Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 12 listopada 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 1867/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – po rozpoznaniu wniosku W. W. – odmówił wstrzymania wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2015r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
W uzasadnieniu Sąd podał, że W. W. złożył skargę na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], nakazującą skarżącemu dokonanie rozbiórki garażu zrealizowanego przy ul. C. w Warszawie. W piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. skarżący zwrócił się o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przytaczając art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd podniósł, że może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie decyzji pod warunkiem zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ww. ustawy, a zatem wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że samo przedstawienie zakresu żądania, a mianowicie wniesienie o wstrzymanie wykonania aktu, uniemożliwia zweryfikowanie sytuacji strony w kontekście przesłanek z art. 61 § 3 ustawy. Strona skarżąca wnosząc o wstrzymanie wykonania aktu winna uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za wstrzymaniem jego wykonania. Aby Sąd mógł stwierdzić, czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wnioskodawca musi przytoczyć istnienie konkretnych okoliczności świadczących o zasadności wstrzymania.
Sąd podniósł, że skarżący wnosząc w piśmie z dnia [...] sierpnia 2015 r. o wstrzymanie wykonania decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] nie uzasadnił wniosku, nie powołał żadnych okoliczności wskazujących na wiążące się z wykonaniem decyzji niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
W zażaleniu W. W., reprezentowany przez adw. B. B., zaskarżył powyższe postanowienie w całości.
Postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 6 p.p.s.a. poprzez brak wezwania strony do wypowiedzenia się w zakresie uzupełnienia wniosku, co w konsekwencji skutkowało odmową wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, pomimo istnienia, w ocenię skarżącego, przesłanek do wstrzymania jej wykonania,
W oparciu o powyższy zarzut na podstawie art. 194 § 3 p.p.s.a. wniesiono o uwzględnienie zażalenia poprzez uchylenie skarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania w całości decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] powołując się na art. 196 p.p.s.a.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że stronie występującej bez fachowego pełnomocnika należy udzielić niezbędnych wskazówek i pouczeń tak aby w pełni zrealizować sporny charakter postępowania. Ponadto Sąd dysponował pełnym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie. Na jego podstawie można w sposób jednoznaczny stwierdzić, iż od samego początku w zawisłym sporze istniało wiele kwestii wątpliwych oraz wymagających dodatkowych wyjaśnień. Sąd korzystając więc z prerogatywy przyznanej mu przez ustawodawcę winien wezwać wnioskodawcę celem uzupełnienia wyjaśnień. Zaniechanie tego działania spowodowało nie tylko naruszenie przepisów procedury administracyjnej, ale również w sposób bezpośredni wpłynęło na skarżone rozstrzygnięcie. Skarżący podniósł, że garaż został wybudowany ok. 1984 r., a więc przez ponad 30 lat nie było kwestionowane jego położenie. Ponadto przedmiotowa działka z takim usytuowaniem obiektów została nabyta aktem notarialnym z dnia 15 listopada 2005r. Rep. A Nr [...], a więc również w tym czasie nie było podnoszone, iż obiekty znajdujące się na nieruchomości stanowią samowolę budowlaną.
Skarżący podkreślił, że w sytuacji utrzymania nakazu rozbiórki po stronie wnioskodawcy powstanie niepowetowana szkoda związana ze znacznym obciążeniem finansowym skarżącego, spowodowana koniecznością rozbiórki. Ponadto brak możliwości garażowania samochodu oraz przechowania innych przedmiotów znajdujących się w rzeczonym obiekcie wpłynie ujemnie na majątek skarżącego oraz na amortyzację rzeczy ruchomych do tej pory garażowanych. Rozbiórka, a następnie możliwość ponownej budowy, zwiększy bezpodstawnie koszty, czego na obecnym etapie można jeszcze uniknąć.
W odpowiedzi na zażalenie uczestnik postępowania M. P., przedstawiając stan faktyczny sprawy podniósł, że nie jest prawdą, że PINB w toku postępowania oparł się wybiórczo tylko na dowodach zebranych od uczestnika postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...).
W przypadku wydania przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę wniosek o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalny jest również na etapie postępowania kasacyjnego i podlega wówczas rozpoznaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny (J.P.Tarno, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Warszawa 2006 r. s. 191, uchwała 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07 (ONSA i WSA 2007/4/77).
Wniesienie skargi nie pociąga za sobą automatycznego skutku suspensywności i wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu zależy od oceny Sądu, czy istnieją przesłanki uzasadniające takie rozstrzygnięcie (por. T. Woś [ w:] T. Woś, H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Warszawa 2005, s. 294 i n.). Jednocześnie przypomnieć należy, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności tylko częściowo jest oparty na zasadzie skargowości. Zasada ta obowiązuje jedynie w zakresie wszczęcia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek kierowania się zasadą skargowości kończy się jednak na etapie wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania wykonania. W dalszej części postępowaniem w tym przedmiocie rządzi zasada oficjalności, z którą wiążą się określone obowiązki Sądu. Na etapie rozpoznawania wniosku Sąd winien wziąć pod rozwagę również te okoliczności, które nie zostały powołane przez skarżącego (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2005 r., II OZ 155/05, OSS 2005/3/72).
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Z art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika ponadto, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu przez sąd może nastąpić wyłącznie na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, co oznacza, że skarżący we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu obowiązany jest jednoznacznie określić o wstrzymanie jakiego aktu wnosi oraz wskazać okoliczności, które w jego ocenie uzasadniają wniosek co do tego, że wykonanie aktu może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Sąd nie orzeka o wstrzymaniu wykonania aktu z urzędu, a wobec tego nie może stwierdzić, czy wykonanie aktu zagraża powstaniem znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, jeżeli skarżący nie przytoczy w tym zakresie żadnych okoliczności.
W niniejszej sprawie błędne jest stanowisko Sądu pierwszej instancji o braku uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
We wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji skarżący podniósł, że upomnieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego został wezwany do rozbiórki garażu a jednocześnie zaskarżył decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015r. do Sądu.
A zatem, z powyższego pisma wynika, że wobec skarżącego może być wszczęte postępowanie egzekucyjne. W tej sytuacji nie można skutecznie twierdzić, że skarżący nie uzasadnił wniosku i nie powołał żadnych okoliczności. Okoliczność podniesiona przez skarżącego pozostała poza oceną Sądu pierwszej instancji. Dodać należy, że nakaz rozbiórki ze swej istoty może łączyć się z możliwością wystąpienia okoliczności i skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 17 września 2013r., II OZ 746/13; z dnia 8 lutego 2013 r., II OZ 70/13).
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.