Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 15 września 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 972/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Szczecinie odmówił T. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 4 lipca 2015 r. T. B. wniósł skargę do WSA w Szczecinie na decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecinie z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania nakazu likwidacji nadbudowy.
Wraz ze skargą skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że z analizy akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, iż skarżący złożył skargę na decyzję organu I instancji nie wykorzystując uprzednio przewidzianych prawem środków odwoławczych (tj. odwołania do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie) pomimo tego, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o trybie i terminie jej zaskarżenia.
W konsekwencji sąd wojewódzki uznał, że powyższa skarga jest niedopuszczalna na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej Ppsa), z uwagi na fakt, iż w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 247 Ppsa uniemożliwiająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym przez skarżącego zakresie.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył T. B., wnosząc o jego uchylenie przez Naczelny Sad Administracyjny.
W uzasadnieniu skarżący podniósł, że pominięcie wniesienia skargi do Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie miało miejsce z uwagi na niski poziom rzetelności rozpatrywania dotąd skarg na organ I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przyznanie prawa pomocy, nawet jeśli zachodzą ku temu przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony (art. 246 § 1 i 2 Ppsa), jest niedopuszczalne w razie oczywistej bezzasadności skargi. W orzecznictwie i piśmiennictwie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi..., 2004, s. 320–321) przyjmuje się, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej, na pierwszy rzut oka, nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona (np. postanowienia NSA: z 19 sierpnia 2009 r., I OZ 788/09, LEX nr 552419, z 28 stycznia 2009 r., I OZ 35/09, LEX nr 551912, oraz z 4 czerwca 2008 r., II OZ 561/08, LEX nr 494352). Chodzi więc o sytuacje, gdy obowiązujące prawo jasno i jednoznacznie wyklucza możliwość uwzględnienia żądania skarżącego (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz Warszawa 2006, str. 508, wyrok NSA z 7 stycznia 2003 r. sygn. akt 745/02, niepubl.).
Jak przyjęto w doktrynie, zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie budzi najmniejszych wątpliwości, co do braku szans na jej uwzględnienie.
Brak wyczerpania środków zaskarżenia przed wniesieniem skargi do sądu jest równoznaczny z oczywistą bezzasadnością skargi w rozumieniu art. 247 Ppsa (zob. postanowienie NSA z 22 listopada 20112 r., I OZ 864/12 oraz postanowienie NSA z 5 marca 2014 r., I OZ 146/14, [w:] orzeczenia.nsa.gov.pl). Uzasadnia to więc oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy z powołaniem się na ten przepis.
Nie znajdując zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.