Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie, uwzględniając odwołanie E. Ł., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...].10.2002 r. (w decyzji tej mylnie podano datę [...].10.2001 r.) i nakazał G. B. rozbiórkę samowolnie wykonanej ścianki na murowanej balustradzie klatki schodowej w istniejącym budynku mieszkalnym, usytuowanym na działce nr ewid. 4113 w S. W toku wszczętego na wniosek E. Ł. postępowania administracyjnego ustalono, że G. B. bez uzyskania pozwolenia na budowę w 1999 r. przebudowała w wymienionym wielorodzinnym budynku mieszkalnym klatkę schodową, powiększając własną łazienkę i włączając do niej część klatki i okno dające na nią światło. Organ I instancji decyzją z [...].10.2002 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, zobowiązał G. B. do opracowania orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót budowlanych.
Na skutek uwzględnienia odwołania właścicielki innego lokalu mieszkalnego znajdującego się w tym budynku, E. Ł., organ drugiej instancji wydał wymienioną na wstępie decyzję, wskazując, iż zgodnie z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego dokonaną przebudowę należy traktować jako budowę bez pozwolenia, co zgodnie z art. 48 prawa budowlanego uzasadnia nałożenie na inwestorkę obowiązku rozbiórki wykonanej ścianki na balustradzie klatki schodowej.
Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wniosła G. B., zarzucając naruszenie art.129 § 1 i 2 k.p.a. poprzez rozpoznanie odwołania E. Ł. wniesionego bezpośrednio do organu II instancji z uchybieniem terminu, naruszenie art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie iż E. Ł. ma interes prawny w sprawie oraz naruszenie przepisów prawa budowlanego, a to art. 3 pkt 6, art. 29 ust. 2 pkt 1 i art. 48 tej ustawy poprzez przyjęcie, że na wykonanie przedmiotowych robót konieczne było pozwolenie na budowę, podczas gdy był to remont instalacji wodno-kanalizacyjnej, a wydany nakaz nie uwzględnił zobowiązania do przedstawienia orzeczenia technicznego o prawidłowości wykonanych robót. Skarżąca wniosła o "odrzucenie odwołania E. Ł.", względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu wywodzono, że odwołanie zostało wniesione wbrew pouczeniu zawartemu w decyzji organu I instancji bezpośrednio do organu odwoławczego z uchybieniem terminu, zostać miały więc naruszone przepisy art.129 § 1 i 2 oraz art. 133 k.p.a. Skarżąca kwestionuje także przyznanie E. Ł. przymiotu strony postępowania, albowiem strony mają osobne mieszkania, a klatka schodowa nie jest wspólna, lecz służy wyłącznie skarżącej i M. W. G. B. wskazuje w skardze, że przeprowadzone roboty nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, bo "istniejąca ścianka została zastąpiona nową ścianką".
Wykonane roboty nie zwiększały metrażu mieszkania, jest on nadal taki sam jak w akcie notarialnym zakupu mieszkania. Skarżąca zarzuca przyjęcie przez organ odwoławczy nieuzasadnionej merytorycznie zmiany rozstrzygnięcia w sprawie.
Wyrokiem z dnia 9 grudnia 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie skargę oddalił. Sąd ustalił, że odwołanie E. Ł. zostało wprawdzie skierowane bezpośrednio do organu II-giej instancji, lecz z zachowaniem ustawowego terminu, co nie oznacza, że strona uchybiła temu terminowi. Uznał, iż odwołującej się przysługuje przymiot strony postępowania, bowiem jest ona właścicielką jednego z mieszkań znajdujących się w tym budynku i współwłaścicielką w częściach wspólnych tego budynku, a samowolna przebudowa dotyczy tej wspólnej części. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił w pełni ustalenia z zaskarżonej decyzji, iż przebudowa taka mieści się pod ogólnym pojęciem budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 prawa budowlanego i mogła być wykonana po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Wykonanie takiej przebudowy bez uzyskania pozwolenia pociąga za sobą skutek z art. 48 prawa budowlanego, to jest nakaz rozbiórki wykonanych robót budowlanych.
Od wymienionego wyroku G. B. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie przepisów art. 48 w zw. z art. 3 pkt 6 ustawy z 7.07.1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej do WSA decyzji, a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uzasadniając te zarzuty skarżąca podniosła, iż błędne było zakwalifikowanie wykonanych przez nią robót jako przebudowy budynku, gdy rzeczywiście stanowiły one remont w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawa budowlanego, na przeprowadzenie którego zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 21 tego prawa nie jest potrzebne pozwolenie administracyjnoprawne. Zarzut naruszenia przepisów postępowania uzasadniono tym, iż dokonana przez skarżącą zabudowa nie dotyczyła wspólnej części budynku położonego w S. przy ul. R. Naruszenie przepisu art. 106 § 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polega, zdaniem strony, na przeprowadzeniu dowodu uzupełniającego w postaci złożonej w Sądzie I instancji przez nią ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych i pominięciu wynikającego z niej istotnego dla sprawy faktu, to jest istnienia w ściance działowej fragmentu ciągu instalacji należącej do osoby trzeciej, w stosunku do której nie toczyło się żadne postępowanie. W związku z tymi zarzutami skarga zawiera w sobie wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty skargi kasacyjnej są nieuzasadnione. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji zaskarżonej do Sądu I instancji, to jest w dniu 21.12.2002 r. (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), rozróżniało w art. 3 pkt 6 przebudowę obiektu budowlanego, zaliczając ją do pojęcia "budowa" i remont (art. 3 pkt 8). Jako remont ustawa określała "wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji". Wykonane przez skarżącą prace nie stanowiły remontu, gdyż ich celem nie było odtworzenie pierwotnego stanu budynku. Służyły one powiększeniu lokalu mieszkalnego skarżącej kosztem wspólnych części budynku mieszkalnego. Prace budowlane służące doprowadzeniu do tych zmian stanowiły więc przebudowę obiektu budowlanego uznaną za budowę, którą można było rozpocząć dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę (art. 28 w zw. z art. 3 pkt 7 prawa budowlanego). Prowadzenie takich robót bez uzyskania pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną i skutkuje orzeczenie w drodze decyzji rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części (art. 48 pr. budowlanego).
Sąd I instancji prawidłowo dokonał wykładni wskazanych przepisów i je prawidłowo zastosował. W sprawie nie doszło więc do naruszenia prawa materialnego.
Nie są również uzasadnione pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Przyznanie E. Ł. przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym nie naruszyło przepisu art. 28 k.p.a. stanowiącego, iż stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z ustaleń organów administracyjnych znajdujących oparcie w zebranym w sprawie materiale, w szczególności aktach notarialnych dokumentujących zakup mieszkań znajdujących się w budynku mieszkalnym przy ul. R. w S. wynika, że zarówno skarżąca, jak i E. Ł. kupiły w tym budynku wyodrębnione prawnie lokale mieszkalne oraz odpowiednie udziały w zabudowanym gruncie i w częściach budynku służących do wspólnego użytku. E. Ł. jest więc współwłaścicielką klatki schodowej znajdującej się w tym budynku, a jej zabudowa narusza jej prawa. Postępowanie administracyjne dotyczyło więc również jej interesu prawnego, co dawało jej przymiot strony tego postępowania. Nie kwestionując tego przymiotu, Sąd I instancji nie naruszył więc wskazanego przepisu.
W sprawie nie doszło również do naruszenia art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga kasacyjna nie wykazała, w jaki sposób mogło dojść do naruszenia tego przepisu. Ponadto uzasadnienie tego zarzutu jest niezrozumiałe. Wskazuje się w nim, iż z uzupełniającego dowodu z ekspertyzy technicznej robót budowlanych wykonanych przez skarżącą wynikało, iż w wybudowanej ściance działowej znajduje się instalacja należąca do osoby trzeciej, nie biorącej udziału w postępowaniu. W rzeczywistości ekspertyza techniczna tych robót, sporządzona przez rzeczoznawcę mgr inż. M. M., żadnego takiego stwierdzenia nie zawiera.
Z tych względów, na mocy art. 184 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu rezed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.