Uzasadnienie
W piśmie z dnia 13 września 2007 r., którym B. K., A. K. oraz H. G. wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...], skarżący wnieśli o przywrócenie terminu do jej złożenia, wskazując, że w czasie, w którym awizowano przesyłkę nie przebywali w domu, a po powrocie udali się do Urzędu Pocztowego, gdzie dowiedzieli się, że przesyłka została zwrócona, ale nie uzyskali informacji, kto był nadawcą. Zdaniem skarżących przesyłka, zgodnie z art. 44 kpa powinna być pozostawiona na dodatkowe 14 dni w Urzędzie Gminy I., a skarżący powinni zostać o tym fakcie poinformowani.
Postanowieniem z dnia 16 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi na w/w decyzję, wskazując w uzasadnieniu postanowienia, że z akt sprawy wynika, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego została dwukrotnie awizowana w dniu 6 i 14 czerwca 2007 r., a zwrot do nadawcy nastąpił w dniu 26 czerwca 2007 r., a więc stosownie do art. 65 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., doręczenie należy uznać za skuteczne. Skarżący zaś nie wskazali żadnych okoliczności mogących stanowić przesłanki wyłączającej winę w uchybieniu terminu.
W zażaleniach wniesionych pismami z dnia 28 listopada 2007 r. skarżący podnieśli, że z powodu nieobecności w miejscu zamieszkania nie powzięli wiadomości o pozostawionej na poczcie przesyłce, a o doręczeniu przesyłki dowiedzieli się dopiero po otrzymaniu upomnienia do zapłaty należności wynikającej z decyzji. W dniach 5-22 czerwca 2007 r. B. K. przebywała w W. i opiekowała się starszą krewną, a po powrocie do domu nie zastała awiza. Skarżący podnieśli ponadto, że na bramie posesji nie ma skrzynki na listy, zaś A. K. oraz H. G. w czerwcu przebywali na działce w M. S. gm. S. przygotowując dom do sezonu letniego, co stanowi obiektywną przeszkodę odebrania pisma.
Skarżący stwierdzili, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w postanowieniu z dnia 11 stycznia 2006 r., sygn. akt II GZ 134/05, że "traktowanie postępowania wywołanego wnioskiem o przywrócenie terminu, którego początek wiąże się choćby pośrednio ze skutkiem doręczenia zastępczego, jako gwarancji zachowania prawa do sądu i realizacji zasady państwa prawnego (art. 45 ust. 1 i art. 2 Konstytucji RP), przemawia za stosowaniem łagodnych kryteriów uznania braku winy w uchybieniu terminu". Zdaniem skarżących doręczenie decyzji regulują przepisy kpa, a nie, powołanej przez Sąd, ustawy p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenia oparte są na usprawiedliwionych podstawach.
Słusznie skarżący podnieśli, iż doręczenie decyzji administracyjnej reguluje ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071), a nie wskazany przez Sąd art. 65 p.p.s.a., niemniej jednak okoliczność ta nie ma decydującego znaczenia, skoro doręczenie zostało dokonane w sposób prawidłowy. Przepis art. 44 § 1 kpa stanowi bowiem, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez pocztę. Możliwość pozostawienia pisma w urzędzie gminy istnieje jedynie w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy i nie stanowi dodatkowej możliwości doręczenia pisma dokonywanego za pośrednictwem Urzędu Pocztowego. Stosownie do § 2 wymienionego artykułu zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata.
W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.
Skuteczność doręczenia zastępczego następuje zatem najpóźniej po upływie 14 dni od dnia umieszczenia przez doręczyciela pierwszego zawiadomienia o próbie doręczenia pisma. Z akt sprawy wynika, że skarżoną decyzję doręczono skarżącym zgodnie z powyższymi przepisami w sposób zastępczy w dniu 20 czerwca 2007 r. za pośrednictwem Urzędu Pocztowego. Zwrotne potwierdzenia odbioru zawierają adnotacje o dwukrotnym awizowaniu w dniu 6 oraz 14 czerwca 2007 r. oraz informację o pozostawieniu awiza w oddawczej skrzynce pocztowej. Skarżący nie reklamowali faktu niepozostawienia awiza, a okoliczność braku awiza podnieśli jedynie w zażaleniu.
W samej skardze zawierającej wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia skarżący wskazali zaś, że do dnia 22 czerwca 2007 r. przebywali poza domem, jednak po powrocie udali się do Urzędu Pocztowego w I., gdzie otrzymali odpowiedź, iż przesyłka polecona została zwrócona.
Niemniej jednak, za przywróceniem terminu w niniejszej sprawie przemawia fakt, że z akt sprawy administracyjnej nie wynika, aby skarżący zostali przez organ pouczeni, zgodnie z obowiązkiem art. 9 kpa o treści art. 41 kpa. Skarżący nie byli więc świadomi, że mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. Nie wiedzieli zatem, że zaniechanie poinformowania Sądu o czasowej zmianie miejsca zamieszkania, czy dłuższym wyjeździe spowoduje, że w tym czasie może nastąpić skuteczne doręczenie decyzji i rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Sąd nie miał zaś możliwości pouczenia strony zgodnie z art. 6 p.p.s.a. o skutkach prawnych czynności procesowych i skutkach zaniedbań, skoro skarga do sądu administracyjnego jest pismem wszczynającym postępowanie w sprawie, które zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a. wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Te zaś okoliczności wskazują, że brak właściwego pouczenia strony mógłby prowadzić do ograniczenia konstytucyjnego prawa strony do rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny. Należy jednak zauważyć, że brak na bramie "oddawczej skrzynki pocztowej", co wynika z zażaleń, uniemożliwił dokonanie doręczenia w trybie art. 43 lub 44 kpa i to powinno skarżących skłonić do zainstalowania takiej skrzynki, aby uniknąć podobnych komplikacji w przyszłości.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji postanowienia.