Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 98/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę S. Ł. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...], znak: [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., znak: [...], którą nakazano S. Ł. dokonanie rozbiórki budynku o wymiarach w rzucie poziomym [...] m [...] m + wykusz o wymiarach [...] m x [...] m realizowanego na działkach nr ewid. [...],[...] w miejscowości G. Skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie złożył S. Ł., wskazując, iż wykonanie zaskarżonej decyzji rozbiórkowej spowoduje dla niego i jego rodziny znaczną szkodę, jak również trudne do odwrócenia skutki.
Wskazał, że przedmiotowy budynek został przez niego wybudowany systemem gospodarczym przy znacznym udziale finansowym rodziny. Do decyzji o budowie domu skłoniła go bardzo trudna sytuacja mieszkaniowa. Do czasu zamieszkania w wykończonej części przedmiotowego budynku zamieszkiwał w domu swoich rodziców, gdzie miał do dyspozycji jeden pokój, w którym zamieszkał z żoną i dwójką małoletnich dzieci. Podkreślił, że także obecnie jego sytuacja nie jest najlepsza. Jest on jedynym żywicielem rodziny i ma na utrzymaniu niepracującą żonę, która niedawno urodziła kolejne dziecko. Żona nie otrzymuje zasiłku macierzyńskiego. Na dzień złożenia wniosku ([...] lipca 2015 r.) dzieci były w wieku 3 lat, 1 półtora roku oraz 2 miesięcy. Rozbiórka przedmiotowego budynku spowoduje, że straci on cały życiowy dorobek a nadto cała jego rodzina, w tym małoletnie dzieci, pozostanie bez dachu nad głową. Oświadczył, że nie posiada innych nieruchomości, w których mógłby zamieszkać.
Nie ma też warunków by zamieszkać w domu rodzinnym rodziców bowiem w jego ocenie nie jest praktycznie możliwe zamieszkiwanie w 5 osób w pokoju o powierzchni 20 m2. Zaznaczył, że nie posiada środków finansowych na wynajęcie domu czy mieszkania. Przy konieczności opłacenia czynszu najmu i rachunków nie będzie w stanie zapewnić rodzinie nawet najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto wskazał, że cierpi na depresję i inne schorzenia na tle nerwowym, które są na etapie diagnozy. Podkreślił, że podjął starania by zalegalizować wybudowany budynek mieszkalny (dostarczył wszystkie niezbędne do tego dokumenty). W tych okolicznościach wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest uzasadnione.
W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie bowiem S. Ł. zmarł w dniu [...] sierpnia 2015 r. Potwierdził to przedłożony na wezwanie Sądu przy piśmie z dnia [...] września 2015 r. odpis zupełny aktu zgonu (k. 168 akt).
Postanowieniem z dnia 29 września 2015 r. Sąd zawiesił postępowanie. W związku z nadesłaniem przez A. Ł. (żonę zmarłego) przy piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. wypisu aktu poświadczenia dziedziczenia po zmarłym S. Ł. sporządzonego w dniu [...] stycznia 2016 r. przez Notariusza T. B. S. z Kancelarii Notarialnej w N. Repertorium A Nr [...], w którym jako ustawowych spadkobierców wskazano A. Ł., G. Ł. i Ł. Ł. małoletnie dzieci zmarłego, Sąd podjął zawieszone postępowanie (postanowienie z dnia 26 stycznia 2016 r.). We wspomnianym piśmie z dnia [...] stycznia 2016 r. żona zmarłego zwróciła się o pozytywne rozpatrzenie sprawy, legalizację domu oraz zwolnienie z opłaty legalizacyjnej. Oznajmiła, że wychowuje trójkę dzieci i jest w bardzo trudnej sytuacji materialnej bowiem otrzymuje jedynie 212 zł renty rodzinnej po zmarłym mężu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że pismo z dnia [...] stycznia 2016 r. (k. 197 akt) autorstwa A. Ł., będącej przedstawicielem ustawowym małoletnich A. Ł., G. Ł. i Ł. Ł. jedynych spadkobierców po skarżącym S. Ł. z uwagi na zawartą tam prośbę o "pozytywne rozpatrzenie sprawy, o legalizację domu i zwolnienie z opłaty legalizacyjnej" w braku stanowiska przedstawiciela ustawowego małoletnich czy popiera wniesioną przez zmarłego S. Ł. skargę kasacyjną i wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, uznać należy za zgodę na rozpatrzenie wniesionej skargi kasacyjnej i zawartych w nim wniosków. O popieraniu wniesionej w niniejszej sprawie skargi kasacyjnej świadczy ponadto uzupełnienie braków fiskalnych skargi kasacyjnej (k. 224) oraz nadesłanie odpisów tej skargi dla stron (k. 223).
W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a.") sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej w orzecznictwie wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07).
Przyznanie stronie skarżącej ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi odstępstwo od ogólnej zasady, wyrażonej w art. 61 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Zgodnie z przywołanym wyżej przepisem wstrzymanie wykonania umożliwia stwierdzenie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki te należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
Należy wskazać, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom.
W przedmiotowej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2014 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Targu nr [...] z dnia [...] maja 2014 r., którą nakazano S. Ł. dokonanie rozbiórki budynku o wymiarach w rzucie poziomym [...] m [...] m + wykusz o wymiarach [...] m x [...] m realizowanego na działkach nr ew. [...],[...] w miejscowości G. Jak wynika z akt sprawy obecnie S. Ł. (wnioskodawca) nie żyje i w jego prawa wstąpili spadkobiercy.
Tym samym przyjąć należy, że spadkobiercy opowiadając się za pozytywnym dla nich rozpatrzeniem sprawy przez NSA (pismo żony zmarłego z dnia [...] stycznia 2016 r.) podtrzymują skargę kasacyjną i wnioski w niej zawarte, w tym wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na etapie postępowania przez NSA.
Mając na uwadze podnoszone przez skarżącego kasacyjnie argumenty świadczące o możliwości wyrządzenia skarżącemu i jego rodzinie znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków w postaci pozbawienia ich jedynego, zapewniającego odpowiednie dla pięcioosobowej rodziny z trójką małoletnich dzieci warunki, miejsca zamieszkania czy przekraczające możliwości finansowe skarżącego kasacyjnie koszty wynajęcia i utrzymania innego miejsca zamieszkania celem zapewnienia rodzinie dachu nad głową, NSA uznał, że okoliczności te wypełniają znamiona przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a warunkujących wstrzymanie wykonania wskazanej we wniosku decyzji. Okazało się, że sytuacja ta uległa jeszcze pogorszeniu, bowiem zmarł jedyny żywiciel rodziny to jest skarżący kasacyjnie. Obecnie wdowa z trójką małoletnich dzieci na skutek wykonania zaskarżonej decyzji zostałaby pozbawiona jedynego miejsca zamieszkania i jednocześnie jakichkolwiek perspektyw na znalezienie innego miejsca zamieszkania.
Za 212 zł zasiłku rodzinnego nie będzie bowiem w stanie zapewnić dzieciom i sobie innego miejsca zamieszkania oraz ponieść kosztów rozbiórki. W tej sytuacji należało uznać, że zostały spełnione przesłanki wstrzymania określone w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Z doświadczenia życiowego wynika, że dokonanie rozbiórki domu jednorodzinnego, stanowiącego jedyne miejsce zamieszkania zobowiązanego i jego rodziny w istocie prowadzić będzie do znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Pozbawienie jedynego miejsca zamieszkania prowadzi niewątpliwie do wystąpienia jednej z przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając na uwadze niepełną wiedzę co do rzeczywistej sytuacji majątkowej rodziny zmarłego należy zauważyć, że zakres rozbiórki jaki wynika z decyzji PINB w Nowym Targu z [...] maja 2014 r. świadczy, że nawet dobra sytuacja majątkowa zobowiązanych do dokonania rozbiórki nie stanowiłaby okoliczności uzasadniającej odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji rozbiórkowej. Wiadomo bowiem, że w każdym przypadku rozbiórka całego domu jednorodzinnego oraz towarzyszącej mu infrastruktury prowadzi do powstania tak znacznych kosztów w budżecie domowym, że ma to negatywny wpływ na sytuację zobowiązanych.
Zdaniem NSA zostało uprawdopodobnione, że wykonanie zaskarżonej decyzji, może spowodować skutki wskazane w art.. 61 § 3 P.p.s.a i zasadnym było uwzględnienie przedmiotowego wniosku.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na postawie art. 61 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.