Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 8 października 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek "H" Sp. z o.o. w W. o wstrzymanie wykonania postanowienia Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z dnia (...) czerwca 2010 r. w przedmiocie wykonania zastępczego obowiązku, objętego tytułem wykonawczym z dnia (...) lipca 2008 r., nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego W. z dnia (...) sierpnia 2007 r. nakazującą właścicielowi nieruchomości usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy Al. K. (...) w W. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że znaczne nakłady związane z obowiązkiem wykonania prac wymienionych w decyzji nie stanowią wystarczającej podstawy do przyjęcia, że może dojść do wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.".
W zażaleniu na postanowienie z dnia 8 października 2010 r. skarżąca podniosła, że według załączonej opinii z dnia 28 kwietnia 2006 r. obecny stan techniczny przedmiotowego budynku oraz jego konstrukcja nie stanowią zagrożenia dla życia i zdrowia oraz mienia jego mieszkańców. Jednocześnie skarżąca podjęła działania w celu rozbiórki przedmiotowego budynku, wykonała projekt rozbiórki i prowadzi czynności w Wydziale Architektury w celu uzyskania decyzji o rozbiórce. Wykonanie prac budowlanych, które są przedmiotem postanowienia z dnia (...) czerwca 2010 r. jest nieuzasadnione. Wykonanie izolacji przeciwwilgociowej części podziemnej budynku będzie nieskuteczne i nieopłacalne. Z jednej strony prace te mogą nieść za sobą niebezpieczeństwo zawalenia się budynku, z drugiej zaś strony spowodują konieczność poniesienia znacznych nakładów finansowych w sytuacji gdy budynek jest przeznaczony do rozbiórki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest oparte na usprawiedliwionych podstawach.
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W przypadku rozstrzygnięcia o usunięciu stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku mieszkalnego w drodze wykonania zastępczego, w trybie postępowania egzekucyjnego na koszt i niebezpieczeństwo skarżącej, nie chodzi, na tym etapie postępowania, o ocenę, czy rozstrzygnięcie to jest prawidłowe, ani o to, czy skarżąca powinna samodzielnie wykonać ten obowiązek, ale o ocenę czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane wykonaniem zastępczym nałożonego decyzją z dnia (...) sierpnia 2007 r. obowiązku, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi postanowienie w przedmiocie wykonania zastępczego było nieprawidłowe.
Celem instytucji wstrzymania wykonania aktu jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom, a nie ocena legalności tego aktu.
Wykonanie zastępcze obowiązku polegającego na przeprowadzeniu robót budowlanych przed rozpoznaniem sprawy przez sąd administracyjny może łączy się z niebezpieczeństwem powstania szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, z tego powodu, że w razie uwzględnienia skargi może okazać się, że nie są spełnione warunki do wykonania zastępczego tego obowiązku, a wobec tego może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót budowlanych oraz kwestia poniesienie kosztów związanych z przeprowadzeniem tych robót, które spoczywają na skarżącej.
Należy mieć na uwadze, że do wykonania zastępczego zostały skierowane takie obowiązki jak: wykonanie izolacji przeciwwilgociowej fundamentów i podłogi, wykonanie warstw podłogi w niektórych lokalach, uzupełnienie osprzętu elektrycznego na klatkach schodowych, wymiana instalacji wodno-kanalizacyjnej, wstawienie stolarki w otwory okienne w piwnicy oraz szereg innych robót budowlanych. Wykonanie zastępcze tych wszystkich obowiązków, czy też bezpośrednio przez skarżącą, wiąże się ze znacznymi kosztami. Zatem wyrządzenie szkody lub trudnych do odwrócenia skutków może dotknąć skarżącą, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi postanowienie w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego było nieprawidłowe.
Te wszystkie względy zostały pominięte w toku rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, co oznacza rozpoznanie tego wniosku z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. i uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia celem ponownego rozpoznania wniosku. Nie zrozumiałe jest także stanowisko Sądu pierwszej instancji, że argument skarżącej o poniesieniu kosztów może okazać się bezprzedmiotowy, gdyby strona wykonała nakaz wynikający z tytułu egzekucyjnego.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.