Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 11 września 2013 r. sygn. akt II SA/Kr 637/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek A. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Małopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 25 lutego 2010 r. nr WOA.MWOR.520-494-09 w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że prawomocnym postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd cofnął skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na m.in. nierzetelne i nieprawdziwe informacje na temat jego stanu majątkowego. Dotyczyło to m.in. współwłasności nieruchomości o funkcji handlowo-usługowej nr ew.... obr. 5 w L. o powierzchni 0,0858 ha oraz współwłasności działek...,... i... położonych w L., a także nienadesłania jakichkolwiek dokumentów wskazujących na dochody gospodarstwa domowego, które skarżący prowadzi.
Skarżący pismem z dnia 12 marca 2013 r. złożył kolejny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, który postanowieniem referendarza sądowego z dnia 28 czerwca 2013 r. został w całości oddalony.
A. F. złożył w terminie sprzeciw, zarzucając iż ustalenia referendarza dotyczące posiadanych nieruchomości są nieprawdziwe.
Sąd Wojewódzki wskazał, że aktualnie rozpoznawany wniosek nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r. Sąd cofnął skarżącemu prawo pomocy, szczegółowo wskazując w nim sytuację materialną skarżącego. Rozpoznanie kolejnego wniosku winno zatem nastąpić w kontekście art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Zatem odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie.
Jak wyżej wskazano podstawą postanowienia z dnia 6 czerwca 2012 r. było stwierdzenie, że w skład majątku skarżącego wchodzą nieruchomości o znacznej wartości, co prowadzi do wniosku, że skarżący nie jest osobą ubogą i z tej racji zasługującą na uzyskanie prawa pomocy. W nowym wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nadal nie przyznał się do posiadania tych nieruchomości, a nadto podał że jest ciężko chory i musi się leczyć.
Tymczasem z akt sprawy II SA/Kr 400/09 wynika, iż Urząd Miasta Limanowa – Wydział Finansowy w piśmie z dnia 5 stycznia 2010 r. poinformował, że A. i M. F. posiadają dom mieszkalny przy ul.... z działką o powierzchni 817 m² oraz dom przy ul.... w L., budynek o pow. 100m² wydzierżawiony pod działalność gospodarczą z działką o pow. 858 m², działkę przy ul....w L. o pow. 321/1000 cz., działkę przy ul.... w L. o pow. 173 m². Powyższe informacje potwierdzone zostały przez Wydział Geodezji Gruntu i Katastru Starostwa Powiatowego w Limanowej w piśmie z dnia 5 stycznia 2010 r. Sytuacja ta mogła ulec zmianie, dlatego referendarz dodatkowo potwierdził stan majątkowy skarżącego i ustalił, że A. F. o nr PESEL [PESEL zakryty] pozostaje w 1/3 wraz z żoną M. F. współwłaścicielem na prawach współwłasności małżeńskiej a dalszymi współwłaścicielami są synowie D.i R. F., nieruchomości lokalowej położonej w L. przy ul.... o numerze KW NSIL KW....
Ponadto wraz z żoną jest współwłaścicielem nieruchomości lokalowej położonej w L. przy ul.... i numerze KW NSIL KW....Treść wyżej wymienionych ksiąg została potwierdzona za pomocą ogólnodostępnego Portalu Podsystemu Dostępu do centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych na stronie internetowej http://ekw.ms.gov.pl/ wg stanu na dzień 11 września 2013 r. Nieruchomość oznaczona NSIL: KW... ma łączną pow. 901,7 m². Składa się miedzy innymi z restauracji, 15 pokoi i 13 łazienek. Z kolei nieruchomość oznaczona NSIL: KW... ma łączną po. 181,5 m² składa się m innymi z 7 pokoi i 7 łazienek. Nieruchomość ta ma charakter hotelowy.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego, skarżący dysponuje majątkiem znacznych rozmiarów, którego nie wykazał w swoim oświadczeniu majątkowym. Wobec tego nie można uznać, iż utrzymuje się on wyłącznie ze świadczenia rentowego oraz wynagrodzenia za pracę żony.
W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, że doszło do zmiany okoliczności sprawy, stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy.
Zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego z dnia 11 września 2013 r. złożył skarżący wnosząc o jego zmianę zgodnie z treścią wniosku i sprzeciwu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a. zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie ma fakt, że jest to drugi wniosek w przedmiocie prawa pomocy złożony w tym samym postępowaniu przez skarżących. Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia z dnia 6 czerwca 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie cofnął skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sadowych i ustanowienia adwokata. Postanowienie to jest więc prawomocne (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Nie wyklucza to możliwości ponownego ubiegania się przez stronę o przyznanie prawa pomocy z uwagi na treść art. 243 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a., jednak Sąd Wojewódzki rozpoznając kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może odstąpić od oceny sytuacji materialnej wnioskodawcy zawartej we wskazanym wcześniej prawomocnym postanowieniu. Zgodnie bowiem z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże zarówno strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.
Nie ulega jednak wątpliwości, że nowy wniosek w przedmiocie przyznania prawa pomocy nie wskazuje na zmianę okoliczności faktycznych, ani też prawnych w stosunku do tych, które stanowiły podstawę odmowy przyznania A. F. prawa pomocy postanowieniem z dnia 6 czerwca 2012 r.
W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny w całości podzielił stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.