienia współwłasności. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. Sąd Okręgowy w L. oddalił zażalenie na postanowienie z dnia [...] czerwca 2009 r., sygn. akt [...] o zabezpieczeniu roszczenia. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w L. oddalił wniosek o zmianę postanowienia z dnia [...] czerwca 2009 r. o zabezpieczeniu roszczenia, poprzez wyrażenie przez Sąd zgody na wykonanie prac remontowych w lokalu nr [...] polegających na założeniu ogrzewania i wymianie spróchniałej belki stropowej.
Kolejnym postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w L. udzielił zabezpieczenia roszczenia M. F., D. F. i B. F. o zniesienie współwłasności poprzez zakazanie skarżącej wykonywania wszelkich prac budowlano-remontowych, w tym instalacji elektrycznych, wodno-kanalizacyjnych, instalacji gazowych, prac adaptacyjnych naruszających dotychczasową substancję budowlaną i funkcje lokali należących do nieruchomości położonej w L. przy ul. N. [...], do czasu prawomocnego zakończenia postępowania o zniesienie współwłasności. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] w L. w punkcie 1) oddalił wniosek skarżącej o uchylenie postanowienia z dnia [...] czerwca 2009 r., w punkcie 2) oddalił wniosek o zmianę postanowienia z dnia [...] czerwca 2009 r. i wyrażenie zgody na przyłączenie lokalu nr [...] do sieci gazowej. Zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] maja 2012 r., sygn. akt [...].
W takich okolicznościach sprawy nie można przyjąć, że skarżąca posiada określone w art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego prawo do dysponowania nieruchomością przy ul. N. [...] w L. na cele budowlane, co dotyczy w szczególności możliwości budowy wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu nr [...]. Na zmianę tego stanowiska nie wpływa odwołanie się przez skarżącą do przepisów o współwłasności, w sytuacji gdy Sąd Rejonowy [...] w L. udzielił zabezpieczenia roszczenia o zniesienie współwłasności poprzez zakazanie skarżącej wykonywania wszelkich prac budowlano-remontowych, w tym instalacji gazowych w lokalach należących do nieruchomości położonej w L. przy ul. N. [...], do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie zniesienia współwłasności. Stanowisko skarżącej zmierza do podważenia prawomocnych rozstrzygnięć sądów powszechnych w zakresie zabezpieczenia roszczenia.
Mając powyższe względy na uwadze, należy uznać, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił skargę na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] lipca 2011 r., którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z dnia [...] maja 2011 r. odmawiającą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej dla potrzeb lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. N. [...] w L. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.