Uzasadnienie
W punkcie V wyroku z dnia 4 lipca 2018 r., sygn. akt IV SAB/Po 54/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawarł postanowienie o zasądzeniu od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] na rzecz skarżącej kwoty 597 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wskazano, że koszty zostały zasądzone na podstawie art. 200 i art. 205 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.".
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony skarżącej sformułował zarzut, który oparł na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 193, art. 200, art. 201 § 1, art. 203 pkt 3, art. 205 § 2, art. 206, art. 209 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż naruszone zostały przepisy postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 200 w zw. z art. 201 § 1 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) przez ich niezastosowanie polegające na niezasądzeniu całości kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej winien obecnie wynosić 1345,20 zł, na który składają się kwoty:
- 1) 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przy pierwszym rozpoznawaniu sprawy przed sądem I instancji – § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia;
- 2) 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy przed sądem I instancji – § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia;
- 3) 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym – § 14 ust. 1 pkt 2 lit. d ww. rozporządzenia;
- 4) 100 zł tytułem zwrotu wpisu od skargi;
- 5) 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;
- 6) koszt znaczków pocztowych – razem 28,20 zł:
- • skarga na bezczynność z dnia 28.06.2017 r. – 9,40 zł,
- • wniosek strony skarżącej o doręczenie odpisu orzeczenia wraz z uzasadnieniem z dnia 12.10.2017 r. – 9,40 zł,
- • zażalenie z dnia 16.07.2018 r. – 9,40 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 205 § 2 p.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania, o jakich mowa w art. 200 i art. 201 § 1 p.p.s.a., zalicza się m.in. wynagrodzenie radcy prawnego jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Zasądzenie kosztów w tym zakresie wymagało zatem zastosowania przez Sąd I instancji odpowiednich przepisów ww. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych, które uzależniają określenie stawki minimalnego wynagrodzenia za udział radcy prawnego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji. Co prawda, uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w tym zakresie jest lakoniczne, ponieważ sprowadza się do wskazania podstawy prawnej zasądzonych kosztów, jednak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, braki uzasadnienia w omawianym zakresie nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Należy wskazać, że § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia ani inne przepisy w tym wskazywanego rozporządzenia i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawierają odrębnej normy prawnej, która stanowiłaby samoistną podstawę prawną do zasądzania na rzecz radcy prawnego kosztów sądowych za ponownie przeprowadzone postępowanie przed sądem pierwszej instancji w wyniku uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji przez Naczelny Sąd Administracyjny. Dlatego koszty tego rodzaju należy uwzględniać zgodnie z ogólną normą prawną, którą w tym zakresie zawiera wskazany wyżej § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia i to w ramach tej normy prawnej w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. sąd pierwszej instancji może oceniać, czy radcy prawnemu przysługuje dodatkowe wynagrodzenie związane z ponownie przeprowadzonym postępowaniem przed sądem pierwszej instancji.
W tej jednak sprawy nie zaistniały podstawy do podjęcia takich rozważań przez Sąd I instancji w związku z zasądzonymi kosztami, ponieważ w ponownie przeprowadzonym przez ten Sąd postępowaniu pełnomocnik skarżącej nie podejmował żadnych czynności procesowych, które generowałyby po jego stronie jakiekolwiek koszty. Poza tym w ogólności jedynymi kosztami jakie zaistniały w postępowaniu przed Sądem I instancji były koszty związane ze sporządzeniem i wniesieniem skargi do Sądu Administracyjnego. Brak było zatem podstaw do zasądzenia dodatkowych kosztów związanych z ponownym prowadzeniem postępowania przez Sąd I instancji skoro takie koszty nie pojawiły się po stronie strony skarżącej. Dlatego w okolicznościach tej sprawy zasadnym było zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania związanych z udziałem radcy prawnego (sporządzenie i wniesienie skargi) w kwocie 480 zł, co odpowiada minimalnej stawce określonej w § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, a ponadto koszty wpisu sądowego w kwocie 100 zł oraz koszt opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa w kwocie 17 złotych (jako niezbędne koszty postępowania strony, o jakich mowa w art. 205 § 2 p.p.s.a.); łącznie 597 złotych, co odpowiada kwocie zasądzonej w zaskarżonym postanowieniu.
Ponadto zasądzona kwota odpowiada wnioskowi formalnemu zawartemu w skardze o zasądzenie kosztów postępowania, w którym to wniosku pełnomocnik nie wyszczególnił innych kosztów związanych z jego udziałem w postępowaniu sądowym. Sąd I instancji w tym zakresie nie mógł domyślać się za pełnomocnika strony skarżącej jakie ten poniósł inne koszty i w jakiej wysokości, w tym wynikające z prowadzonej korespondencji.
Odnośnie wskazywanych w zażaleniu kosztów postępowania kasacyjnego (do których zalicza się koszty począwszy od złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji), należy wskazać, że odpowiednie w tym zakresie rozstrzygnięcie zostało zawarte w pkt 2 wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 3165/17, a w przypadku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, Sąd I instancji nie jest właściwy do zasądzania zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, co wynika z art. 209 p.p.s.a.
Z tych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.
Odnosząc się do wniosku zawartego w zażaleniu w zakresie zwrotu kosztów postępowania, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny, co do zasady nie jest uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Brak jest w tym przepisie podstaw do zamieszczania orzeczenia o zwrocie kosztów postępowania w innych orzeczeniach, kończących postępowanie w danej instancji, niż wymienione w tym przepisie (por. uchwałę NSA z 4 lutego 2008 r., I OPS 4/07).