Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił dopuszczenia [...] do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Warszawie na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 20. 12. 2004 r. w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę.
Sąd I instancji stwierdził, że [...] nie mieści się w kręgu podmiotów wymienionych w przepisie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane określającym strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Ponadto w ocenie Sądu ust. 3 w/w przepisu stanowi, iż w sprawach na pozwolenie na budowę nie stosuje się art. 31 k.p.a., a to oznacza, że organizacja społeczna nie może być stroną takiego postępowania, nawet jeśli będzie to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji albo potrzebą interesu społecznego.
W tej sytuacji na mocy art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – dalej zwanej p.p.s.a.) Sąd odmówił wnioskodawcy dopuszczenia go w charakterze uczestnika do udziału w postępowaniu sądowym.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła [...] domagając się dopuszczenia jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.
W uzasadnieniu wniesionego zażalenia [...] stwierdziła, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem określonej w Konstytucji RP zasady, że przepisy prawa międzynarodowego i ustawy Prawo Ochrony Środowiska jako lex specjalis należy stosować przed Prawem budowlanym.
Uprawnienia do występowania organizacji ekologicznych na prawach strony zapewnia art. 6 Konwencji z Aarhus z 25. 06.1998 r. (ratyfikowana przez Polskę i opublikowana w Dz. U. Nr 78 poz. 706).
Zdaniem skarżącej przepis art. 33 ust. 1 ustawy Prawo ochrony Środowiska wskazuje na to, iż nie stosuje się art. 31 § 4 k.p.a., ale nadal stosuje się art. 31 § 1, §2 i § 3 k.p.a.
Niezależnie od powyższego strona skarżąca wskazała na to, iż stwierdzono nieważność decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co w konsekwencji spowodowało wydanie postanowienia, którego przedmiotem jest postanowienie objęte skargą Spółdzielni w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżącej przedmiotowa inwestycja należy do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Zważywszy na powyższe zarzuty wniesione zażalenie w ocenie strony skarżącej jest zasadne.
W odpowiedzi na powyższe zażalenie Śródmiejskiej Spółdzielni Mieszkaniowej w Warszawie wniosła o jego oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie jest uzasadnione.
Wydając zaskarżone postanowienie Sąd I instancji miał na uwadze wyłącznie to, że skoro przedmiotem niniejszej sprawy jest pozwolenie na budowę, to organizacja społeczna nie może być stroną tegoż postępowania, bowiem krąg podmiotów mogących być stroną w tego rodzaju sprawie określa art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), a przepis ten udziału organizacji w tej kategorii spraw nie przewiduje.
Wbrew powyższemu stanowisku zauważyć należy, iż przedmiotem niniejszej sprawy jest wstrzymanie wykonania decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę, a nie pozwolenie na budowę. Tym samym krąg podmiotów będących stronami niniejszego postępowania nie może być określany według dyspozycji przepisu art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
Już tylko z przyczyn wyżej wskazanych zażalenie podlega uwzględnieniu.
Niezależnie od powyższych okoliczności należy stwierdzić, iż wniosek [...] o dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie winien być poddany ocenie pod względem zaistnienia dyspozycji zawartych w Konwencji sporządzonej w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r. o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska ( Dz. U. z 2003 r. Nr 78 poz. 706) wraz z przyjętą Dyrektywą UE z dnia 26 maja 2003 r. oraz przy uwzględnieniu postanowień zawartych w art. 5, art. 31 ust. 3 i art. 74 ust. 2, ust. 3 i ust. 4 Konstytucji RP, a także stosownie do dyspozycji art. 31 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 ustawy Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. Nr 62 poz. 627 ze zm.) i art. 33 § 2 p.p.s.a.
Należy przy tym też zauważyć, że udział organizacji społecznej w sprawie innych osób musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem organów administracji (B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 1996, s. 226). Istotnym przy tym jest to, że organizacja społeczna występując z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w określonym postępowaniu sądowym musi wykazać zaistnienie tych warunków, o jakich mowa we wskazanych wyżej aktach prawnych, bowiem występując z wnioskiem o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu sądowym nie może się ograniczyć tylko do samego wniosku i jego lakonicznego uzasadnienia.
Stwierdzić trzeba, że wniosek [...] we wskazanym wyżej zakresie wymaga uzupełnienia, a przede wszystkim konkretyzacji tych okoliczności, które wynikają z przedstawionych wyżej norm prawnych. Rozpoznając ponownie wniosek [...] w przedmiotowej sprawie Sąd I instancji będzie miał na względzie uwagi wyżej przedstawione.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art.197 § 2 p.p.s.a. uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie.