Uzasadnienie
Pismem z dnia 24 listopada 2011 r. B. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] października 2011 r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2011 r. nakazującą skarżącej wykonanie prac mających na celu zabezpieczenie przed zniszczeniem i zahamowanie procesów destrukcji budynku mieszkalno-administracyjnego stanowiącego pozostałość dawnego zespołu młyna przemysłowego przy ul. S. [...] (działki nr [...],[...]) w G. polegających na naprawie i uzupełnieniu ubytków w ceramicznym pokryciu dachowym i pokryciu gzymsu w celu skutecznego zabezpieczenia konstrukcji obiektu przed wpływami czynników atmosferycznych oraz zahamowania procesu destrukcji; naprawie systemu odprowadzania wody z dachu w tym udrożnienie i uszczelnienie odpływów, uzupełnienie rynien, rur spustowych oraz blacharki; zabezpieczeniu poprzez kotwienie ściany południowo-zachodniej budynku mieszkalnego; zabezpieczeniu korony murów i krawędzi pionowych ceglanych dawnego młyna pozostałych po rozbiórce reszty obiektów poprzez otynkowanie po uprzednim wyrównaniu płaszczyzny muru; uzupełnieniu ubytków w przeszkleniach; zabezpieczeniu balkonów przed zawaleniem (np. skutecznym podparciem); naprawie uszkodzonej instalacji odgromowej.
W skardze zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniono go twierdzeniem, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje po stronie skarżącej niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie dla niej trudnych do odwrócenia skutków w związku z ewentualnym wykonaniem decyzji. Wskazano, że przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie toczy się sprawa ze skargi B. K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2010 r., wpisującą do rejestru zabytków przedmiotowy budynek. Sprawa ta została przekazana do Naczelnego Sądu Administracyjnego ze skargą kasacyjną, której następstwem może być uchylenie przez ten sąd decyzji o wpisie do rejestru zabytków. Zdaniem skarżącej rozpoczęcie przez nią nakazanych prac w przypadku prawdopodobieństwa uchylenia zaskarżonej decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie spowoduje znaczną szkodę majątkową, jak również trudne do odwrócenia skutki, w przypadku ewentualnego późniejszego zburzenia przedmiotowego budynku lub wskazania innych sposobów wykonania koniecznych prac zabezpieczających.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 21 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 2352/11, odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd nie podzielił argumentu, że ewentualna szkoda finansowa związana z poniesionymi nakładami na materiały budowlane stanowi trudne do odwrócenia skutki wykonania zaskarżonej decyzji. Nakłady pieniężne ze swej istoty są bowiem odwracalne i w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość dochodzenia swoich roszczeń na drodze cywilnoprawnej. Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a.
Zażaleniem B. K. zaskarżyła powyższe postanowienie w całości, zarzucając mu naruszenie:
- 1) art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędne przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że w razie wykonania decyzji Ministra z dnia [...] października 2011 r. zajdzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody oraz zostaną spowodowane u niej trudne do odwrócenia skutki, podczas, gdy WSA, gdyby należycie zbadał i ocenił zarówno wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania decyzji Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, jak i treść akt sprawy, powinien był uznać, że skarżąca należycie wykazała te przesłanki, co powinno skutkować wstrzymaniem wykonania ww. decyzji Konserwatora;
- 2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie postanowienia, pozbawiające skarżącą informacji o konkretnych przesłankach rozstrzygnięcia.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA.
W uzasadnieniu zażalenia powtórzono argumenty zawarte we wniosku oraz wskazano, że w obrocie prawnym nadal istnieje ostateczna decyzja Starosty B. nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na rozbiórkę przedmiotowych budynków. Jest to zatem decyzja sprzeczna z później wydaną decyzją o wpisie do rejestru zabytków oraz z decyzją Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Gdyby zatem skarżąca wykonała zaskarżoną decyzję, a później NSA orzekłby na jej korzyść i mogłaby ona wykonać ostateczną decyzję o rozbiórce obiektów, środki finansowe, które wydałaby na wykonanie decyzji bezpowrotnie by przepadły wyrządzając skarżącej znaczną szkodę majątkową i nieodwracalne skutki. Skarżąca wskazała przy tym, że droga cywilnoprawna do naprawienia tej szkody, wbrew temu co wskazał Sąd I instancji, jest dla niej zamknięta. Podniosła także, że Sąd I instancji uzasadnił swoje stanowisko w sposób niezwykle lakoniczny i skrótowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadą wykonalności decyzji ostatecznych, wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji (art. 61 § 1 p.p.s.a.). Jedynie w wyjątkowych sytuacjach, na wyraźny wniosek skarżącego, Sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeśli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w przypadku wykonania decyzji, która w wyniku późniejszego uwzględnienia skargi zostanie uchylona lub zostanie stwierdzona jej nieważność.
Ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, jak wynika to z konstrukcji tego przepisu, spoczywa na skarżącym. Sąd natomiast może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana (postanowienie NSA z dnia 19 sierpnia 2010 r., II OZ 773/10; z dnia 19 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 99/09; z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt I OZ 8/09). Z powyższego wynika, konieczność rzetelnego uzasadnienia wniosku przez skarżącego, a po stronie Sądu rodzi obowiązek wyważenia sprzecznych interesów i następstw wstrzymania wykonania decyzji dla wszystkich uczestników postępowania.
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, iż wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Słusznie wskazał ten Sąd, że za odmową wstrzymania wykonania decyzji przemawia między innymi możliwość dochodzenia odszkodowania od organów administracji na drodze cywilnoprawnej w przypadku uwzględnienia skargi. Nie było natomiast rzeczą Sądu wskazywanie w jaki sposób skarżąca będzie mogła dochodzić tych roszczeń.
Ponadto w niniejszej sprawie należy mieć na uwadze to, że zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję nakazującą skarżącej wykonanie prac mających na celu zabezpieczenie przed zniszczeniem i zahamowanie procesów destrukcji budynku mieszkalno-administracyjnego, który, jak wynika z akt sprawy, ze względu na wartości zabytkowe został wpisany do rejestru zabytków województwa opolskiego. Wyważenie w niniejszej sprawie interesu skarżącej oraz celu, w jakim wydana została przedmiotowa decyzja i jaki powinien być osiągnięty przez jej wykonanie również przemawia za odmową wstrzymania wykonania tej decyzji. Podkreślenia wymaga także, że nie może stanowić argumentu za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji w przedmiotowej sprawie fakt toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego ze skargi na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] września 2010 r. utrzymującą w mocy decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] kwietnia 2010 r., wpisującą do rejestru zabytków przedmiotowy budynek.
Nie można było również podzielić zarzutów dotyczących naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zaskarżone postanowienie zawiera bowiem wszystkie wymagane tym przepisem elementy i odnosi się do istoty rozpatrywanej kwestii.
Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.