Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 580/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę B. R. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [... ] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego kontroli sanitarnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...](dalej: DPWIS) decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania B. R. (dalej skarżąca), przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą B. w O., utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. (dalej: PPIS) z dnia [...] maja 2013 r. nr [...]. Organ I instancji umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek skarżącej w sprawie podjęcia działań z zakresu nadzoru sanitarnego w budynku O. przy ul. L. w O. (dalej: OCBF), w tym z zakresu nadzoru nad stanem higieniczno-sanitarnym oraz warunkami zdrowotnymi środowiska pracy w tym budynku.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w związku z medialnymi przekazami informacyjnymi w sprawie zagrzybienia budynku OCBF, w dniu [...] września 2012 r. upoważnieni przedstawiciele PPIS dokonali oceny stanu sanitarnego dwóch lokali w tym budynku. Lokale te objęte są bieżącym nadzorem sanitarnym (gabinet stomatologiczny i restauracja). Podczas oględzin nie stwierdzono nieprawidłowości (adnotacja służbowa z dnia 18 września 2012 r.).
Kolejną informację o podejrzeniu nieprawidłowego stanu sanitarnego w/w budynku PPIS powziął w dniu [...] września 2012 r. od skarżącej, która w dniu zgłoszenia prowadziła działalność gospodarczą w pomieszczeniach biurowo- usługowych wskazanego budynku (pok. [...]). Skarżąca przekazała, do wyłącznej wiadomości organu I instancji, kserokopię ekspertyzy mykologicznej budynku OCBF, sporządzonej przez dr hab. inż. K. M. oraz poinformowała PPIS o czterech przypadkach zachorowań osób, które przebywają w budynku. Do oficjalnego pisma z dnia [...] września 2012 r. w sprawie niezwłocznego podjęcia działań z zakresu nadzoru sanitarnego budynku OCBF w dniu [...] października 2012 r. załączono m.in. kserokopię w/w ekspertyzy mykologicznej, kserokopie wyników badań diagnostyki PCR trzech osób, które przebywały/pracowały w pomieszczeniach B. (wykonanych w Laboratorium Diagnostyki Molekularnej [...]).
W konsekwencji PPIS wszczął postępowanie administracyjne. Jednocześnie wezwał stronę oraz pracowników jej firmy do stawienia się w Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w celu przeprowadzenia wywiadu w zakresie podejrzenia o zakażenie i przedłożenia aktualnej opinii o stanie zdrowia, danych adresowych osób wskazanych we wniosku strony jako zakażone, przedstawienia dowodu potwierdzającego obecność w jej krwi grzybów z rodzaju Penicillium i Fusarium.
W dniu [...] października 2012 r. upoważnieni przedstawiciele PPIS przeprowadzili kontrolę pomieszczeń w budynku OCBF w zakresie stanu sanitarnego lokalu, w których wcześniej działało B. oraz części wspólnych, z których korzystali pracownicy w/w biura, tj. korytarza i toalet ogólnodostępnych na IV piętrze.
W dniu [...] października 2012 r. prezes Wspólnoty L. przekazał PPIS ekspertyzę mykologiczną dotyczącą budynku, opracowaną przez firmę T. w L., w październiku 2012 r. Celem ekspertyzy było określenie stanu technicznego budynku w aspekcie korozji biologicznej. Tematyka opracowania obejmowała zagadnienia dotyczące stanu technicznego zawilgoconych elementów budowli, z uwzględnieniem aspektów mykologicznych. Według ekspertyzy użytkownicy lokalu, w których działało B. nie zgodzili się na badania mykologiczne w zajmowanych przez firmę pomieszczeniach.
W dniu [...] października 2012 r. do PPIS wpłynęło pismo strony z prośbą o przesunięcie terminu zgłoszenia się personelu B. na wywiady epidemiologiczne do dnia 23 października 2012 r. W tym samym dniu do PSSE wpłynęło również pismo pełnomocnika strony z wykazem osób, które poddały się badaniom za pomocą testu PCR.
Z akt sprawy wynika, że pracownicy B. zgłosili, iż podjęli leczenie grzybicy, nie udzielili jednak informacji dotyczących podmiotu leczniczego prowadzącego ich leczenie oraz nazw przyjmowanych leków. Nie przedłożyli również zaświadczeń lekarskich dotyczących stanu ich zdrowia, w tym zdiagnozowania zakażenia grzybicą.
W dniu [...] października 2012 r. przedstawiciele PPIS przeprowadzili również kontrolę: stanu sanitarnego korytarzy i toalet ogólnodostępnych na I, II, III, IV piętrze, korytarza przy wejściu bocznym od strony parkingu zewnętrznego, garażu, części gospodarczej przy garażu w budynku OCBF. Kontrolę przeprowadzono w obecności prezesa Zarządu Wspólnoty OCBF. Podczas kontroli stwierdzono w części gospodarczej przy garażu zacieki i białe wykwity, w korytarzu przy wejściu bocznym od strony parkingu zewnętrznego wykwit koło podłogi, w garażu kałuże na podłodze, na ścianach widoczne iniekcje. W części gospodarczej część tynku była odbita w celu osuszenia ściany (protokół kontroli nr [...]).
Decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] nie stwierdził zagrożenia zdrowia i życia ludzi w związku ze stanem higieniczno - sanitarnym budynku użyteczności publicznej przy ulicy L.. W dniu [...] grudnia 2012 r. do Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej [...] wpłynęła skarga strony, w której wyraziła niezadowolenie z działań podjętych przez PPIS. Część zarzutów przedstawionych w skardze rozpatrzona została w trybie art. 227 k.p.a. i następnych, a część, na podstawie art. 234 k.p.a., rozpatrzono w prowadzonym postępowaniu odwoławczym. Następnie, w dniu 27 grudnia 2012 r. do DPWIS wpłynęło odwołanie strony od decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r., w którym zarzuciła naruszenie przez organ I instancji wskazanych w odwołaniu przepisów prawa.
[...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] uchylił decyzję PPIS w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na wady prawne decyzji oraz brak rozpatrzenia możliwości przekazania przedmiotowej sprawy do organu Nadzoru Budowlanego lub też zgodnie z art. 66 k.p.a. zawiadomienia strony, że w sprawach dotyczących stanu technicznego budynku powinna wnieść odrębne podanie do właściwego organu.
W dniu 18 marca 2013 r. do PPIS wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) z prośbą o przekazanie kopii rozstrzygnięć dotyczących stanu higieniczno-sanitarnego budynku biurowo-usługowego przy ul. L., w związku ze skargą dotyczącą nieodpowiedniego stanu technicznego budynku OCBF. W odpowiedzi PPIS udostępnił PINB kopie decyzji własnych oraz DPWIS, wydanych w przedmiotowej sprawie.
W dniu [...] kwietnia 2013 r. przedstawiciele PPIS przeprowadzili kontrolę sanitarną pomieszczeń wspólnych w budynku Wspólnoty ul. L. W porównaniu do stanu faktycznego ustalonego podczas wcześniejszej kontroli, stwierdzono: usunięcie wykwitu na korytarzu na parterze; położenie nowego tynku w części gospodarczej przy garażu (widoczne nieliczne zacieki), korytarz pomalowano; w toalecie na IV piętrze na jednym kasetonie wyschnięte zacieki (nie stanowiące zagrożenia sanitarnego); w pomieszczeniu gospodarczym, w którym stwierdzono zawilgocenie ścian i występowanie białych wykwitów zainstalowano wentylator o działaniu ciągłym (protokół kontroli nr [...]).
PPIS decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], umorzył postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek strony z dnia [...] września 2012 r. Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca.
Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę DPWIS, w zakresie zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 84 § 1, art. 105 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. wskazał, że PPIS podejmował działania zgodnie z art. 6 k.p.a. stanowiącym, iż organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w sprawie wskazują, że prawdopodobną przyczyną pojawiania się zawilgoceń i wykwitów w niektórych pomieszczeniach budynku są jego nieprawidłowości techniczne, wskazane w przedłożonych PPIS opracowaniach sporządzonych przez specjalistów w zakresie oceny stanu technicznego budynku, opracowanych również w aspekcie korozji biologicznej, z uwzględnieniem aspektów mykologicznych. Rzeczoznawca mykologiczny Polskiego Stowarzyszenia Mykologów Budownictwa, dr hab.inż. K. M., w autorskim opracowaniu "Ekspertyza mykologiczna w pomieszczeniach O." (sporządzona w sierpniu 2012 r.) stwierdził m.in., że "(...) Przyczyną nadmiernego poziomu cząsteczek grzybów w murach i w powietrzu OCBF jest brak, niewłaściwe wykonanie izolacji pionowej i poziomej, lub izolacja ta jest uszkodzona (...)". Również w opracowaniach:
- - "Opinia skuteczności działania instalacji wentylacji mechanicznej" – sporządzona przez inż. M. M. we wrześniu 2012 r.,
- - "Ocena prawidłowości działania instalacji klimatyzacyjnej i wentylacyjnej" - sporządzona przez dr inż. W. M. i dr inż. J. M. w październiku 2012 r.,
- - "Opinia techniczna dotycząca stanu zabezpieczenia przeciwwilgociowego obiektu" - sporządzona przez mgr inż. W. K. we wrześniu 2012 r., autorzy dowodzą, że stan techniczny przedmiotowego budynku nie jest w pełni zadowalający. W opracowaniach przedstawiono zalecenia, których realizacja warunkuje usunięcie przyczyn zawilgocenia.
