Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 24 listopada 2015 r. sygn. akt II SA/Bk 472/15 pozostawił bez rozpoznania wniosek Z. I. i A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi D. J., I. J., Z. I. i A. W. na decyzję Wojewody Podlaskiego z dnia [...] maja 2015 r., znak [...] w przedmiocie uchylenia decyzji we wznowionym postępowaniu oraz zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że D. J. w imieniu własnym oraz współskarżących Z. I., I. J. i A. W. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 200 zł (k. 23).
Zarządzeniem z dnia 29 lipca 2015 r. Przewodniczący Wydziału II wezwał D. J. do uzupełnienia braku formalnego złożonych wniosków o przyznanie prawa pomocy przez złożenie ich wszystkich na urzędowych formularzach PPF – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania. Wraz z wezwaniem przekazano D. J. cztery egzemplarze formularzy PPF (k. 32).
Powyższe wezwanie zostało doręczone D. J. jako skarżącej w swoim imieniu oraz jako pełnomocnikowi współskarżących w dniu 14 sierpnia 2015 r. (k. 43). Termin wykonania zobowiązania mijał w dniu 21 sierpnia 2015 r. W tym dniu na adres Sądu zostały wysłane dwa formularze PPF tj. w imieniu I. J. oraz D. J. (k. 44-50).
Zarządzeniem z dnia 14 października 2015 r. referendarz sądowy pozostawił bez rozpoznania wnioski o prawo pomocy złożone przez Z. I. i A. W..
W ustawowym terminie sprzeciw od powyższego zarządzenia złożyła D. J. (występując przy tej czynności jako pełnomocnik Z. I. i A. W.).
Pozostawiając bez rozpoznania wniosek Z. I. i A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi Sąd wskazał, że zgodnie z art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej jako P.p.s.a.) wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. W sprawie niniejszej D. J. występująca w imieniu Z. I. i A. W. jako ich pełnomocnik zarządzeniem z dnia 29 lipca 2015 r. została wezwana do uzupełnienia braku formalnego wniosków o prawo pomocy złożonych w imieniu tych dwóch Skarżących, poprzez złożenie wniosków na formularzach PPF. Zakreślono termin 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosków bez rozpoznania oraz wysłano stosowne formularze. W wyznaczonym terminie, który mijał w dniu 21 sierpnia 2015 r., obowiązki te nie zostały wykonane, co uzasadniało pozostawienie wniosków o prawo pomocy bez rozpoznania na podstawie art. 257 związku z art. 260 P.p.s.a..
Orzeczono o tym jak w sentencji, przy czym odnośnie przepisu art. 260 P.p.s.a. zastosowano jego brzmienie obowiązujące do dnia 14 sierpnia 2015 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658).
W zażaleniu na powyższe postanowienie D. J., działając w imieniu Z. I. i A. W., wskazała, że wykonanie wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosków nie było możliwe w zakreślonym przez Sąd siedmiodniowym terminie, ponieważ Z. I. i A. W. przebywały w tym czasie na urlopie poza miejscem zamieszkania. W związku z czym skarżące nie miały możliwości podpisania formularza.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 252 § 2 P.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy winien być złożony na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Niezachowanie określonego w tym przepisie wymogu złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu jest brakiem formalnym, o jakim mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 257 P.p.s.a., który podlega usunięciu przez wezwanie strony do złożenia wniosku na urzędowym formularzu (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08, opubl. ONSAiWSA z 2008 r. Nr 5, poz. 74). W razie zaś nieuzupełnienia braków wniosku w zakreślonym terminie, Sąd zobowiązany jest do pozostawienia wniosku bez rozpoznania, co wynika z art. 257 p.p.s.a.
W rozpoznanej sprawie D. J., pełnomocnik działający w imieniu Z. I. i A. W., została wezwana do złożenia przez osoby skarżące wniosków o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. W zakreślonym terminie braki wniosku nie zostały uzupełnione, wobec czego zaskarżone postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania odpowiada prawu.
Powyższego stanowiska nie może podważyć powoływana przez D. J. okoliczność przebywania na urlopie Z. I. i A. W.. Podkreślić należy, że postępowanie sądowe, w tym również postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, jest postępowaniem sformalizowanym, a ustawodawca uzależnił możliwość rozpoznania wniosku od sporządzenia go we wskazanej przepisami formie. W tej sytuacji Sąd I instancji nie miał innej możliwości, jak tylko pozostawić wniosek bez rozpoznania, bowiem skutek taki określony został w powołanym wyżej art. 257 P.p.s.a.
Dodatkowo zauważyć należy, że do postanowienia w przedmiocie prawa pomocy nie ma zastosowania powaga rzeczy osądzonej, a więc skarżące mogą złożyć ponownie wniosek na odpowiednim formularzu (postanowienie NSA z dnia 14 października 2015 r., sygn. akt I OZ 1257/15 [w:] CBOSA).
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a. postanowił, jak w sentencji.