Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Gl 1427/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę A. S. (pkt 1) i odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego (pkt 2) w sprawie z jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2012 r., nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.
Uzasadniając odmowę przyznania skarżącemu prawa pomocy Sąd wskazał, że stosownie do treści art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ma wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. akt II OZ 1084/12, z dnia 20 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 619/12, z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt I OZ 788/09). Oznacza to, że zastosowanie powołanego przepisu jest dopuszczalne wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie daje podstaw do uwzględnienia skargi. Sytuacja taka ma miejsce zdaniem Sądu w szczególności, kiedy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., co w ocenie Sądu nastąpiło w niniejszym postępowaniu.
Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. po rozpatrzeniu pisma skarżącego z dnia 17 września 2012 r. Przedmiotowe pismo organ potraktował zgodnie z jego treścią jako zażalenie na przewlekłe prowadzenie oraz niezałatwienie w ustawowo określonym terminie przez Burmistrza Miasta K. dwóch postępowań administracyjnych, w tym sprawy środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację dla wnioskowanej przez skarżącego inwestycji.
Stosownie do treści art. 37 § 2 k.p.a. właściwy do rozpatrzenia zażalenia organ albo uznaje je za uzasadnione i wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających naruszaniu terminów załatwiania spraw w przyszłości albo uznaje zażalenie za nieuzasadnione. Zażalenie to jest szczególnym środkiem zaskarżenia, odrębnym od przewidzianego w art. 141 – 144 k.p.a. Nie jest ono bowiem wnoszone celem zaskarżenia postanowienia wydanego przez organ administracji publicznej. Środek ten przysługuje stronie postępowania w przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie lub przewlekłego prowadzenia postępowania, a zakres czynności podejmowanych przez organ jest ściśle określony treścią art. 37 § 2 k.p.a. Postępowanie wszczęte w trybie art. 37 k.p.a. jest kwestią procesową i incydentalną w stosunku do przedmiotu postępowania administracyjnego, a złożenie zażalenia w tym trybie stanowi warunek skutecznego wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej.
Postanowienie, które organ wyższego stopnia wydaje w następstwie rozpatrzenia zażalenia wniesionego w trybie art. 37 k.p.a., nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Nie należy ono do żadnego z rodzajów postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a, bowiem zgodnie z art. 141 § 1 w zw. z art. 37 § 1 i 2 k.p.a. nie służy na nie zażalenie. Nie jest to również, jak wskazano powyżej, postanowienie kończące postępowanie administracyjne czy rozstrzygające istotę sprawy. Brak jest także podstawy do wniesienia skargi na to postanowienie w innych przepisach.
Nadto Sąd podzielił utrwalone w orzecznictwie stanowisko, że postanowienie to nie może być zaliczane do katalogu aktów wydawanych przez organy lub czynności organu, które mogą podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że skarga A. S. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu.
Na powyższe postanowienie w części dotyczącej odmowy przyznania prawa pomocy skarżący złożył zażalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi.
W rozpoznawanej sprawie należało podzielić pogląd zaprezentowany w zaskarżonym postanowieniu. Wskazać bowiem należy, że skarga jest oczywiście bezzasadna, jeżeli bez głębszej analizy prawnej nie ulega wątpliwości, że nie może zostać uwzględniona. Zastosowanie art. 247 p.p.s.a. jest dopuszczalne jedynie wówczas, gdy stan faktyczny i prawny danej sprawy nie daje podstaw do uwzględnienia skargi. W przeciwnym razie mogłoby dojść do naruszenia konstytucyjnego prawa strony do sądu. Potrzeba zastosowania art. 247 p.p.s.a. będzie zachodziła przede wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 p.p.s.a. Z taką sytuacją mamy niewątpliwie do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika z analizy akt sprawy, skarżący wnosi skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] października 2012 r., wydane na podstawie art. 37 k.p.a., którym organ ten uznał za nieuzasadnione zażalenie skarżącego na przewlekłe prowadzenie oraz niezałatwienie w ustawowo określonym terminie przez Burmistrza Miasta K. sprawy środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację dla wnioskowanej przez skarżącego inwestycji.
Sąd I instancji zasadnie uznał, że postanowienie, które organ wyższego stopnia wydaje w następstwie rozpatrzenia zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. nie podlega odrębnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Postępowanie prowadzone w trybie art. 37 k.p.a. ma charakter jedynie incydentalny w stosunku do przedmiotu postępowania administracyjnego. Wskazać należy, że organ administracji właściwy do rozpoznania zażalenia wniesionego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. wydaje w celu jego załatwienia postanowienie o jakim mowa w art. 123 k.p.a. Postanowienie to jest zaliczane do wydawanych w toku postępowania administracyjnego, dotyczy poszczególnych kwestii wynikłych w trakcie tego postępowania. Postanowienie to nie kończy postępowania w sprawie i nie zawiera rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Nie służy na nie zażalenie, gdyż k.p.a. tego nie przewiduje (art. 141 § 1 k.p.a.) Nie jest to więc postanowienie podlegające zaskarżeniu do sądu administracyjnego o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 306/05, postanowienie NSA z dnia 31 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 74/13). Skoro skarga na takie postanowienie podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna, brak było podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.