Uzasadnienie
II OZ 1056 / 15
Uzasadnienie
R. M., pismem z dnia 12 lutego 2015 r. wniósł skargę na decyzję SKO w Poznaniu z dnia 28 listopada 2014 r. w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów.
W dniu 15 kwietnia 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wpłynął wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. We wniosku tym skarżący wskazał, że posiada mieszkanie o powierzchni 48 m2 oraz otrzymuje emeryturę w wysokości 1390 zł.
W piśmie z dnia 24 kwietnia 2015 r. skarżący został wezwany przez referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych oświadczeń dotyczących uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków.
Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił R. M. przyznania prawa pomocy, wskazując, że poza ogólnym przedstawieniem swej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawca nie złożył, pomimo wezwania, dodatkowych oświadczeń co do stanu finansowego, a także nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy sytuacja finansowa strony uzasadnia twierdzenie, że nie stać jej na uiszczenie kosztów niniejszego postępowania.
R. M. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując jedynie, że się z nim nie zgadza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a.), odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Sąd wskazał, że skarżący nie wykazał żadnymi dokumentami (wyciągiem z rachunku bankowego, odcinkiem emerytury, bądź decyzją ZUS, deklaracji podatkowymi, czy zeznaniami podatkowymi), jak i własnymi oświadczeniami,w jakiej jest sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej. W piśmie z dnia 19 maja 2015 r. wskazał jedynie, że w terminie 7 dni (5 dni roboczych) nie jest w stanie odpowiedzieć na wezwanie referendarza sądowego w tym zakresie. Należy jednak zauważyć, iż skarżący również wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 czerwca 2015r. nie wyjawił swej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej.
W ocenie Sądu nie można dać wiary oświadczeniom wnioskodawcy złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...]. W rezultacie niemożliwym stało się zbadanie rzeczywistych możliwości poniesienia kosztów postępowania przez skarżącego.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. M. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest przy tym obowiązek ponoszenia kosztów sądowych przez wnoszącego skargę. Zwolnienie od tegoż obowiązku ma charakter wyjątkowy i muszą za nim przemawiać uzasadnione okoliczności faktyczne wskazujące, że obiektywna sytuacja finansowa strony nie daje jej możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona, zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby Sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy, bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane.
Stwierdzić trzeba, że w okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji zasadnie zaskarżonym postanowieniem odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy z uwagi na brak wymaganej z jego strony współpracy w wyjaśnieniu sytuacji majątkowej i osobistej wnioskodawcy. Pomimo, iż skarżący został wezwany do nadesłania dokumentów, które pozwoliłyby na określenie jego sytuacji materialnej, skierowanego do niego wezwania nie wykonał. Nadto, argumentacja skarżącego w kierowanych do Sądu pismach procesowych, w tym w rozpoznawanym zażaleniu ograniczała się jedynie do wskazania na trudną sytuację finansową, jednak bez przedstawienia na tę okoliczność jakichkolwiek dokumentów, czy nawet konkretnych faktów. Z tych też powodów podzielić należało pogląd Sądu pierwszej instancji, iż ocena rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego jest niemożliwa i to z przyczyn leżących po jego stronie.
Mając powyższe względy na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji