Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 16 stycznia 2017 r. IV SA/Wa 830/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia na wniosek Stowarzyszenia [...] terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że pismem z dnia 30 września 2016 r. pełnomocnik Stowarzyszenia został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej wniesionej przez Stowarzyszenie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 sierpnia 2016 r. IV SA/Wa 830/16, uchylającego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Płocku z dnia 29 stycznia 2016 r. w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Stowarzyszenie zostało zobowiązane do złożenia dokumentu potwierdzającego, że osoby, które udzieliły pełnomocnictwa są członkami Stowarzyszenia, ponadto 16 odpisów skargi kasacyjnej wraz z załącznikami oraz do złożenia wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie bądź oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej doręczono pełnomocnikowi Stowarzyszenia (r.pr. M. S.) w dniu 4 października 2016 r.
Wnioskiem z dnia 3 listopada 2016 r. Stowarzyszenie wniosło o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej podając, że przesyłkę zawierającą wezwanie do uzupełnienia braków formalnych doręczono osobie nieuprawnionej do odbioru korespondencji. W chwili doręczenia przesyłki pełnomocnik Stowarzyszenia znajdował się za granicą, gdzie przebywał w dniach 3-6 października 2016 r. Informację o wysłaniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych pełnomocnik otrzymał w dniu 27 października 2016r.
W odniesieniu do argumentacji przedstawionej we wniosku o przywrócenie terminu Sąd I instancji stwierdził, że pełnomocnik strony nie uprawdopodobnił, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Sąd zauważył, że wezwanie wysłane zostało na podany w skardze kasacyjnej adres Kancelarii M. Wezwanie odebrał w dniu 4 października 2016r. upoważniony pracownik tej firmy. Sąd nie uwzględnił złożonego do akt sprawy oświadczenie osoby odbierającej przesyłkę, że nie została upoważniona do odbioru korespondencji kierowanej do r.pr. M. S. – jako prowadzącego kancelarię indywidualną.
Sąd ustalił, że z Krajowego Rejestru Sądowego spółki [...] spółka partnerska, której pieczęć widnieje na zwrotnym potwierdzeniu odbioru wynika, że M. S. jest partnerem tej spółki. Wzmacnia to, zdaniem Sądu, stanowisko, iż doszło do prawidłowego doręczenia przesyłki. W ocenie Sądu, dbając należycie o interesy mocodawcy pełnomocnik powinien był tak zorganizować odbiór przesyłek pod swoją nieobecność, aby zostać poinformowanym prawidłowo o terminie doręczenia. Zaniechanie pełnomocnika w tym zakresie uniemożliwia stwierdzenie, że nie ponosi on winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.
W zażaleniu na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu Stowarzyszenie [...] postawiło zarzut naruszenia art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a. i wniosło o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia jego autor zakwestionował stanowisko Sądu, że w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi Stowarzyszenia wezwania do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej podtrzymując wyrażane wcześniej stanowisko, że doręczenie nie nastąpiło do rąk osoby uprawnionej. Strona wskazała, że na adres Kancelarii M. wpływa 300-400 przesyłek miesięcznie, co sprawia, że nie jest możliwe, by każdy prawnik działający pod tym adresem miał wiedzę na temat każdej przesyłki. Nieuprawniony odbiór korespondencji przez osobę nieupoważnioną, w dacie przebywania pełnomocnika za granicą, doprowadził do tego, że odbiór przesyłki sądowej nie został przez pełnomocnika strony zauważony. Stanowi to zarazem o braku winy w uchybieniu terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
W świetle art. 86 § 1 p.p.s.a., warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo swej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy, co powoduje, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Zauważyć jednocześnie trzeba, że strona reprezentowana przez pełnomocnika ponosi ryzyko ujemnych skutków jego niestarannego zachowania się. Stanowisko to należy uznać za utrwalone w dotychczasowym orzecznictwie sądowym (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. I OZ 1921/16).
Przedmiot sporu w niniejszym postępowaniu stanowi to, czy Sąd I instancji prawidłowo przyjął, że okoliczności sprawy wskazują na zawinione przez stronę niedochowanie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej w oparciu o przyjętą przez ten Sąd ocenę, że pełnomocnikowi Stowarzyszenia prawidłowo doręczono w dniu 4 października 2016 r. przesyłkę sądową zawierającą wezwanie do uzupełnienia tych braków.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skierowane przeciwko zaskarżonemu postanowieniu Sądu I instancji są całkowicie niezasadne. Kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma to, że adresatem przesyłki sądowej zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej był profesjonalny pełnomocnik strony wykonujący zawód radcy prawnego w ramach spółki partnerskiej. Przedmiotowa przesyłka sądowa skierowana została, jak trafnie wskazał Sąd I instancji, na wskazany w skardze kasacyjnej adres Kancelarii M.. Zwrotne potwierdzenie jej odbioru zostało opatrzone pieczęcią wspólnej kancelarii. Jak się przyjmuje w orzecznictwie, obowiązkiem pełnomocnika jest takie zorganizowanie pracy swojego biura, aby w godzinach jego funkcjonowania w siedzibie kancelarii znajdowały się osoby upoważnione do odbioru korespondencji.
W związku z powyższym należy domniemywać, że pracownicy znajdujący się w kancelarii w ramach zakresu swych czynności są upoważnieni do odbioru korespondencji, co w szczególności dotyczy odbierającego pocztę pracownika dysponującego pieczęcią kancelarii. Przyjęcie odmiennych wniosków co do rozważanej kwestii usprawiedliwiałoby manipulacje profesjonalnych pełnomocników, którzy w sposób wybiórczy odbieraliby korespondencje w ramach swojej taktyki procesowej (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2015 r. I FSK 554/14).
Ocenę Sądu I instancji, iż w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego doręczenia pełnomocnikowi strony wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej potwierdzają akta sprawy z których wynika, że pełnomocnik Stowarzyszenia skutecznie odbierał korespondencję z Sądu przesyłaną na podany w skardze kasacyjnej adres. Podkreślenia wymaga, że zarówno zaskarżone postanowienie z dnia 16 stycznia 2017 r., od którego zostało w terminie złożone zażalenie, jak i dwa wezwania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie do usunięcia braków tego zażalenia (z dnia 23 marca 2017 r. i z dnia 23 maja 2017 r.), w związku z otrzymaniem których pełnomocnik również terminowo uzupełnił braki formalne zażalenia, zostały doręczone pełnomocnikowi w tożsamy sposób, co kwestionowane przez niego wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, tj. na adres Kancelarii M. (k. 118, 142, 149), a ich odbiór pokwitował ten sam pracownik kancelarii, który poświadczył obrót przesyłki zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej.
W tych okolicznościach poprawność wnioskowania Sądu I instancji, iż strona nie wykazała, iż nie ma podstaw do obciążenie jej ujemnymi skutkami niestarannego zachowania się profesjonalnego pełnomocnika, wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi.
Uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. i art. 86 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.