Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 19 stycznia 2012r., sygn.akt II SA/Ke 821/11, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K.P. na decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [..] kwietnia 2011r., znak: [..], w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego, stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji, orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku i rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Decyzją z dnia [..] kwietnia 2011r. Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu odwołania K.P. od decyzji Prezydenta Miasta Kielce z dnia [..] stycznia 2011 r. orzekającej o wymeldowaniu K.P. z pobytu stałego z lokalu położonego przy ul. [..] w K. – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 kwietnia 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: k.p.a.) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji. Wojewoda Świętokrzyski podniósł, że jednym z głównych zadań wynikających z ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U z 2006r., Nr 139, poz. 993 - w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako: ustawa) jest rejestracja danych o miejscu pobytu osób. Osoba, która opuszcza miejsce pobytu ma obowiązek dokonać wymeldowania, a jeżeli tego obowiązku nie wykona, zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, organ gminy na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania. W zakresie postępowania w przedmiocie wymeldowania w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, organ badał i oceniał przesłankę dobrowolnego i trwałego opuszczenia przedmiotowego lokalu przez K.P.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy, zdaniem organu o tym, że K.P. od marca 2010 roku nie zamieszkuje w lokalu położonym przy ul. [..] w K., a wcześniej od marca 2009 roku bywał tam sporadycznie pod wpływem alkoholu. Powołując się na zebrany materiał dowodowy organ uznał, że opuszczenie spornego lokalu przez K.P. było dobrowolne i miało charakter trwały, a fakt nie przebywania strony w miejscu zameldowania potwierdziła przeprowadzona przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w Kielcach kontrola meldunkowa. Zdaniem organu, wskazuje to jednoznacznie, że skarżący nie koncentruje swojego życia w lokalu położonym w K. przy ul. [..] z którym zerwał wszelkie więzi. Organ wskazał, że mimo twierdzeń strony, że przedmiotowego lokalu nie opuścił dobrowolnie, to nie skorzystał z przysługującego mu prawa złożenia w Sądzie Rejonowym wniosku o przywrócenie naruszonego posiadania a więc tym samym pogodził się z zaistniałą sytuacją i przedmiotowy lokal przestał być dla niego miejscem pobytu stałego w rozumieniu ustawy. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania, a nie tylko sporadycznego.
Organ ponadto wskazał, że również ustanowiony przez Sąd Rejonowy w Kielcach przedstawiciel dla K.P. jako osoby nieobecnej w celu reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego nie zdołał ustalić aktualnego miejsca pobytu odwołującego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na powyższą decyzję wniósł K.P., domagając się jej uchylenia.
Skarżący zarzucił, że organ odwoławczy nie wyjaśnił okoliczności faktycznych, które mogły mieć wpływ na treść decyzji, oraz że decyzja nosi błędy w poczynionych ustaleniach. Podał iż wyprowadził się nie z własnej woli, lecz na skutek okoliczności związanych z postępowaniem żony. Wskazał ponadto, że nie utracił też prawa do lokalu bo mieszkanie jest jego własnością w połowie a była żona jeszcze go nie spłaciła.
W uzupełnieniu skargi w piśmie z dnia 11 stycznia 2012 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił ponadto:
- 1. naruszenie art. 28 k.p.a. w związku z art. 15 ust 2 ustawy, poprzez nieprzeprowadzenie postępowania administracyjnego z udziałem S.P. jako strony postępowania,
- 2. naruszenie przepisów prawa procesowego zawartych w art. 7, 8, 9. 77 § 1 i 107 § 1 i 3 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- 3. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 15 ust. 2 ustawy poprzez wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego pomimo braku przesłanek do wydania takiego orzeczenia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Zwrócił uwagę, iż decyzja organu I instancji – Prezydenta Miasta Kielce z dnia [..] stycznia 2011r. została najpierw doręczona kuratorowi nieobecnego K.P. – K.B. (karta 62 akt administracyjnych) w dniu 11 stycznia 2011r., a następnie w dniu 15 lutego 2011r. bezpośrednio K.P. (karta 63 akt administracyjnych). Oba te doręczenia zawierały pouczenie o trybie i sposobie złożenia odwołania. Sąd zauważył, iż doręczenie decyzji przedstawicielowi skarżącego było skuteczne i wskazał, że zgodnie z art. 34 i 48 § 1 k.p.a. pisma kierowane do osób nieznanych z miejsca pobytu doręcza się ustanowionym przedstawicielom.
