Uzasadnienie
Marszałek Województwa Małopolskiego z siedzibą w Krakowie zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy nim a Starostą Wadowickim w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na przejście kanalizacją sanitarną przez potok Bulówka w miejscowości Roczyny, gm. Andrychów.
We wniosku wskazano, że pismem z dnia 11 czerwca 2013 r. Starosta Wadowicki przekazał Marszałkowi Województwa Małopolskiego wniosek Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Wadowicach o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na przejście kanalizacją sanitarną przez potok Bulówka w miejscowości Roczyny, Gm. Andrychów, do rozpatrzenia zgodnie z kompetencjami.
W ocenie Marszałka Województwa, Starosta błędnie uznał, że nie jest właściwy do rozpoznania tej sprawy, co wynika z art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 145 ze zm.). Jak wskazano, powołany w powyższym przepisie art. 122 ust. 2 Prawa wodnego stanowi, iż pozwolenie wodnoprawne jest wymagane również na:
- 1) gromadzenie ścieków, a także innych materiałów, prowadzenie odzysku lub unieszkodliwianie odpadów,
- 2) wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót,
- 3) wydobywanie kamienia, żwiru, piasku, innych materiałów oraz ich składowanie,
- - na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 (zwolnienie w formie decyzji dyrektora RZGW od zakazu, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 z określeniem warunków niezbędnych dla ochrony jakości wód, jeżeli nie spowoduje to zagrożenia dla jakości wód w przypadku wystąpienia powodzi) i art. 88l ust. 2 (zwolnienie w formie decyzji dyrektora RZGW od zakazów określonych w ust. 1 na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli nie trudni to ochrony przed powodzią).
Marszałek Województwa Małopolskiego wskazał następnie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 733/09, w którym stwierdzono, że spójnik "i" użyty w przepisie art. 122 ust. 2 ustawy Prawo wodne oznacza koniunkcję. Przytaczając część uzasadnienia tego wyroku oraz wskazując, że przepis art. 122 ust. 2 Prawa wodnego wyraźnie wskazuje na "decyzje" a nie "decyzję", Marszałek stwierdził, że byłby właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydane byłyby (obie) decyzje zwalniające – zarówno z art. 40 ust. 3, jak i z art. 88l ust. 2 Prawa wodnego. Jeżeli wydano tylko jedną decyzje zwalniającą z tych zakazów, to zgodnie z art. 9 ust. 2 pkt 1 lit. c Prawa wodnego, do obiektów budowlanych oraz robót wykonywanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, przepisy o urządzeniach wodnych stosuje się odpowiednio i organem właściwym będzie wówczas starosta.
Z powyższych względów wniesiono o wskazanie Starosty Wadowickiego jako organu właściwego do rozpoznania sprawy w przedmiocie wydania pozwolenia wodnoprawnego na przejście kanalizacją satelitarną przez potok Bulówka w miejscowości Roczyny, gm. Andrychów.
W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta Wadowicki wniósł o wskazanie Marszałka Województwa Małopolskiego jako organu właściwego do rozpoznania sprawy. Wskazał, że zgodnie z treścią art. 140 ust. 2 pkt 5 Prawa wodnego pozwolenia wodnoprawne, o których mowa w art. 122 ust. 2 (tj. dla obszarów szczególnego zagrożenia powodzią) wydaje marszałek województwa. Z brzmienia przepisów art. 140 ust. 2 pkt 5 i art. 122 Prawa wodnego jednoznacznie wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla czynności wymienionych w art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne jest marszałek województwa. Brak jest zatem jakichkolwiek przesłanek do twierdzenia, iż w drodze odstępstwa od powyższej zasady właściwy do wydania pozwolenia byłby starosta w przypadku wydania jednej z decyzji, o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2 ustawy.
Ponadto, jak podkreślono, w sytuacji objętej dyspozycją art. 122 ust. 2 ustawy Marszałek powinien raczej oddalić wniosek strony o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli wydano tylko jedną z decyzji wskazanych w tym przepisie, aniżeli wskazywać jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy Starostę.
Starosta zgodził się z Marszałkiem Województwa, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane dla czynności wymienionych w art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2 ww. ustawy. Nie zmienia to jednak faktu, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla czynności wymienionych w art. 122 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo wodne jest Marszałek Województwa Małopolskiego.