DPWIS podkreślił, że organy PIS nie posiadają jednak kompetencji w zakresie nadzoru nad stanem technicznym obiektów. Nadzór nad realizacją przepisów w dziedzinie budownictwa, określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010 r. nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz w aktach wykonawczych do ustawy, sprawuje właściwy miejscowo PINB. Biorąc pod uwagę obowiązujący stan prawny, ustalony stan faktyczny oraz wnioski i zalecenia przedstawione w w/w opracowaniach DPWIS stwierdził, że PPIS rozpatrując ponownie sprawę zasadnie uznał, iż organem kompetentnym do rozpatrzenia sprawy w aspekcie stanu technicznego budynku OCBF, w tym również w aspekcie korozji biologicznej budynku, jest PINB, który biorąc pod uwagę pismo z dnia [...] marca 2013 r., nadesłane PPIS, podjął działania wyjaśniające w sprawie stanu technicznego budynku, w związku ze skargą, która wpłynęła do organu nadzoru budowlanego. Dlatego też PPIS, pismem z dnia [...] maja 2013 r., przekazał sprawę stanu technicznego budynku OCBF do rozpatrzenia przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ nadzoru budowlanego.
Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że PPIS, prowadząc postępowanie administracyjne z wniosku strony, podjął czynności kontrolne zgodnie z posiadanymi kompetencjami. Upoważnieni przedstawiciele PPIS dokonali kontroli sanitarnej części pomieszczeń wspólnych w budynku, w tym korytarza i toalet ogólnodostępnych na IV piętrze, z których korzystali pracownicy B. oraz pomieszczeń, do których przeniesiono działalność Biura pod kątem oceny realizacji ogólnych wymogów w zakresie higieny pracy. Podczas kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń. Oceny stanu sanitarnego pomieszczeń dokonano za pomocą metody organoleptycznej, bazując na zmysłach wzroku, węchu, słuchu i dotyku. Oceniono, że stan sanitarny pomieszczeń i urządzeń pracy jest właściwy. Nie stwierdzono narażenia pracowników na hałas, drgania mechaniczne czy też uciążliwe zapachy. W skontrolowanych dwóch pomieszczeniach Biura, mieszących się w pokoju [...] budynku OCBF, oraz w toaletach ogólnodostępnych i korytarzu na IV piętrze tego budynku ściany i sufity pozostawały suche, nie były w złym stanie sanitarno-technicznym.
Ustalony stan faktyczny w zakresie stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń nie wykazał zagrożenia sanitarnego, którego stwierdzenie mogłoby być podstawą dla organu PIS do wydania decyzji merytorycznej, nakazującej usunięcie nieprawidłowości.
Nadto organ odwoławczy stwierdził, że niezaprzeczalnym jest fakt występowania grzybów w powietrzu atmosferycznym i wewnątrz pomieszczeń. Niektóre z rodzajów grzybów występują fizjologicznie u człowieka (np. Candida albicans). Z ekspertyzy mykologicznej sporządzonej przez dr hab. inż. K. M. wynika, że w próbkach powietrza pobranych w pokojach [...] i [...] zanotowano wartości jtk grzybów od 1195 do 1398 jtk/m3. W powietrzu na zewnątrz budynku, w dniu badania, było przeciętnie 421 jtk grzybów/m3. Obowiązujące w Polsce przepisy prawa nie umożliwiają jednak odniesienia powyższych wartości do określonych wartości dopuszczalnych, których przekroczenie stanowiłoby zagrożenie życia i zdrowia osób narażonych - przebywających w pomieszczeniach obiektów użyteczności publicznej, czy też w pomieszczeniach biurowych.
Również rzeczoznawca mykologiczny w w/w opracowaniu (rozdział: Wyniki badania) wskazuje na brak unormowań prawnych w zakresie pomiarów grzybów w powietrzu. W ekspertyzie stwierdza: "(...) Według PN-EN13098:2002 (Powietrze na stanowiskach pracy - Wytyczne dotyczące pomiaru zawieszonych w powietrzu mikroorganizmów i endotoksyn) za zanieczyszczone uznaje się powietrze zawierające do 3000 jednostek grzybów w 1 m3, a za silnie zanieczyszczone - powyżej 5000 jtk. W żadnym z pomieszczeń nie stwierdzono liczebności jtk grzybów powyżej zacytowanej normy. Warto jednak podkreślić, że w najnowszej normie dotyczącej pomiarów obecności grzybów w powietrzu - PN-EN 13098:2007 nie zamieszczono dopuszczalnych wartości jtk grzybów mogących mieć wpływ na zdrowie pracowników. Zaniechano wyraźnego wskazania stopnia zagrożenia dla zdrowia, ponieważ poziom tego zagrożenia jest zależny nie tylko od liczby jtk grzybów w powietrzu, ale również od ich składu gatunkowego, indywidualnego poziomu odporności oraz warunków panujących w budynku: wilgotności, temperatury i stanu wentylacji. (...)".
Podobne badania przeprowadzone zostały również przez firmę T. (ekspertyza sporządzona w październiku 2012 r.), na zlecenie Wspólnoty L., którą zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. nr 85, poz. 388 ze zm.) tworzy ogół właścicieli lokali w budynku OCBF, w tym odwołująca się.
Badania wykonane przez tę firmę wykazały następujące poziomy zanieczyszczenia grzybami pleśniowymi powietrza w pomieszczeniach budynku OCBF oraz w powietrzu atmosferycznym: korytarz IV piętro - 500 jtk/m3; lokal nr [...] - 925 jtk/m3; lokal nr [...] - 500 jtk/m3; sala konferencyjna na II piętrze - 250 jtk/m3; lokal nr [...] - 75 jtk/m3; lokal [...] - 150 jtk/m3; parter [...] - 475 jtk/m3; lokal [...] - 675 jtk/m3; restauracja - 50 jtk/m3; garaż - 850 jtk/m3; próba porównawcza na zewnątrz budynku - 1525 jtk/m3. Z przedłożonej przez Wspólnotę L. ekspertyzy, wynika, że "(...) ogólny stan techniczny obiektu z punktu widzenia mykologii budowlanej jest zadowalający, warunki panujące wewnątrz pomieszczeń użytkowych uznaje się za nieszkodliwe dla zdrowia użytkowników, z uwagi na: - mniejszą zawartość zarodników grzybów pleśniowych wewnątrz budynku niż na zewnątrz. (...)".
Mając na względzie powyższe ustalenia, DPWIS uznał, że zdefiniowanie, iż oddychanie w biurze czy też w innych pomieszczeniach budynku OCBF powietrzem zanieczyszczonym grzybami, w ilości i składzie jak w przedstawionych badaniach, stanowi lub nie zagrożenie zdrowotne jest zatem trudne i musiałoby być oparte jedynie na wiedzy i doświadczeniu PPIS, bez możliwości odniesienia do parametrów jakościowych i ilościowych, które w świetle prawa byłyby uznawane jako dopuszczalne dla występowania grzybów w pomieszczeniach budynku użyteczności publicznej, czy też w pomieszczeniach biurowych, w aspekcie zagrożenia życia i zdrowia ludzi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 84 § 1 DPWIS stwierdził, że zgodnie z posiadanymi kompetencjami wytypowane laboratoria PIS wykonują w ramach nadzoru sanitarnego badania stężeń substancji chemicznych szkodliwych dla zdrowia w powietrzu pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, określonych w załączniku nr 1 do obowiązującego zarządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (M.P. nr 19, poz. 231). W powyższym zarządzeniu nie wymieniono czynników biologicznych, w tym grzybów/pleśni, jako czynników szkodliwych dla zdrowia ludzi, a obowiązujące przepisy prawa nie określają dopuszczalnej liczby grzybów/pleśni (w tym grzybów chorobotwórczych i mykotoksyn) w pomieszczeniach budynku użyteczności publicznej, jak i w pomieszczeniach, w których wykonywane są prace inne niż ujęte w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki.
Prawdą jest, że zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii, jednak w świetle przedstawionego powyżej stanu faktycznego w zakresie oceny stopnia zagrzybienia pomieszczeń, w tym pomieszczeń obiektu użyteczności publicznej i pomieszczeń biurowych, organy PIS nie mają w przedmiotowej sprawie podstaw do zlecania przeprowadzenia badań/ekspertyz mykologicznych innym podmiotom, tym bardziej, iż materiał dowodowy sprawy zawiera dwie ekspertyzy mykologiczne obrazujące poziom liczebności grzybów i ich rodzaj w pomieszczeniach budynku OCBF.
Odpowiadając na zarzut niedopełnienia przez PPIS obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a. organ odwoławczy podał, że w okresie od dnia 18 września 2012 r. do dnia 17 maja 2013 r. organ I instancji dokonał ogółem dwóch wizji lokalnych i czterech kontroli sanitarnych w celu oceny stanu sanitarnego niektórych pomieszczeń budynku przy ul. L. Ponadto, w związku z przedstawionymi przez strony wynikami badań w dniach [...] i [...] października 2012 r. PPIS odbył konsultację ze specjalistami w przedmiocie zastosowania metody PCR w diagnozowaniu grzybicy. Z przedstawionego stanowiska prof. K. S., wojewódzkiego konsultanta w zakresie chorób zakaźnych, oraz U. N. - adiunkta na Uniwersytecie Medycznym [...], wynika, że w przypadku dodatniego testu PCR w kierunku zakażenia grzybami z rodzaju Candida, interpretacja wyników dodatnich powinna być porównywana z obrazem klinicznym. Zalecane jest również uzupełnienie badań laboratoryjnych o wyniki posiewu.
Z tzw. ostrożności postępowania administracyjnego, mając na uwadze przedłożone kserokopie badań pracowników B., PPIS wszczął postępowanie przeciwepidemiczne i wezwał wskazane osoby do przedłożenia zaświadczeń lekarskich o stanie ich zdrowia. Do chwili obecnej pracownicy w/w firmy nie przedstawili stosownych zaświadczeń.