W konsekwencji termin do wniesienia odwołania rozpoczyna swój bieg od momentu doręczenia decyzji przedstawicielowi. Natomiast późniejsze wydanie stronie postępowania decyzji nie ma wpływu na bieg tego terminu.
Odwołanie od przedmiotowej decyzji skarżący K.P. złożył bezpośrednio w Urzędzie Miasta Kielce w dniu 28 lutego 2011 r. pismem datowanym na 26 lutego 2011 r., a więc z uchybieniem terminu do jego wniesienia, określonym w art. 129 § 2 k.p.a. albowiem jak już była mowa wyżej późniejsze doręczenie decyzji organu I instancji bezpośrednio stronie, która była reprezentowana w postępowaniu administracyjnym przez kuratora ustanowionego na podstawie art. 34 k.p.a., któremu została uprzednio doręczona decyzja w danej sprawie, nie powoduje otwarcia od początku dla strony terminu do wniesienia odwołania. Czternastodniowy termin wniesienia odwołania liczy się od dnia doręczenia decyzji kuratorowi, w niniejszej sprawie od dnia 11 stycznia 2011 r. a więc ostatnim dniem złożenia odwołania był 25 stycznia 2011 r. Jeżeli strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu ze skutkiem pozytywnym, jej odwołanie wniesione w terminie 14 dni od doręczenia do jej rąk decyzji administracyjnej organu I instancji podlega załatwieniu w trybie art. 134 k.p.a..
Sąd wskazał, iż w świetle takich ustaleń, wstępne postępowanie organu odwoławczego związane z wniesieniem przez skarżącego K.P. odwołania winno zakończyć się wydaniem postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania zgodnie z cytowanym art. 134 k.p.a. Decyzja organu I instancji, po doręczeniu jej kuratorowi stała się ostateczna i nie mogła być przedmiotem postępowania odwoławczego bez zastosowania procedur określonych w art. 58 k.p.a. Dalej podkreślił, iż w niniejszym stanie faktycznym Wojewoda nie był organem uprawnionym do rozpoznania odwołania w postępowaniu odwoławczym, wynika to z faktu, że tylko odwołanie wniesione przez uprawniony podmiot z zachowaniem terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. wywołuje skutek w postaci uprawnień do rozpoznania sprawy przez organ wyższej instancji.
Sąd przywołał aktualne stanowisko sądów administracyjnych i doktryny, które potwierdza, iż rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.. Oznacza bowiem niedopuszczalną weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, korzystającej z cech trwałości, o jakiej mowa w art. 16 § 1 k.p.a. (patrz: uchwała NSA z dnia 12 października 1998r., OPS 11/98; wyrok NSA z 19 marca 2009 r., w sprawie II OSK 396/08; wyrok WSA w Warszawie z 13 grudnia 2006 r., w sprawie IV SA/Wa 1983/06; wyrok WSA w Rzeszowie z 5 listopada 2010 r., w sprawie II SA/Rz 464/10; wyrok WSA w Olsztynie z 29 marca 2011 r., w sprawie II SA/Ol 118/11). Konsekwentnie stwierdził, iż wystąpienie podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, której wydanie w ustalonym stanie faktycznym było niedopuszczalne z podanych wyżej przyczyn oznacza, że załatwienie sprawy nie zależy od interpretacji przepisów prawa materialnego czego domagał się skarżący. Z tych też powodów Sąd nie odniósł się do materialnoprawnej podstawy rozstrzygnięcia, jak i skierowanych do niego zarzutów.
Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł K.P., zaskarżając wyrok z dnia 19 stycznia 2012 r. w całości i zarzucając wyrokowi naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie art. 145 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., nr 270 - dalej jako p.p.s.a.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnej wykładni art. 112 w związku z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że rozpatrzenie przez organ drugiej instancji odwołania wniesionego przez K.P. po upływie ustawowego terminu, który nie został przywrócony, stanowiło rażące naruszenie prawa, pomimo tego, iż strona wniosła odwołanie zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji. Kasator wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej K.P. z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, albowiem koszty te w żadnej części nie zostały przez skarżącego uiszczone.
Uzasadniając strona wywodziła, iż przepis art. 112 k.p.a. stanowi, że błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Powyższe oznacza, że strona nie może ponosić negatywnych skutków błędnego pouczenia, które jest integralną częścią decyzji administracyjnej. Tym samym uchybienie przez stronę terminu z powodu błędnego pouczenia przez organ jest uchybieniem bez jej winy (por. wyrok NSA z dnia 19 października 2007 r., sygn. akt l OSK 2014/06; wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2008 r., sygn. akt II OSK 211/07; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 23 kwietnia 2008r., sygn. akt II SA/Rz 881/07).
