Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] maja 2015 r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr [...] w [...], i udzielającą M. N., I. H., M. N., T. N. i M. N. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z realizacja ww. inwestycji.
I. K., W. K. i J. P. w złożonej na powyższą decyzję skardze zawarli wniosek o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu wniosku podnieśli, że na skutek kontynuacji prac budowlanych poniosą znaczną szkodę materialną polegającą na braku możliwości swobodnego korzystania z co najmniej części nieruchomości, na której usytuowany jest budynek. Przekroczenie granic nieruchomości, a jednocześnie umożliwienie kontynuowania prac budowlanych, w sytuacji gdy projekt budowlany zawiera wady i nie spełnia przewidzianych prawem wymogów, może zdaniem skarżących powodować zagrożenie dla życia i zdrowia wielu osób, m.in. z uwagi na nieuwzględnienie w projekcie naprawy uszkodzeń, jakie powstały w okresie rozpatrywania sprawy. Wskazali na zagrożenie zawalenia, zalania i pożaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach postanowieniem z dnia 16 września 2015 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Sąd w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zarzucanie przekroczenia granic nieruchomości i twierdzenie, że projekt budowlany ma wady, nie oznacza, że uchybienia te spowodują dla skarżących powstanie trudnych lub nieodwracalnych skutków. Na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji nie jest możliwa ocena, czy ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa, ponieważ w innym wypadku doszłoby do zniweczenia celu postępowania sądowoadministracyjnego, jakim jest kontrola legalności wydawanych przez organy aktów administracyjnych.
Podał, że wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, który można odwrócić, bo jego odwrócenie zależy tylko od możliwości technicznych inwestora. To inwestor decydując się na realizację inwestycji objętej skargą do sądu administracyjnego ponosi ryzyko ewentualnego wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego przez sąd administracyjny. On też zobowiązany będzie do przywrócenia stanu poprzedniego na własny koszt, a więc jakakolwiek szkoda finansowa powstanie po stronie inwestora, a nie skarżącego
W zażaleniu na powyższe postanowienie I. K. podniosła, że pomimo faktycznej możliwości odwrócenia procesu jakim jest wykonanie obiektu budowlanego, Sąd I. instancji nie dostrzega, iż ewentualna szkoda inwestora jest tylko ryzykiem, jednak w okolicznościach niniejszej sprawy powstaje jeszcze ryzyko znacznej szkody po stronie właścicieli sąsiadującej nieruchomości. W jej ocenie nie sposób jest bagatelizować konsekwencji działań inwestora poprzez uznanie ich zaledwie za niedogodności w sytuacji, gdy uniemożliwienie korzystania z nieruchomości przez I. K. w tym wypadku rodzić może zagrożenie zawalenia, zalania czy pożaru.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, źe na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Rzeczą Sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu.
Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę - majątkową lub niemajątkową - której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia iub nie będzie można jej wyegzekwować ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego (por. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04). O znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca nie uprawdopodobniła bowiem, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki lub wyrządziłoby im znaczną szkodę. W okolicznościach niniejszej sprawy konieczność wyważenia racji przemawiających za uwzględnieniem wniosku skarżącej oraz interesów inwestora powoduje, że składająca wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji była obowiązana do szczegółowego uprawdopodobnienia okoliczności przemawiających za jego zasadnością. Tymczasem, skarżąca we wniosku wskazała, że na skutek kontynuacji prac budowlanych poniesie znaczną szkodę materialną polegającą na braku możliwości swobodnego korzystania z co najmniej części nieruchomości, na której usytuowany jest budynek. Przekroczenie granic nieruchomości, a jednocześnie umożliwienie kontynuowania prac budowlanych, w sytuacji gdy projekt budowlany zawiera wady i nie spełnia przewidzianych prawem wymogów, może powodować zagrożenie dla życia i zdrowia wielu osób, m.in. z uwagi na nieuwzględnienie w projekcie naprawy uszkodzeń, jakie powstały w okresie rozpatrywania sprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższe ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie może stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Powołana przez skarżącą argumentacja nie została bowiem poparta żadnymi faktami czy też ewentualnie odnoszącymi się do niej dowodami. Uznać zatem należy, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, że realizacja spornej inwestycji może ich narazić na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Ponadto należy zauważyć, że to inwestor ponosi główne ryzyko związane z prowadzeniem robót budowlanych przed rozpoznaniem skargi przez Sąd.
Podkreślenia także wymaga, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i dlatego w niniejszym postępowaniu nie brał pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi.
W tej sytuacji zaskarżone postanowienie należy uznać za zasadne.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 §2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.