Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 11 kwietnia 2006r., sygn. akt II SA/Lu 473/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił skarżącej P. B. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że skarżąca pobiera świadczenie rentowe w wysokości 556,65 zł miesięcznie, a także posiada dom o powierzchni 72m2 oraz 6 ha nieruchomości rolnych, które oddała w dzierżawę K. Z., przy czym nie otrzymuje z tego tytułu żadnego dochodu. Posiada nadto budynki gospodarskie.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane wskutek ponownego rozpoznania wniosku przez Sąd I instancji, gdyż postanowieniem z dnia 25 stycznia 2006r., sygn. akt II OZ 17/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił poprzednio wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowienie z dnia 8 listopada 2005r. NSA wskazał, iż wymaga wyjaśnienia sytuacja finansowa i życiowa skarżącej, jak również fakt, czy prowadzi ona gospodarstwo domowe samodzielnie, czy wspólnie z inną osobą.
Prowadząc postępowanie wyjaśniające Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie ustalił, że z nadesłanych oświadczeń wynika, iż skarżąca P. B. mieszka samotnie. Skarżąca oddała gospodarstwo rolne o powierzchni 6 ha wraz z budynkami gospodarskimi córce, przy czym deklaruje, iż z tytułu dzierżawy nie osiąga żadnego dochodu. Mimo wezwania do przedstawienia umowy dzierżawy Sąd jej nie uzyskał. Tym samym Sąd I instancji uznał, iż skarżąca nie wykorzystuje możliwości uzyskania dochodu z dzierżawy gospodarstwa rolnego. W związku z twierdzeniem skarżącej, iż część dochodu przeznacza ona na zakup leków, Sąd wezwał do wskazania wysokości ponoszonych wydatków. Skarżąca przedstawiła jedynie zaświadczenie, z którego wynika, iż wydała kwotę 38,13 zł na leki na przeziębienie.
Na powyższe postanowienie P. B. złożyła zażalenie podnosząc, iż znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Do zażalenia dołączono fakturę w związku z zakupem leków za kwotę 33,77 zł oraz zaświadczenie lekarskie z której wynika, iż cierpi na miażdżycę tętnic mózgowych, chorobę niedokrwienną serca i chorobę zwyrodnieniową stawów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może na wniosek osoby fizycznej przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, spoczywa na wnioskodawcy.
Stwierdzić należy, że jakkolwiek Sąd I instancji prawidłowo zbadał sytuację majątkową P. B., to jednak niewłaściwie ocenił jej zdolność do ponoszenia kosztów sądowych. Zarówno bowiem wiek, jak i stan zdrowia skarżącej oraz fakt, iż mieszka ona samotnie, prowadzą do wniosku, iż przy świadczeniu rentowym wynoszącym jedynie 556,65 zł miesięcznie jej konieczne, musi w pierwszej kolejności ponosić życiowe wydatki sprowadzające się do pokrycia kosztów jej utrzymania. W tej sytuacji należy zauważyć, iż jej dochody nie pozwalają na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Trudno też oczekiwać od osoby starszej i schorowanej zaradności polegającej na efektywnym wykorzystaniu majątku w postaci gospodarstwa rolnego. Fakt, iż P. B. wydaje na leki stosunkowo niewielkie kwoty – średnio około 35 zł, w świetle stwierdzonego wyżej stanu rzeczy, nie może przemawiać na jej niekorzyść w ocenie sytuacji finansowej i majątkowej skarżącej. Przeciwnie, może to uzasadniać wniosek, iż nie jest w stanie wyasygnować na leki wyższych kwot pieniężnych.
Tym samym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż wniosek P. B. o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie w całości.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.