Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2015 r. sygn. akt II SA/Po 208/15 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił R. M. przyznania prawa pomocy, wskazując, że poza ogólnym przedstawieniem na urzędowym formularzu swej sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawca nie złożył, pomimo wezwania, dodatkowych oświadczeń co do stanu finansowego, a także nie przedłożył żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy sytuacja finansowa strony uzasadnia twierdzenie, że nie stać jej na uiszczenie kosztów niniejszego postępowania.
R. M. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, wskazując jedynie, że się z nim nie zgadza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. poz. 270 ze zm.), postanowienie, przeciwko któremu wniesiono sprzeciw, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd, na posiedzeniu niejawnym. Sąd rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie jest związany ustaleniami dokonanymi przez referendarza sądowego.
Wobec skutecznego wniesienia przez R. M. sprzeciwu – na podstawie art. 260 p.p.s.a. - postanowienie z 16 czerwca 2015 r. utraciło moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega ponownie rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym.
Zważyć należy, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy.
Zdaniem Sądu w oparciu o treść złożonego przez R. M. wniosku o prawo pomocy, przy jednoczesnym niezłożeniu, pomimo wezwania referendarza sądowego, dodatkowych wyjaśnień i dokumentów źródłowych obrazujących sytuację rodzinną, finansową i majątkową strony nie można ustalić, czy skarżący znajdują się w tak trudnej sytuacji materialnej, by nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stwierdzić należy, że skarżący ograniczył się do podania, że posiada mieszkanie o pow. 48 m2oraz dysponuje dochodem z emerytury w wysokości brutto miesięcznie 1.390 zł. Z urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy wynika, że skarżący nie pozostaje z nikim we wspólnym gospodarstwie domowym, nie posiada, poza wspomnianą nieruchomością, żadnego majątku. Jednocześnie należy stwierdzić, że skarżący nie wykazał żadnymi dokumentami (wyciągiem z rachunku bankowego, odcinkiem emerytury, bądź decyzją ZUS, deklaracji podatkowymi, czy zeznaniami podatkowymi), jak i własnymi oświadczeniami w jakiej jest sytuacji rodzinnej, majątkowej i finansowej. W piśmie z dnia 19 maja 2015 r. wskazał jedynie, że w terminie 7 dni (5 dni roboczych) nie jest w stanie odpowiedzieć na wezwanie referendarza sądowego w tym zakresie. Należy jednak zauważyć, iż skarżący również wnosząc sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 16 czerwca 2015r. nie wyjawił swej realnej sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej.
Mając powyższe na względzie w ocenie Sądu nie można dać wiary oświadczeniom wnioskodawcy złożonym na urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy, tym bardziej, że z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą Usługi Transportowe, Remontowo-Budowlane, Porządkowe R. M. (k. 163 akt adm.). W rezultacie niemożliwym stało się zbadanie rzeczywistych możliwości poniesienia kosztów postępowania przez skarżącego.
Mając na względzie, że sąd administracyjny orzeka o przyznaniu prawa pomocy na wniosek strony i to w jej interesie leży, aby uwiarygodnić okoliczności uzasadniające złożony wniosek (por. postanowienie NSA z dnia 7 marca 2012 r. I FZ 29/12, Lex nr 1120549) nie można uznać, biorąc powyższe pod uwagę, by skarżący uprawdopodobnił, by nie był w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Dlatego wniosek skarżących o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym należało w oparciu o przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oddalić.
/-/ B. Drzazga