Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę A. i B. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...], wskazując w uzasadnieniu, iż skarżący, pomimo wezwania, nie uiścili należnego w sprawie wpisu od skargi.
W skardze kasacyjnej od tego postanowienia pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 w zw. z art. 45 Konstytucji RP oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 138 w zw. z art. 140 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a..
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik podniósł, że "Sąd odmówił skarżącym prawa do zwolnienia z ponoszenia kosztów opłaty wpisu (..) nie dostrzegł, iż ustalając wpis na kwotę 500 zł., choć pochodnie to, de facto rozstrzygnął, względem skarżących skargę merytorycznie, bowiem (..) ustalenie wpisu na tak wysokim poziomie powoduje, iż skarżący nie są w stanie przedsięwziąć jakichkolwiek środków prawnych. Zupełnie zbagatelizowano fakt, iż skarżący w toku postępowania procesowego składał zażalenie na wysokość określonego wpisu". Zdaniem pełnomocnika wnoszących skargę kasacyjną, stanowi to ewidentne naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu oraz zasady równości wobec prawa.
W zakresie zarzucanego naruszenia prawa procesowego pełnomocnik stwierdził, że art. 140 p.p.s.a. stanowi w § 1, iż stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, obecnej przy ogłoszeniu wyroku, przewodniczący udzieli wskazówek co do sposobu i terminów wniesienia środka odwoławczego. Przepis § 3 tego artykułu mówi zaś, że jeżeli sąd doręcza odpis sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, poucza ją o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. "Otóż pouczenie dołączone do skarżonej decyzji, miast pomóc stronie, dodatkowo gmatwa stronie orientację co do jej praw i obowiązków, bowiem wskazuje w pkt 1, iż <>. Powyższe ma miejsce w związku z brakiem jakiegokolwiek pkt w przesłanym stronie a niniejszą skargą zaskarżonym postępowaniu. Powyższe skutkuje również brakiem możliwości skutecznego zapoznania się z treścią rozstrzygnięcia, a tym samym skutecznej obrony swoich interesów, w kontekście przepisu art. 159 p.p.s.a., mówiącym, iż wniosek o sprostowanie, uzupełnienie lub wykładnię wyroku nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Nie stwierdziwszy przesłanek zaistnienia nieważności niniejszego postępowania Naczelny Sąd Administracyjny związany powołanymi w skardze kasacyjnymi zarzutami, rozpoznał sprawę w granicach tej skargi.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym, zdaniem skarżącego, uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna wniesiona w rozpoznawanej sprawie przez pełnomocnika skarżących nie w pełni odpowiada powyższym wymaganiom, gdyż oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., tj. naruszenia przepisów postępowania (przy czym pełnomocnik zarzucił także na naruszenie prawa materialnego).
Oceniając w pierwszej kolejności zarzuty naruszenia prawa procesowego wskazać należy, że zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organu administracji. Z istoty skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego od wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji wynika bowiem, że podstawą skargi kasacyjnej - naruszenia prawa procesowego - jest naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego przez sąd. Zarzut naruszenia przepisów art. 138 w zw. z art. 140 (bez wskazania konkretnego paragrafu) p.p.s.a. nie znajduje w niniejszej sprawie żadnego uzasadnienia, tym bardziej, że jak zdaje się wynikać z uzasadnienia skargi kasacyjnej, odnosi się on w istocie do treści zaskarżanej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu decyzji.
Odnosząc się do zarzucanego w skardze kasacyjnej naruszenia przez Sąd przepisów prawa materialnego, a to przepisów art. 2 w zw. z art. 45 Konstytucji RP wskazać należy, że Sąd dokonał prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów i na podstawie art. 220 § 3 tej ustawy skargę odrzucił. Przepisy ustawy p.p.s.a. (art. 230 § 1, art. 199, art. 220 § 3) wskazują bezsprzecznie, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie przez A. i B. S. została słusznie odrzucona, skoro skarżący nie uiścili w terminie, pomimo wezwania, wymaganego wpisu. Zawarte w ustawie zasady postępowania przed sądami administracyjnymi nie oznaczają, że ustawodawca odszedł od konstytucyjnej zasady, zgodnie z którą "Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej", ani od zasady, że "Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd".
Zasady te znajdują odzwierciedlenie w przepisach ustawy p.p.s.a. Uzależnienie rozpoznania skargi od uiszczenia wpisu - mając na uwadze możliwość weryfikacji prawidłowości jego ustalenia (zażalenie) oraz możliwość zwolnienia od obowiązku jego uiszczenia (prawo pomocy) - nie narusza powyższych zasad konstytucyjnych.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący byli prawidłowo pouczeni o możliwości skorzystania z prawa pomocy (pouczenia przy pismach o doręczeniu odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, k. 15 i 16 akt). W związku z niejednoznaczną treścią zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 października 2007 r. ustalające obowiązek uiszczenia wpisu (k. 21 akt) skarżącym został przesłany urzędowy formularz PPF, którego skarżący nie uzupełnili. Natomiast zażalenie na powyższe zarządzenie zostało oddalone prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 140/08, (k. 49-50 akt).
Uznać zatem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu dokonując prawidłowej wykładni obowiązujących przepisów p.p.s.a., w ustalonym właściwie stanie prawnym i faktycznym sprawy, nie naruszył wskazywanych w skardze kasacyjnej przepisów art. 2 i art. 45 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, nie musiał bowiem sięgać bezpośrednio do przepisów Konstytucji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.