W tym stanie rzeczy, zdaniem DPWIS, zaistniały przesłanki dające podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego i dlatego PPIS, w myśl obowiązujących przepisów prawa, tj. zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a., wydał decyzję z dnia [...] maja 2013 r. umarzającą postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek odwołującej się. Brak prawnych możliwości podjęcia przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia regulującego w sposób władczy i jednostkowy konkretną sytuację prawną obywatela czyni postępowanie bezprzedmiotowym.
Niezasadny w opinii organu odwoławczego jest również zarzut naruszenia art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zakwestionowana decyzja została wydana po wnikliwym rozpatrzeniu przez PPIS całości zebranego materiału dowodowego. W rozstrzygnięciu decyzji przywołane zostały wymagane podstawy prawne, zawiera ona także uzasadnienie faktyczne i prawne podjętego rozstrzygnięcia.
W zakresie zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 1 pkt 2, art. 2, art. 4 ust. 1 pkt 2 i 5, art. 5 pkt 1 i 4, art. 23 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej DPWIS uznał, że zarzut naruszenia przez organ I instancji wskazanych powyżej przepisów ustawy nie znajduje potwierdzenia w działaniach podjętych przez PPIS. Organ I instancji rozpatrując sprawę podjął czynności z zakresu zdrowia publicznego, w tym poprzez sprawowanie nadzoru nad warunkami higieny pracy w zakładach pracy. Przeprowadził kontrolę zakładu pracy - B. ul. W., pok. nr [...], kontrole w zakresie stanu sanitarnego pomieszczeń B. w budynku OCBF (pok. [...]) oraz części wspólnych w tym budynku, definiowanym jako budynek użyteczności publicznej. Przedmiotem kontroli było sprawdzenie przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne, określone przepisami prawa, dla utrzymania należytego stanu nieruchomości, zakładów pracy oraz warunków zdrowotnych środowiska pracy.
Przeprowadzone kontrole nie dały podstaw do wydania decyzji merytorycznej w zakresie stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń. Prawdą jest, jak twierdzi strona, że w przypadku naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nakazuje w drodze decyzji usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Należy jednak podkreślić, że zagrożenie zdrowia i życia, które może powodować stwierdzone uchybienie sanitarne, nie powinno być zdefiniowane w sposób dowolny lecz w odniesieniu do stosownych przepisów wykonawczych, stanowiących podstawę wydania określonej decyzji.
W trakcie prowadzonego postępowania PPIS nie był zobowiązany przepisami prawa do wydania decyzji również w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ponieważ grzybica nie jest ujęta w wykazie chorób zakaźnych, określonym w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008 r., nr 234, poz. 1570 ze zm.). Jednak dążąc do dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia stanu faktycznego PPIS wszczął postępowanie przeciwepidemiczne, celem ustalenia stanu zdrowia osób wskazanych jako zarażone grzybicą. Osoby te nie przedstawiły jednak PPIS stosownych zaświadczeń lekarskich.
W związku z zarzutami w zakresie realizacji obowiązków wynikających z art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, DPWIS ponownie wyjaśnił, że w dniu [...] marca 2010 r., decyzją nr [...], PPIS nie zgłosił sprzeciwu w dopuszczeniu do użytkowania budynku biurowo-usługowego, z wyłączeniem gabinetów stomatologicznych, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych. Podczas kontroli poprzedzającej wydanie w/w decyzji nie stwierdzono uchybień sanitarnych w kontrolowanym zakresie, nie było więc podstaw do dokonania wpisu do dziennika budowy - w myśl art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej.
W kwestii naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie listy organizmów patogennych oraz ich klasyfikacji, a także środków niezbędnych dla poszczególnych stopni hermetyczności (Dz. U. z 2002 r., nr 212, poz. 1798), DPWIS podkreślił, że przywołany akt prawny jest aktem wykonawczym do ustawy z 22 czerwca 2001 r. o organizmach genetycznie zmodyfikowanych, a przedstawiona klasyfikacja i stopnie hermetyczności są określone dla czynności wykonywanych w warunkach laboratoryjnych, szklarniach i fitotronach, w pomieszczeniach dla zwierząt oraz dla innych czynności dokonywanych w ramach zamkniętego użycia organizmów genetycznie zmodyfikowanych. W ocenie DPWIS powyższy przepis nie ma zastosowania w sprawie.
Również Dyrektywa 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy (Dz. Urz. WE 1 262 z 17.10.2000, s.
21) nie znajduje zastosowania w sprawie. Przepis ten dotyczy ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na czynniki biologiczne w miejscu pracy, określa obowiązki pracodawcy w zakresie ochrony pracowników przed narażeniem na czynniki biologiczne, zawiera klasyfikację czynników biologicznych, które stanowią zagrożenie w miejscu pracy oraz opisuje środki bezpieczeństwa i strefy bezpieczeństwa w miejscach pracy, gdzie występuje narażenie na czynniki szczególnie niebezpieczne. W załączniku I do Dyrektywy określono wykaz rodzaju działalności, w których może wystąpić lub występuje narażenie zawodowe na czynniki biologiczne w miejscu pracy. Niniejszy wykaz jest katalogiem zamkniętym i obejmuje prace w zakładach produkcji żywności, w rolnictwie, prace, w trakcie których dochodzi do kontaktu ze zwierzętami i/lub produktami pochodzenia zwierzęcego, w służbie zdrowia, w tym w zakładach odizolowanych oraz zakładach typu post-mortem, w laboratoriach klinicznych, weterynaryjnych lub diagnostycznych, z wyłączeniem mikrobiologicznych laboratoriów diagnostycznych, prace w zakładach usuwania odpadów oraz przy urządzeniach oczyszczania ścieków. Z ustaleń kontroli nie wynika, aby taki rodzaj prac był wykonywany w B. Dlatego też, zdaniem DPWIS, i ten przepis nie ma zastosowania w przypadku oceny warunków pracy innej niż ujęte w omawianym wykazie.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła B. R. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazał, że podstawę prawną umorzenia postępowania przez organ I instancji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Sąd wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie postępowanie, co do zasady, staje się bezprzedmiotowe, jeżeli organy nadzoru sanitarnego prowadzące postępowanie nie znajdują podstaw do wydania nakazów lub zakazów. W niniejszej sprawie administracyjnej przedmiotem postępowania organów orzekających jest podjęcie działań z zakresu nadzoru sanitarnego w budynku O. Zdaniem Sądu, ustalony stan faktyczny i dowody zgromadzone w sprawie wskazują, że prawdopodobną przyczyną pojawiania się zawilgoceń i wykwitów w niektórych pomieszczeniach budynku są jego nieprawidłowości techniczne, wskazane w przedłożonych PPIS opracowaniach sporządzonych przez specjalistów w zakresie oceny stanu technicznego budynku, opracowanych również w aspekcie korozji biologicznej, z uwzględnieniem aspektów mykologicznych.
WSA podzielił stanowisko organów orzekających, że nie posiadają one kompetencji w zakresie nadzoru nad stanem technicznym obiektów. Nadzór nad realizacją przepisów w dziedzinie budownictwa, określonych w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz w aktach wykonawczych do ustawy, sprawuje właściwy miejscowo Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Z tej racji organy orzekające zasadnie uznały, że organem właściwym do rozpatrzenia sprawy w aspekcie stanu technicznego budynku OCBF, w tym również w aspekcie korozji biologicznej budynku, jest PINB, który biorąc pod uwagę pismo z dnia [...] marca 2013 r., podjął działania wyjaśniające w sprawie stanu technicznego budynku, w związku ze skargą, która wpłynęła do organu nadzoru budowlanego. Dlatego też PPIS, pismem z dnia [...] maja 2013 r., przekazał sprawę stanu technicznego budynku OCBF do rozpatrzenia przez właściwy miejscowo i rzeczowo organ nadzoru budowlanego.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że upoważnieni przedstawiciele PPIS dokonali kontroli sanitarnej części pomieszczeń wspólnych w budynku, w tym korytarza i toalet ogólnodostępnych na IV piętrze, z których korzystali pracownicy B. oraz pomieszczeń, do których przeniesiono działalność Biura pod kątem oceny realizacji ogólnych wymogów w zakresie higieny pracy. Podczas kontroli nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń. Oceniono, że stan sanitarny pomieszczeń i urządzeń pracy jest właściwy. Nie stwierdzono narażenia pracowników na hałas, drgania mechaniczne czy też uciążliwe zapachy. W skontrolowanych dwóch pomieszczeniach Biura, mieszących się w pokoju [...] budynku OCBF, oraz w toaletach ogólnodostępnych i korytarzu na IV piętrze tego budynku ściany i sufity pozostawały suche, nie były w złym stanie sanitarno-technicznym. Ustalony stan faktyczny w zakresie stanu sanitarno-technicznego pomieszczeń nie wykazał zagrożenia sanitarnego, którego stwierdzenie mogłoby być podstawą dla organu PIS do wydania decyzji merytorycznej, nakazującej usunięcie nieprawidłowości.
Następnie Sąd pierwszej instancji przytoczył fragmenty ekspertyz sporządzonych przez dr hab. inż. K. M. oraz firmę T. odnoszących się do wartości jednostek oraz rodzajów grzybów w próbkach powietrza pobranych z pomieszczeń kontrolowanego budynku. WSA podzielił stanowisko DPWIS, że zdefiniowanie, iż oddychanie w biurze czy też w innych pomieszczeniach budynku OCBF powietrzem zanieczyszczonym grzybami, w ilości i składzie jak w przedstawionych badaniach, stanowi lub nie zagrożenie zdrowotne jest trudne i musiałoby być oparte jedynie na wiedzy i doświadczeniu PPIS, bez możliwości odniesienia do parametrów jakościowych i ilościowych, które w świetle prawa byłyby uznawane jako dopuszczalne dla występowania grzybów w pomieszczeniach budynku użyteczności publicznej, czy też w pomieszczeniach biurowych, w aspekcie zagrożenia życia i zdrowia ludzi.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 84 § 1 K.p.a., Sąd stwierdził, że w zarządzeniu Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 12 marca 1996 r. w sprawie dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia, wydzielanych przez materiały budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (M.P. nr 19, poz. 231) nie wymieniono czynników biologicznych, w tym grzybów/pleśni, jako czynników szkodliwych dla zdrowia ludzi, a obowiązujące przepisy prawa nie określają dopuszczalnej liczby grzybów/pleśni (w tym grzybów chorobotwórczych i mykotoksyn) w pomieszczeniach budynku użyteczności publicznej, jak i w pomieszczeniach, w których wykonywane są prace inne niż ujęte w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 22 kwietnia 2005 r. w sprawie szkodliwych czynników biologicznych dla zdrowia w środowisku pracy oraz ochrony zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 2005 r. nr 81, poz. 716).
Sąd uznał, że organy orzekające zasadnie uznały, iż nie mają w przedmiotowej sprawie podstaw do zlecania przeprowadzenia badań/ekspertyz mykologicznych innym podmiotom, ponieważ materiał dowodowy sprawy zawiera dwie ekspertyzy mykologiczne obrazujące poziom liczebności grzybów i ich rodzaj w pomieszczeniach budynku.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu dotyczącego niedopełnienia przez organy obowiązku wynikającego z art. 77 § 1 k.p.a., wskazując na czynności podjęte przez organy PIS w toku prowadzonego postępowania.
WSA uznał, że w trakcie prowadzonego postępowania organy orzekające nie były zobowiązane do wydania decyzji również w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ponieważ grzybica nie jest ujęta w wykazie chorób zakaźnych, określonym w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2008 r., nr 234, poz. 1570 ze zm.). Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia art. 23 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej, ponieważ kontrola poprzedzająca wydanie decyzji z dnia 10 marca 2010 r. o dopuszczeniu do użytkowania budynku biurowo-usługowego, z wyłączeniem gabinetów stomatologicznych, pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych nie wykazała uchybień sanitarnych w kontrolowanym zakresie, nie było więc podstaw do dokonania wpisu do dziennika budowy.
Sąd pierwszej instancji podzielił także stanowisko organu, iż w sprawie nie miały zastosowania przepisy rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 29 listopada 2002 r. w sprawie listy organizmów patogennych oraz ich klasyfikacji, a także środków niezbędnych dla poszczególnych stopni hermetyczności (Dz. U. z 2002 r., nr 212, poz. 1798) oraz Dyrektywa 2000/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 18 września 2000 r. w sprawie ochrony pracowników przed ryzykiem związanym z narażeniem na działanie czynników biologicznych w miejscu pracy (Dz. Urz. WE 1 262 z 17.10.2000, s. 21).
Z tej racji, Sąd stwierdził, że zaistniały przesłanki dające podstawę do umorzenia prowadzonego postępowania administracyjnego zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. Za chybione uznał pozostałe zarzuty skargi, wskazując iż wydanie kwestionowanej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 K.p.a.) oraz w sposób wyczerpujący zebrano i rozpatrzono cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 § 3 K.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. R., reprezentowana przez radcę prawnego.
Pełnomocnik skarżącej kasacyjnie, zaskarżając wyrok w całości, wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu [...]oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym zastosowaniu art. 151 P.p.s.a i oddaleniu skargi zamiast zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. - zwana dalej P.u.s.a.) i uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji o umorzeniu postępowania w przedmiocie kontroli sanitarnej w budynku przy ul. L. w O., ponieważ decyzje te zostały wydane z naruszeniem art. 150 § 1 K.p.a. i organy inspekcji sanitarnej obu instancji przed wydaniem decyzji dopuściły się naruszeń przepisów K.p.a., tj.:
- 1. art. 84 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego przed wydaniem decyzji administracyjnej, w szczególności niepobranie próbek do badania laboratoryjnego oraz niezwrócenie się przez organ o wydanie opinii przez biegłego lub instytut naukowy (naukowo-badawczy), pomimo tego, że w niniejszej sprawie wymagane są wiadomości specjalne dla ustalenia stanu higieniczno-sanitarnego w biurowcu przy ul. L. w O., w sprawie zostały sporządzone dwie opinie prywatne stwierdzające różne stężenia grzybów i pleśni w powietrzu budynku i jedna z nich wskazywała, że stężenia rodzajów grzybów i pleśni występujących w budynku mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi w nim przebywających, a strona skarżąca wskazywała, że opinię na zlecenie organu może wydać Instytut Technologii Fermentacji i Mikrobiologii Politechniki Łódzkiej, Zakład Mikrobiologii Technicznej w Łodzi,
- 2. art. 105 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez ich błędne zastosowanie, podczas gdy brak było przesłanek do wydania i utrzymania w mocy decyzji umarzającej postępowanie administracyjne,
- 3. art. 6 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie przez organy obu instancji, że brak było podstaw prawnych do wydania decyzji merytorycznej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zamieszczono poszerzoną argumentację postawionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny [...], reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Postępowanie kasacyjne oparte jest na zasadzie związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej i podstawami zaskarżenia wskazanymi w tej skardze. Zakres sądowej kontroli instancyjnej jest zatem określony i ograniczony wskazanymi w skardze kasacyjnej przyczynami wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego. Jedynie w przypadku, gdyby zachodziły przesłanki, powodujące nieważność postępowania sądowoadministracyjnego, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny mógłby podjąć działania z urzędu, niezależnie od zarzutów wskazanych w skardze kasacyjnej. W niniejszej sprawie nie stwierdzono jednak takich przesłanek.
