Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt III SA/Łd 464/13, odmówił K. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 5 września 2013 r.
W uzasadnieniu Sąd podniósł, że skarżąca uzasadniła uchybienie terminu swoją nieobecnością na rozprawie, której wyłącznym powodem było zawarcie w zawiadomieniu o terminie rozprawy informacji o braku konieczności osobistego stawiennictwa. Oczekiwała ona, iż wobec braku obowiązku osobistego stawiennictwa na rozprawie, Sąd z urzędu poinformuje ją o wyniku sprawy.
Sąd zaznaczył że, w sprawach w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku (art. 141 § 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 140 § 2 p.p.s.a. stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręcza odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia.
Sąd podkreślił, że skarżąca była pouczona o treści art.140 § 2 p.p.s.a jak również o terminie do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wynika to z treści punktu 2 i 3 zawiadomienia o terminie rozprawy (k.58). Wiedziała zatem, że w razie oddalenia skargi w ciągu 7 dni od ogłoszenia orzeczenia należy złożyć wniosek o sporządzenie jego uzasadnienia.
W ocenie Sądu skarżąca nie wykazała, że uchybienie przez nią terminu do zleżenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nastąpiło bez jej winy (art. 86 § 1 p.p.s.a.). Za usprawiedliwioną przyczynę przekroczenia terminu Sąd nie uznał faktu, że zawiadomienie o terminie rozprawy zawierało informację, iż stawiennictwo nie jest obowiązkowe. Mimo takiej informacji strona należycie dbająca o swoje interesy winna niezwłocznie po rozprawie dowiedzieć się o wydanym rozstrzygnięciu. Skarżąca mogła zatem w ciągu 7 dni od rozprawy stawić się w Sądzie aby uzyskać informację jakie orzeczenie zostało wydane w jej sprawie bądź mogła się o tym dowiedzieć telefonując do Sądu. Gdyby to uczyniła to uzyskałaby informację o wyroku i zachowałaby termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca tego nie uczyniła w terminie 7 dni lecz o treści wyroku dowiedziała się dopiero w dniu 17 września 2013r. czyli po upływie wymaganego terminu.
W ocenie Sądu świadczy to o jej niestaranności w prowadzeniu własnych spraw, a skoro dopuściła się niedbalstwa w tym zakresie to brak było podstaw do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
Z tych względów Sąd od na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd odmówił przywrócenia terminu.
Skarżąca w zażaleniu na powyższe postanowienie podniosła, że z pouczenia zawartego w zawiadomieniu o rozprawie wynika, że uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od doręczenia odpisu sentencji wyroku. Wobec faktu, że do dnia 16 września nie otrzymała sentencji wyroku zgłosiła się do WSA w dniu 17 września 2013 r. i odebrała odpis sentencji wyroku z dnia 5 września 2013 r.. W Sądzie otrzymała również informację, że należy złożyć wniosek o przywrócenie terminu. Informacja ta, zdaniem skarżącej, była błędna bowiem należało złożyć jedynie wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, co uczyniła w terminie 17 września 2013 r. t.j. od daty odbioru odpisu sentencji wyroku zgodnie z art. 141 § 2 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej "p.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek przywróci termin. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana w terminie siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodobniając równocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu (art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a.). Z powyższego unormowania wynika, że brak winy w uchybieniu terminu stanowi konieczną i podstawową przesłankę przywrócenia terminu.
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd Wojewódzki zasadnie uznał, że skarżąca składając wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy.
Podkreślić należy, że w zawiadomieniu o terminie rozprawy skarżąca została pouczona o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, oraz że złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Skarżąca została również poinformowana, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Ponadto z informacji zawartej w wymienionym zawiadomieniu wynikało, że niestawiennictwo stron nie wstrzymuje rozpoznania sprawy. W rezultacie tych pouczeń strona powinna mieć świadomość, że jeżeli na rozprawie zaplanowanej na dzień 5 września 2013 r. zapadnie wyrok oddalający skargę, to wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku należy wnieść w terminie 7 dni.
Błędne przekonanie skarżącej w tym zakresie nie mogło usprawiedliwiać uchybienia terminu. Skarżąca, prawidłowo powiadomiona o terminie rozprawy - przy dochowaniu wymaganej staranności - mogła dowiedzieć się o treści zapadłego w dniu 5 września 2013 r. wyroku oraz sposobie i terminie wniesienia skargi kasacyjnej, w tym konieczności złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jeżeli strona miała wątpliwości co do kwestii proceduralnych lub toku postępowania sądowego to mogła przed rozprawą, w dniu rozprawy lub niezwłocznie po rozprawie uzyskać potrzebne informacje. Niezrozumienie pouczenia sądowego w takiej sytuacji nie może świadczyć o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku.
Odnosząc się do argumentów zawartych w zażaleniu podkreślić należy, iż Sąd nie ma obowiązku doręczać stronom odpisu sentencji wyroku. Stosownie do art. 140 § 2 p.p.s.a., obowiązek taki spoczywa na Sądzie jedynie w przypadku, gdy strona działa bez profesjonalnego pełnomocnika i na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku. Z akt sprawy nie wynika, by skarżąca była pozbawiona wolności, a zatem powinna w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku złożyć wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku, zgodnie z treścią pkt 3 pouczenia zawartego w zawiadomieniu o terminie rozprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że skarżąca nie dochowała należytej staranności w dbałości o swoje interesy w postępowaniu toczącym się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Łodzi. Skutkiem tego było zawinione uchybienie terminu do dokonania wskazanej czynności. W związku z tym, należało przyjąć, iż kwestionowane rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił zażalenie