Jak zauważono, przedmiotowy wniosek obejmuje inwestycję – przekroczenie potoku Bulówka kanalizacją sanitarną w miejscowości Roczyny, gm. Andrychów, realizowaną na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią potoku Bulówka. Wnioskodawca uzyskał decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 15 maja 2013 r. dotyczącą zwolnienia z zakazów wynikających z art. 88l ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa wodnego dla wykonania ww. przedsięwzięcia. W związku z powyższym organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego wniosku jest Marszałek Województwa Małopolskiego, zgodnie z art. 140 ust. 2 pkt 5 i 5c Prawa wodnego. Na potwierdzenie trafności swojego stanowiska organ przywołał postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II OW 107/12 i z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OW 42/13.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), z zastrzeżeniem art. 22 § 1 k.p.a., sądy administracyjne rozpoznają spory o właściwość powstałe pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał między Marszałkiem Województwa Małopolskiego a Starostą Wadowickim w sprawie z wniosku Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Wadowicach o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na przejście kanalizacją sanitarną przez potok Bulówka w miejscowości Roczyny, Gm. Andrychów. Podstawę prawną dla wydania takiego pozwolenia stanowi art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.), zgodnie z którym pozwolenie wodnoprawne jest wymagane również na: gromadzenie ścieków, a także innych materiałów, prowadzenie odzysku lub unieszkodliwianie odpadów (pkt 1), wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych robót (pkt 2), wydobywanie kamienia, żwiru, piasku, innych materiałów oraz ich składowanie (pkt 3) - na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią, jeżeli wydano decyzje, o których mowa w art. 40 ust. 3 i art. 88l ust. 2.
Właściwość zaś organów w tym zakresie ustala się zgodnie z regułami określonymi w art. 140 tej ustawy. Jak stanowi ust. 1 art. 140 organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, jest starosta, wykonujący to zadanie jako zadanie z zakresu administracji rządowej. W ust. 2 określono zaś kompetencje marszałka województwa, wskazując, iż organ ten wydaje pozwolenia wodnoprawne:
- 1) jeżeli szczególne korzystanie z wód, wykonywanie urządzeń wodnych lub eksploatacja instalacji bądź urządzeń wodnych są związane z przedsięwzięciami lub instalacjami, o których mowa w art. 378 ust. 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
1a) o których mowa w art. 122 ust. 1, jeżeli dotyczą korzystania z wód i wykonywania urządzeń wodnych w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących, będących przedsięwzięciem mogącym zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
- 2) na wykonanie budowli przeciwpowodziowych;
- 3) na przerzuty wody i wykonanie niezbędnych do tego urządzeń wodnych;
- 4) na wprowadzanie do wód powierzchniowych substancji hamujących rozwój glonów;
- 5) o których mowa w art. 122 ust. 2; 5a) na wydobywanie z wód powierzchniowych kamienia, żwiru, piasku oraz innych materiałów;
5b) na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska określone w przepisach wydanych na podstawie art. 45a ust. 1 pochodzących z eksploatacji instalacji związanej z przedsięwzięciami, o których mowa w pkt 1; 5c) wszystkie, o których mowa w art. 122, wymagane dla przedsięwzięcia, jeżeli jest organem właściwym do wydania jednego z tych pozwoleń;
5d) na wspólne korzystanie z wód, o którym mowa w art. 130, jeżeli jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego dla jednego z zakładów.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z uwagi na wyraźne brzmienie przepisu art. 140 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo wodne, należy przyjąć, iż to marszałek województwa jest organem właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego w przypadku, o którym mowa w art. 122 ust. 2 ustawy, czyli dla przedsięwzięć realizowanych na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią. Dla powyższego stwierdzenia pozostają bez wpływu określone w art. 122 ust. 2 tej ustawy przesłanki materialnoprawne dla wydania pozwolenia wodnoprawnego w przypadku inwestycji realizowanych na tego typu obszarach.
Mając na uwadze powyższe uznać należy, że organem właściwym do rozpoznania wniosku Zakładu Wodociągów i Kanalizacji Sp. z o.o. w Wadowicach na podstawie art. 140 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo wodne jest Marszałek Województwa Małopolskiego.
Wobec przytoczonej przez Marszałka Województwa Małopolskiego argumentacji wypada podkreślić, że poza zakresem rozpoznania niniejszej sprawy pozostawały kwestie związane ze spełnieniem przesłanek materialnoprawnych do wydania decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym, określonych w art. 122 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Zatem stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w powoływanym przez Marszałka Województwa wyroku z dnia 25 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 733/09 nie mogło świadczyć o prawidłowości zawartych we wniosku twierdzeń, jako że w wyroku tym Sąd zajmował się jedynie kwestią ustalenia przesłanek materialnoprawnych wydania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 122 ust. 2 Prawa wodnego, nie zaś właściwością organów.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.