Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Po 458/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu wniosku Z. L. o wstrzymanie wykonania decyzji Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, wstrzymał wykonanie ww. decyzji.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że w zawartym w skardze na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] marca 2017 r. wniosku o jej wstrzymanie Z. L. podniosła, że wykonanie tej decyzji rodzi niebezpieczeństwo powstania po jej stronie szkody (będzie musiała doprowadzić do stanu poprzedniego przebudowaną na poziomie poddasza klatkę schodową, ponieść duże koszty z tego tytułu). Dodała, że doprowadzi to do trudnych do odwrócenia skutków (zabudowa klatki zostanie usunięta), a za takie uznaje się skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości. Skarżąca zaznaczyła, że jest osobą starszą, chorą, po udarze. Nie jest w stanie samodzielnie doprowadzić klatki schodowej do stanu pierwotnego, musiałaby zlecić to innej osobie, ponieść koszty, co w przypadku uwzględnienia skargi spowodowało by po jej stronie szkodę.
Uzasadniając wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Sąd wskazał, że co do zasady wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę lub doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego już ze swej istoty rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ewentualna szkoda poniesiona wskutek wykonania prac wiąże się bowiem przede wszystkim z utratą nakładów finansowych poniesionych na realizację inwestycji, a także z poniesieniem nakładów finansowych w celu wykonania nałożonego obowiązku. W ocenie Sądu wykonanie przedmiotowej decyzji nakładającej obowiązek doprowadzenia do stanu poprzedniego przebudowanej na poziomie poddasza klatki schodowej w budynku mieszkalnym może wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki, tym bardziej, że obowiązek odnosi się do osoby, która nie jest w stanie wykonać go własnymi siłami, a przy tym dysponuje ograniczonymi środkami finansowymi (na co skarżąca zwróciła uwagę w skardze i co jest sądowi wiadome z urzędu, gdyż wynika z dokumentacji dotyczącej przyznanego prawa pomocy). Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł o wstrzymaniu objętej skargą decyzji.
Zażaleniem uczestniczka postępowania M. K. zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że stwierdzenie, że rozbiórka zabudowy spowoduje szkodę na skarżącej tego typu, iż poniesie koszty z tym związane jest bezzasadne, gdyż już raz poniosła ona koszty związane z zabudową klatki. Jest to część wspólna nieruchomości i dokonując takiej inwestycji skarżąca powinna otrzymać zgodę wszystkich właścicieli. Podkreślono, że kominiarz nie miał możliwości wejścia na dach ze względu na zabudowany przez skarżącą właz dachowy, a co za tym idzie czyszczenia i kontroli przewodów kominowych. M. K. wskazała przy tym, że boi się, że istnieje ryzyko zaczadzenia przez notorycznie powtarzające się sytuacje uniemożliwiania przez skarżącą wejścia przez właz w zabudowanej klatce na dach.
Do zażalenia załączono opinię kominiarską, z której wynika brak możliwości wejścia na dach przedmiotowego budynku i co za tym idzie - czyszczenia i kontroli przewodów kominowych ze względu na zabudowany wyłaz dachowy. W opinii tej podkreślono, że powyższa sytuacja zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców, obecnie dostęp do dachu jest poprzez dostawienie długiej drabiny z drugiej strony budynku co jest niebezpieczne oraz że należy jak najszybciej przywrócić wejście na dach przez klatkę schodową.
W odpowiedzi na zażalenie Z. L. wniosła o jego oddalenie wskazując, że żadne z przedstawionych w zażaleniu twierdzeń nie pozwala na uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Odnośnie natomiast zarzutu utrudniania dostępu na dach budynku wskazano, że do zarzutów tych - podnoszonych przez M. K. już w toku postępowania administracyjnego - skarżąca odniosła się pismem z dnia 1 marca 2017 r. (k. 48 akt adm.) wskazującym, że skarżąca zapewnia kominiarzowi dostęp na dach, a dowodem na tę okoliczność jest załączona do ww. pisma opinia kominiarza z dnia 17 września 2016 r. (k. 47 akt adm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.
Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody zachodzi, kiedy wykaże się że grożąca szkoda nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki egzekucji, które - raz zaistniałe - powodują na tyle istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu co do zasadności wstrzymania na wniosek skarżącej wykonania zaskarżonej decyzji jest słuszne. Sąd ten bez wątpienia przeanalizował przedstawioną w przedmiotowym wniosku sytuację skarżącej i poprawnie uznał, że niewstrzymanie wykonania decyzji może prowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków. Z. L., na podstawie zaskarżonej decyzji została zobowiązana do doprowadzenia do stanu poprzedniego przebudowaną na poziomie poddasza klatkę schodową w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] położonej przy ul. T. [...] w T. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wykonanie przedmiotowego zobowiązania przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej ze swej istoty wiąże się z potencjalnym niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, a to z tego powodu, że zobowiązanie to może okazać się wadliwe.
Słusznie wskazano przy tym na ograniczone środki finansowe, którymi dysponuje skarżąca, a co wynika m.in. z dokumentacji załączonej przez skarżącą do wniosku o przyznanie jej prawa pomocy. Mając na uwadze podane we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uznać zatem należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu było w niniejszej sprawie zasadne.
Na powyższą ocenę nie mogła wpłynąć podnoszona w zażaleniu okoliczność uniemożliwiania przez skarżącą czyszczenia i kontroli przewodów kominowych, o czym świadczyć ma załączona do zażalenia opinia kominiarska z 13.12.2016 r. W aktach sprawy znajduje się bowiem sporządzony dnia 17 września 2016 r. protokół z okresowej, zleconej przez skarżącą kontroli przewodów kominowych i podłączeń wentylacyjnych, spalinowych i dymowych (nr [...]), z którego wynika, że objęte kontrolą przewody odpowiadają stosownym przepisom i mieszczą się w obowiązujących normach, a termin następnego badania technicznego wyznaczono na wrzesień 2017 r.
Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.