Postanowienia omawianego przepisu art. 112 k.p.a. korespondują z zasadami dobrej administracji, określonymi w Europejskim Kodeksie Dobrej Administracji, m.in. z zasadą praworządności (art. 4 Kodeksu), zasadą informacji o możliwościach odwołania (art. 19 Kodeksu), zasadą udzielenia informacji (art. 22 Kodeksu) oraz ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także na zasadę praworządności, dotyczącą działania administracji publicznej w jej stosunkach z jednostką (art. 6 k.p.a.), zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.) i zasadę obowiązku udzielania przez organ informacji faktycznej i prawnej, zgodnie z którą, organ administracji powinien czuwać nad tym, aby strona nie ponosiła szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.) (wyrok NSA z dnia 20 lipca 2010 r., w sprawie I OSK 840/10).
Biorąc wszystkie te zasady pod rozwagę przyjąć trzeba, iż niedopuszczalne jest przerzucanie na stronę negatywnych konsekwencji zastosowania się do pouczenia zawartego w decyzji odnośnie do terminu złożenia środka zaskarżenia. Osoba, która działa w zaufaniu do organu administracji uznaje, że zamieszczone w decyzji pouczenie jest prawidłowe, zatem stosując się do niego w przypadku jego wadliwości (błędnego pouczenia), nie może być obciążana dodatkowymi czynnościami, takimi jak złożenie wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Sąd ten uznał zatem, wzmacniając swoje stanowisko poglądami doktryny, iż ochrona interesów strony, zagwarantowana w artykule 112 k.p.a., polega na tym, że jeżeli strona, która wniesie odwołanie po upływie prawem przewidzianego terminu do dokonania danej czynności, jednakże z zachowaniem terminu podanego w pouczeniu przez organ pierwszej instancji, to wówczas należy przyjmować, że wniosła ona odwołanie w terminie i w związku z tym nie ma też konieczności przywracania terminu do dokonania uchybionej czynności.
Dalej autor skargi kasacyjnej wskazuje, iż bezspornie w niniejszej sprawie, z powodu niemożności doręczenia K.P. korespondencji kierowanej do niego przez Prezydenta Miasta Kielce, nawiązania kontaktu z wyżej wymienionym, ani ustalenia miejsca jego pobytu, postanowieniem Sądu Rejonowego w Kielcach z dnia [..] listopada 2010 r., sygn. akt III RNs 2006/10, został ustanowiony przedstawiciel dla nieobecnego K.P. celem reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie z pobytu stałego z lokalu. Po wydaniu przez Prezydenta Miasta Kielce decyzji w dniu [..] stycznia 2011r. orzekającej o wymeldowaniu, jej odpis doręczony został przedstawicielowi K.P., ustanowionemu w powyżej przedstawionym postępowaniu cywilnym, K.B., w dniu 11 stycznia 2011 r. (karta 62 akt administracyjnych).
Następnie w dniu 15 lutego 2011 r. osobiście K.P. doręczono również odpis decyzji organu pierwszej instancji (karta 63 akt administracyjnych). Obie doręczone decyzje, jak zresztą wskazał Sąd pierwszej instancji, zawierały pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Pouczenie to brzmiało następująco: "Od decyzji służy stronom odwołanie do Wojewody Świętokrzyskiego za pośrednictwem Prezydenta Miasta Kielce w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji". W dniu 28 lutego 2011 r., a zatem przed upływem 14 dni od dnia otrzymania decyzji, K.P. wniósł odwołanie do Wojewody Świętokrzyskiego (właściwego organu) we właściwym trybie, a więc za pośrednictwem organu pierwszej instancji. Strona zastosowała się zatem całkowicie do pouczenia.
W świetle powyższych rozważań, zdaniem strony skarżącej, organ drugiej instancji, choć wprost nie wskazał w podstawie prawnej decyzji na treść przepisu art. 112 k.p.a., to jednak mógł rozpoznać odwołanie K.P. pomimo nieprzywrócenia odwołującemu się terminu do wniesienia odwołania. Strona składając odwołanie w terminie podanym przez organ w decyzji wnosi je skutecznie niezależnie od tego, czy w danym przypadku zgodnie z przepisami uchybiła terminowi (cyt. wyżej wyrok NSA, sygn. akt l OSK 840/10). W ocenie autora skargi, w konsekwencji Sąd pierwszej instancji bezprawnie stwierdził nieważność decyzji wydanej w sprawie przez Wojewodę Świętokrzyskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył przepis art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. w rezultacie błędnej wykładni art. 112 w związku z art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. i uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyć się musiała wyłącznie do zbadania zawartych w skardze kasacyjnej zarzutów.
