Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 grudnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 1861/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenie nieważności decyzji.
Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 157 § 1 i 2, art. 158 § 1 i art. 156 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...] nakazującej zarządcy obiektu budowlanego, tj.: [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości i doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego: wiaduktu kolejowego w km 0,771 linii kolejowej nr 91 Kraków-Medyka, tj. wykonanie robót budowlanych doprowadzających istniejący obiekt budowlany do stanu zgodnego z przepisami oraz zgodnie z "Ekspertyzą naukowo-badawczą wiaduktu kolejowego w km 0,771 linii Kraków-Medyka, nad ul. G. w Krakowie" z listopada 2005 r., opracowaną przez K. R., poprzez:
- 1. w terminie natychmiastowym - wyeliminowanie z ruchu po wiadukcie ciężkich składów pociągów oraz prowadzenie systematycznej obserwacji sklepień;
- 2. w terminie do 31 maja 2006 r. - usunięcie luźno związanych fragmentów cegły i zaprawy, które zagrażają bezpieczeństwu ruchu pieszych i pojazdów pod przęsłami wiaduktu;
- 3. w terminie do 30 grudnia 2007 r.
- - wykonanie konstrukcji odciążającej sklepienia wiaduktu, wpisanej w gabaryty obiektu istniejącego, przenoszącej obciążenia użytkowe i ciężar nawierzchni kolejowej bezpośrednio na podpory,
- - doprowadzenie do integracji spękanych sklepień,
- - naprawę systemu odwodnienia i izolacji wiaduktu,
- 4. w terminie do 30 czerwca 2008 r. - wykonanie konserwacji powierzchni ceglanych i kamiennych wiaduktu, z uwzględnieniem wymogów konserwatorskich.
Decyzji nadano zgodnie z art. 108 § 1 k.p.a. rygor natychmiastowej wykonalności w zakresie pkt 1 i 2.
W treści skargi kasacyjnej od powyższego wyroku [...] zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż organu z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], a także decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] do czasu rozpoznania niniejszej skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że przeprowadzenie remontu opisanego wiaduktu kolejowego nad ulicą G. w Krakowie, zgodnie z zakresem robót ustalonych decyzją organu I instancji wymaga poniesienia przez skarżącą bardzo dużych nakładów finansowych, co ze względu na zmianę koncepcji układu komunikacyjnego w Krakowie, groziłoby wyrządzeniem skarżącej znacznej szkody.
Wykonanie prac dotyczących realizacji pkt 3 i 4 decyzji z dnia [...] maja 2006 r., wg posiadanej dokumentacji technicznej spowoduje wydatkowanie przez skarżącą kwoty ok. 37.000.000,00 zł. Jednakże tak wyremontowany wiadukt kolejowy nad ul. G. nie będzie spełniał warunków dla dobudowanych dwóch torów linii aglomeracyjnej w Krakowie. Skarżąca podnosi, że nastąpiła bowiem po dniu wydania decyzji administracyjnej z dnia [...] maja 2006 r., zmiana koncepcji ciągów komunikacyjnych w Krakowie i powstały w tym zakresie nowe projekty. Podniesiono, że m. in. jest planowana inwestycja pod nazwą "budowa przystanku osobowego Kraków Grzegórzki, wyposażonego w parking samochodowy". Inwestycja ta przewiduje, że rozplanowane tory kolejowe w obrębie nowego przystanku będą miały kontynuację na docinku obejmującym wiadukty kolejowe nad ulicami G. i K. w Krakowie. W ramach projektu pod nazwą "Dokumentacja projektowa na modernizacje linii kolejowej E 30 na odcinku Kraków Główny Towarowy-Rudzice wraz z dobudową torów linii aglomeracyjnej na odcinku Kraków Główny Płaszów – Kraków Bieżanów", w ramach Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 7.1-74, będzie aktualizowana dokumentacja projektowa na przebudowę torów linii aglomeracyjnej (drugiej pary torów).
Mając powyższe na uwadze skarżąca uważa, że szkoda, którą by poniosła w przypadku realizacji zaskarżonej decyzji, byłaby wręcz nieodwracalna z punktu widzenia finansowego, mając na uwadze zarówno pierwotny remont wiaduktu jak i rozmiar inwestycji związanej dobudową linii aglomeracyjnej, gdzie opracowanie samej tylko dokumentacji projektowej wyniesie kilkadziesiąt milionów złotych. Dodatkowo podnosi, że wydatkowane na remont koszty, nie zostałyby odzyskane w przypadku uchylenia zaskarżonych decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 61 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej P.p.s.a.), wstrzymanie wykonania aktu lub czynności upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Oznacza to, że na skutek wydania wyroku oddalającego skargę upada wstrzymanie wykonania aktu, o którym orzekł Sąd pierwszej instancji uwzględniając wniosek skarżącego. Wstrzymanie przez sąd, na wniosek skarżącego, wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., jest możliwe jednak również w przypadku, gdy skarżący wniósł skargę kasacyjną od wyroku oddalającego skargę i wystąpił z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 193 P.p.s.a. jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym (zob. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07).
W myśl art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, iż niebezpieczeństwo, o którym mowa w cytowanym przepisie oznacza, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.
W szczególności będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego, lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Trudne zaś do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w ww. przepisie należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
Rozpatrując złożony wniosek stwierdzić należy, że wykonanie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tegoż organu z dnia [...] maja 2013 r., znak: [...], a także decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006 r., znak: [...] wywołałoby trudne do odwrócenia skutki. W sprawach budowlanych trwałe skutki wykonania decyzji administracyjnych są w istocie nieuniknione. Tak też mogłoby być w przypadku wykonania przez skarżącą zaskarżonego aktu. Nadto wykonanie tej decyzji, w razie jej uchylenia w toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym niewątpliwie naraziłoby skarżącą na poniesienie szkody w wysokości wydatkowanych kosztów na remont i w rezultacie utratę nakładów finansowych.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawiona przez skarżącą argumentacja dotycząca wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzających ją ww. decyzji jest wystarczająca dla uwzględnienia wniosku. Skarżąca w sposób dostateczny przedstawiła negatywne skutki wykonania decyzji, powołując się na konkretne zagrożenia mieszczące się w kryteriach, od których uzależnione jest rozstrzygnięcie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.