Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2226/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił zażalenie J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 2226/14 w zakresie pozostawienia bez rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosków o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2015 r., którym pozostawiono wniosek J. W. o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, nie zostało przez skarżącą podpisane. W związku z tym zarządzeniem z dnia 10 czerwca 2015 r. Przewodniczący Wydziału VII wezwał skarżącą do uzupełnienia dostrzeżonego braku formalnego zażalenia poprzez jego podpisanie bądź nadesłanie podpisanego egzemplarza zażalenia, w terminie 7 dni od doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Z uwagi na nieuzupełnienie przez skarżącą powyższego braku w wyznaczonym terminie, Sąd odrzucił zażalenie na podstawie art. 178 w zw. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.- dalej zwanej P.p.s.a.).
Od tego postanowienia D. S. złożył zażalenie, wnosząc o jego zmianę poprzez przyznanie skarżącej prawa pomocy.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła także J. W., domagając się jego zmiany poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości i przyznanie pełnomocnika z urzędu. W uzasadnieniu strona przedstawiła swoją sytuację rodzinną i finansową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie D. S. podlega odrzuceniu.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego przepisu wynika, że złożenie wniosku, a następnie i przyznanie prawa pomocy może nastąpić przed wszczęciem postępowania sądowo-administracyjnego, a więc w momencie, gdy nie są jeszcze określone strony postępowania głównego. Z kolei postępowanie dotyczące wniosku o przyznanie prawa pomocy w toku postępowania sądowo-administracyjnego ma charakter incydentalny, bowiem rozpoznanie tego wniosku pozostaje bez wpływu na inne czynności procesowe podejmowane w sprawie, jak chociażby bieg terminów w postępowaniu głównym.
Z analizy zawartych w Oddziale 2 Rozdziału 3 Działu V ustawy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a dotyczących prawa pomocy uregulowań wynika, że ustawodawca mówiąc o stronie postępowania dotyczącego przyznania prawa pomocy utożsamia pojęcie "strony" z pojęciem podmiotu występującego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy np. w art. 255 P.p.s.a. W przypadku uregulowania zawartego w art. 247 P.p.s.a. ustawodawca uściślił jeszcze pozycję procesową wnioskodawcy stanowiąc, iż przepis ten odnosi się tylko do strony występującej z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy i będącej jednocześnie stroną skarżącą. Ponadto w myśl art. 252 § 3 postanowienie co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy doręcza się stronie, która złożyła wniosek. Zażalenie na to postanowienie przysługuje wyłącznie wnioskodawcy.
Przedstawione wyżej przepisy regulujące postępowanie dotyczące prawa pomocy uprawniają do stwierdzenia, iż stroną postępowania w sprawie o przyznanie prawa pomocy jest tylko strona, która z wnioskiem o przyznanie tego prawa wystąpiła. Skoro krąg stron w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy ograniczono tylko do podmiotu występującego z takim wnioskiem to w konsekwencji stwierdzić należy, że prawo do zaskarżania orzeczeń dotyczących prawa pomocy należałoby przyznać tylko tym osobom, które z wnioskiem o przyznanie tego prawa wystąpiły. Tym samym strona nie występująca z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie ma legitymacji skargowej do wniesienia zażalenia od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wydanego w tejże sprawie. Z tego powodu zażalenie takiej strony podlega odrzuceniu jako niedopuszczalne na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I OZ 496/10; z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 640/08; z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt II OZ 62/07 oraz z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II OZ 68/07)
Skoro w niniejszej sprawie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy wystąpiła J. W., za stronę postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy należało uznać tylko wnioskodawczynię. Zażalenie zaś wniesione przez uczestnika postępowania D. S., czyli przez stronę nieuprawnioną, było niedopuszczalne. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił je odrzucić.
Na uwzględnienie nie zasługuje również zażalenie J. W..
Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Zatem w niniejszym przypadku odpowiednie zastosowanie znajdzie art. 178 P.p.s.a, który nakazuje odrzucić zażalenie, jeżeli strona nie uzupełniła jego braków formalnych w wyznaczonym terminie. Brakiem formalnym zażalenia w rozpoznawanej sprawie był brak podpisu wnoszącej zażalenie, stosownie do art. 46 § 1 pkt 4 P.p.s.a.
Jak wynika z akt sprawy zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII z dnia 10 czerwca 2015 r. wezwano skarżącą do uzupełnienia braku formalnego zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 maja 2015 r. przez jego podpisanie lub nadesłanie odpisu zażalenia własnoręcznie podpisanego, zakreślając termin 7 dni na dokonanie ww. czynności od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia zażalenia. Skarżąca we wskazanym terminie nie wykonała ww. wezwania. W tej sytuacji, zgodnie z podanym w zarządzeniu rygorem, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zasadnie odrzucił zażalenie.
Mając wskazane wyżej okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesione zażalenie na mocy art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., jako pozbawione uzasadnionych podstaw.