W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. W przypadku, gdy strona w skardze kasacyjnej zarzuca zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i naruszenie prawa materialnego, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem jedynie prawidłowo ustalony stan faktyczny może być przedmiotem subsumcji do dyspozycji przepisu prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie zarzuty skargi kasacyjnej obejmują jedynie zarzut naruszenia przepisów postępowania, który jednakże nie zasługuje na uwzględnienie. Autor skargi kasacyjnej podnosi, iż doszło do naruszenia przepisu art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnej wykładni przepisu art. 112 k.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż rozpatrzenie przez organ drugiej instancji odwołania wniesionego przez K.P. po upływie ustawowego terminu, który nie został przywrócony, stanowiło rażące naruszenie prawa, pomimo tego, iż strona wniosła odwołanie zgodnie z pouczeniem zawartym w decyzji organu pierwszej instancji. Kasator wywodzi, iż strona została błędnie pouczona o terminie i sposobie zaskarżenia, zaś stosownie do art. 112 k.p.a. błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która się do niego zastosowała.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego analiza ustalonego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego nie budzi wątpliwości i z pewnością uzasadnia rozstrzygnięcie znajdujące oparcie w art. 145 §1 pkt 2 p.p.s.a. Bezsprzecznie podzielić należy ustalenie Sądu pierwszej instancji, iż organ odwoławczy rozpatrzył odwołanie od decyzji organu I instancji wniesione z uchybieniem terminu wynikającego wprost z art. 129 § 2 k.p.a.. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż jak wynika z akt administracyjnych sprawy, na wniosek Prezydenta Miasta Kielce z dnia 7 października 2010r., złożony po wystąpieniu S.P. o wymeldowanie K.P. z lokalu przy ul. [..] w K., postanowieniem z dnia 10 listopada 2010 r. Sąd Rejonowy Sąd Rodzinny w Kielcach ustanowił dla nieobecnego K.P. kuratora w osobie pracownika Wydziału Spraw Obywatelskich Urzędu Miasta w Kielcach – K.B., celem reprezentowania go w postępowaniu administracyjnym o wymeldowanie z lokalu mieszkalnego przy ul. [..] w K. Wystąpienie Prezydenta Miasta Kielce ma umocowanie w przepisie art. 34 k.p.a., stosownie do którego organ administracji publicznej wystąpi do sądu z wnioskiem o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej lub niezdolnej do czynności prawnych, o ile przedstawiciel nie został już wyznaczony.
Konsekwencją ustanowienia przedstawiciela dla osoby nieznanej z miejsca pobytu jest istniejący po stronie organu obowiązek doręczania wszelkiej korespondencji przedstawicielowi wyznaczonemu stosownie do przywołanego art. 34 k.p.a., wynika to wprost z art. 48 k.p.a. Nie budzi wątpliwości, iż ustanowienie kuratora przez sąd powszechny obowiązuje w toku całego postępowania administracyjnego, jeżeli nie ustaną przesłanki, w oparciu o które doszło do ustanowienia takiego reprezentanta, np. w razie zgłoszenia się osoby reprezentowanej lub ustalenia jej miejsca pobytu, do czego przede wszystkim winien zmierzać kurator stosownie do art. 34 k.p.a. Co ważne, z akt administracyjnych niniejszej sprawy nie wynika, aby przesłanki ustanowienia przedstawiciela w osobie K.B. ustały. A skoro tak, po stronie organu I instancji istniał znajdujący oparcie w obowiązującym prawie obowiązek doręczenia decyzji pierwszej instancji wyznaczonemu przedstawicielowi.
I jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przedstawiciel odebrał decyzję w dniu 11 stycznia 2011 r., od tej daty należało liczyć termin do wniesienia odwołania. Uwzględniając zatem przepis art. 129 § 2 w związku z art. 34, art. 48 k.p.a. ostatnim dniem złożenia odwołania był dzień 25 stycznia 2011 r. na co prawidłowo wskazał Sąd I instancji. Zauważyć w tym miejscu trzeba, iż prawidłowości doręczenia do rąk przedstawiciela autor skargi kasacyjnej nie kwestionuje, w istocie zatem nie kwestionuje, iż do doręczenia skutecznie doszło i rozpoczął się termin do wniesienia odwołania. Oznacza to, iż odwołanie wniesione z dniem 28 lutego 2011 r., osobiście przez K.P., zostało wniesione z uchybieniem ustawowego terminu, o którego przywrócenie strona nie występowała. Ustalenie, iż doszło do uchybienia terminu wynikającego z art. 129 § 2 k.p.a. winno, jak zasadnie wskazał Sąd pierwszej instancji, skutkować wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o art. 134 k.p.a., nie jak uczynił to organ odwoławczy na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a..
W świetle powyższego nie budzi wątpliwości, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż organ odwoławczy bezsprzecznie rozpatrzył odwołanie wniesione z uchybieniem terminu wprost wynikającego z przepisu art. 129 § 2 k.p.a., a ustalenie to wypełnia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Kasator, co należy podkreślić nie kwestionując, iż przedstawiciel strony skutecznie odebrał decyzję organu I instancji, pragnie wywieść, iż doszło do naruszenia przepisu art. 112 k.p.a., który stanowi, iż błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Niemniej jednak lektura zawartego w decyzji organu I instancji pouczenia nie pozostawia wątpliwości co do jego prawidłowości. Organ pierwszej instancji wyraźnie określił sposób i termin wniesienia odwołania, brzmienie pouczenia nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Podkreślić trzeba, iż ochrona udzielana na podstawie art. 112 k.p.a. jest dość szeroka, ale nie ma charakteru absolutnego. Błędna informacja (w tym brak w ogóle pouczenia) co do prawa, trybu i terminu złożenia przysługujących środków prawnych nie może wprawdzie powodować dla strony negatywnych dla niej konsekwencji, ale też nie może dawać stronie żadnych specjalnych uprawnień naruszających ustalone prawem zasady postępowania.
Mylne informacje organu co do przysługujących stronie środków prawnych nie wpływają na bieg terminu do wniesienia takich środków, a zatem nie oznaczają, że termin do złożenia stosownych środków zaskarżenia nie rozpoczyna w ogóle biegu. Brak pouczenia, pouczenie niepełne, błędne lub niejasne powoduje, że uchybienie terminu do wniesienia skargi jest niezawinione przez stronę i może być podstawą wniosku o przywrócenie terminu (por. wyrok NSA z dnia 19 lipca 2012r., I OSK 755/12; postanowienie NSA z dnia 9 lutego 2012r., II OZ 61/12 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego nie sposób zatem zgodzić się z autorem skargi kasacyjnej, iż strona stosując się do tego pouczenia złożyła skutecznie odwołanie osobiście w dniu 28 lutego 2011 r., gdyż niewątpliwie uczyniła to już po upływnie terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Kwestią wstępną jest bowiem niekwestionowane ustalenie, iż decyzja organu I instancji została skutecznie doręczona przedstawicielowi strony w dniu 11 stycznia 2011 r. Późniejsze doręczenie decyzji organu I Instancji stronie reprezentowanej przez ustanowionego na podstawie art. 34 k.p.a. przedstawiciela, któremu decyzja została doręczona, nie powoduje otwarcia, w stosunku do samej strony, nowego terminu do wniesienia odwołania, termin ten rozpoczął bieg z dniem doręczenia przedstawicielowi. W realiach niniejszej sprawy oznacza to, iż strona mogła złożyć osobiście odwołanie jedynie do dnia 25 stycznia 2011 r. Odwołanie złożone w dniu 28 lutego 2011 r. jest odwołaniem złożonym po terminie, z akt nie wynika również by strona występowała o przywrócenie uchybionego terminu.
Podkreślić należy, iż ustalenia powyższe nie zostały podważone przez autora skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji polegające na przyjęciu, iż doręczenie decyzji przedstawicielowi skarżącego było skuteczne. Konsekwencją uregulowania przepisów art. 34 i art. 48 k.p.a. jest bowiem, iż pisma kierowane od osób nieznanych z miejsca pobytu doręcza się ustanowionym przedstawicielom. W następstwie termin do wniesienia odwołania rozpoczyna bieg od momentu doręczenia decyzji przedstawicielowi. Natomiast późniejsze wydanie decyzji stronie nie ma wpływu na bieg tego terminu, stanowisko takie znajduje potwierdzenie w ugruntowanym już orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 1999r., V SA 1007/99, LEX nr 49421; wyrok NSA z dnia 19 marca 2009r., II OSK 396/08 – http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W świetle powyższego, zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za niezasadne, co wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., obligowało Sąd pierwszej instancji do rozstrzygnięcia w oparciu o art. 145 § 1pkt 2 p.p.s.a.
Wobec powyższego, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.