W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna oparta została na podstawach wskazanych w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., a więc na naruszeniu przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji, przede wszystkim wymaga rozważenia, czy wydając zaskarżony wyrok, Sąd pierwszej instancji poddał wyczerpującej analizie postępowanie administracyjne poprzedzające wydanie kontrolowanej decyzji. Zdaniem autora skargi kasacyjnej w sprawie niniejszej doszło do naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 P.u.s.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy istniały ku temu przesłanki oraz art. 151 ustawy poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy należało uchylić zaskarżoną decyzję, albowiem naruszała ona przepisy prawa procesowego. Uchybienia te miały być m.in. wynikiem naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a.
Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia wskazanych przepisów. Materiał dowodowy dotyczący okoliczności istotnych z punktu widzenia prawa materialnego został wyczerpująco zebrany i rozpatrzony. Organ I instancji w okresie od 18 września 2012 r. do 17 maja 2013 r. dokonał dwóch wizji lokalnych i czterech kontroli sanitarnych w celu oceny stanu sanitarnego niektórych pomieszczeń w budynku przy ul. L. W trakcie oględzin nie stwierdzono nieprawidłowości w zakresie stanu sanitarno-technicznego kontrolowanych pomieszczeń.
Ponadto, organ odbył konsultację ze specjalistami w przedmiocie zastosowania metody PCR w diagnozowaniu grzybicy, a następnie, z tzw. "ostrożności postępowania administracyjnego", wszczął postępowanie przeciwepidemiczne, jednak pracownicy B. nie przedłożyli żądanych przez organ zaświadczeń lekarskich o stanie ich zdrowia. Organ dysponował również dwiema ekspertyzami mykologicznymi obrazującymi poziom liczebności oraz rodzaj grzybów występujących w pomieszczeniach budynku przy ul. L. Z dokumentów tych, w sposób jednoznaczny wynika, że w żadnym z kontrolowanych pomieszczeń nie stwierdzono liczebności jednostek grzybów w powietrzu powyżej wartości określonych w normie PN-EN 13098:2002 dla powietrza zanieczyszczonego i silnie zanieczyszczonego. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, z uwagi na brak uregulowań prawnych definiujących parametry jakościowe i ilościowe, które określałyby dopuszczalny poziom grzybów w celu ochrony zdrowia i życia osób narażonych na ich ekspozycję w kontrolowanych pomieszczeniach, w niniejszej sprawie nie jest możliwe jednoznaczne stwierdzenie, że przebywanie w tych pomieszczeniach jest szkodliwe dla życia i zdrowia.
W tej sytuacji, organy orzekające w sprawie prawidłowo oceniły, iż nie zachodzi potrzeba pobrania próbek do badania laboratoryjnego i przeprowadzania kolejnych ekspertyz mykologicznych przez podmioty wskazywane przez stronę skarżącą.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgromadzony przez organy materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia, czy spełnione są warunki do wydania decyzji merytorycznej w zakresie stanu sanitarno-technicznego kontrolowanych pomieszczeń. W tej sytuacji, zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 1 § 1 i 2 P.p.s.a. powiązany z art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 84 § 1 nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
Nie jest również zasadny zarzut naruszenia art. 6, art. 105 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo uznał, że w stanie faktycznym sprawy zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. Przepis art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej stanowi, że w razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień.
2. Jeżeli naruszenie wymagań, o których mowa w ust. 1, spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej (...), (ust. 2).
Z przepisu tego wynika, że aby państwowy inspektor sanitarny mógł zastosować określone w nim środki, musi stwierdzić naruszenie wymagań higienicznych i zdrowotnych. Zatem – najpierw nastąpić musi stwierdzenie naruszeń wymagań sanitarnych (ustalonych w postaci przepisów, norm itp.), a następnie – organ może nałożyć na kontrolowany podmiot obowiązek usunięcia, w ustalonym terminie, stwierdzonych uchybień.
Analiza materiału dowodowego zebranego przez organy w toku postępowania nie wykazała istnienia naruszeń, o których mowa w art. 27 ust. 1 i 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Pracy. Organy inspekcji sanitarnej nie miały więc podstaw do zastosowania określonych w tym przepisie środków. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że państwowy inspektor sanitarny nie był zobowiązany do wydania decyzji również w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, gdyż grzybica nie jest ujęta w wykazie chorób zakaźnych określonym w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.