Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 października 2009 r., sygn. akt II SO/Rz 3/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny Rzeszowie - po rozpoznaniu wniosku J. K. - na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. grzywnę w kwocie 5887,76 zł oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz J. K. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż J. K. złożyła w dniu [...]2009 r. wniosek o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. grzywny w związku z nieprzekazaniem do tut. Sądu jej skargi w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 486/07. Wnioskodawczyni w dniu 19 maja 2009 r. złożyła za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skargę w przedmiocie niewykonania powyższego wyroku. Została ona zarejestrowana pod sygn. II SA/Rz 657/09. Odpis wniosku o ukaranie grzywną przekazano Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w P. - przy piśmie z dnia 7 lipca 2009 r., wzywając równocześnie do złożenia odpowiedzi na niego oraz do nadesłania akt sprawy. Wezwanie to doręczone zostało adresatowi w dniu 9 lipca 2009 r.
Dnia 12 sierpnia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. udzieliło odpowiedzi na skargę J. K. w przedmiocie niewykonania wyroku tut. Sądu z dnia 17 stycznia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 486/07, przesyłając jednocześnie Sądowi akta tej sprawy. Nie nadesłało natomiast żadnej odpowiedzi na wniosek J. K. o wymierzenie organowi grzywny.
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi, jest obowiązany przekazać sądowi skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, w myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.
Sąd wskazał, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., do którego skarga wpłynęła w dniu 20 maja 2009 r. miało czas do 19 czerwca 2009 r. aby przesłać skargę J. K. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Organ powyższe obowiązki wykonał dopiero w dniu 12 sierpnia 2009 r., po złożeniu przez skarżącą wniosku o wymierzenie grzywny. O fakcie wniesienia tego wniosku organ dowiedział się dnia 9 lipca 2009 r., tj. w dacie doręczenia mu wezwania Sądu do udzielenia odpowiedzi na ten wniosek oraz do przesłania akt sprawy. Sąd podkreślił, że organ nie ustosunkował się do tego wniosku, w żaden sposób nie wyjaśnił powodów usprawiedliwiających zaniechanie wykonania ustawowych obowiązków.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., wnosząc o jego zmianę poprzez odstąpienie od wymierzenia nałożonej grzywny, ewentualnie o jej zmniejszenie.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż w sprawie zapadły cztery decyzje administracyjne oraz dwa wyroki i jedno postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Rzeszowie. W wyniku przekazania w dniu 13 maja 2009 r. akt sprawy przez WSA w Rzeszowie i realizacji wyrokiem sygn. akt II SA/Rz 148/09 z dnia 16 kwietnia 2009 r. sprawa (w tym akta całej sprawy) została przekazana do rozpoznania członkowi pozaetatowemu, który nie mieszka na terenie kognicji Kolegium. Kolegium wskazało, że w treści odpowiedzi na skargę z dnia 10 lipca 2009 r. zawarło wniosek o oddalenie żądania Pani J. K. o wymierzenie grzywny opisując stan faktyczny sprawy i podejmowanych czynności. Podkreślono, że niedopełnienie obowiązku przekazania w terminie dokumentów wskazanych z całą pewnością nie było celowym działaniem Kolegium podjętym w zamiarze niedopuszczenia do szybkiego rozpoznania sprawy sądowo-administracyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie ma usprawiedliwione podstawy.
Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ przekazuje skargę wraz z aktami i odpowiedzią na skargę do sądu w terminie trzydziestu dni od jej wniesienia.
Nieprzekazanie przez organ skargi w ustawowym terminie trzydziestu dni do sądu administracyjnego, może pociągać za sobą wymierzenie organowi grzywny. Możliwość taką stwarza art. 55 § 1 p.p.s.a., który przewiduje wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku niewykonania ciążącego na organie obowiązku w tym zakresie. Procedura związana z analizą określonej sprawy i z ewentualnym uznaniem słuszności wymierzenia organowi grzywny organowi, uruchamiana jest na wniosek skarżącego. Istotą regulacji z art. 55 § 1 p.p.s.a. jest przede wszystkim zdyscyplinowanie organów administracji publicznej do terminowego przekazywania skarg do sądu.
Istota niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy Sąd może orzec o wymierzenia organowi grzywny, w sytuacji gdy przed zastosowaniem tej sankcji organ wykonał ciążące na nim obowiązki. Sąd orzekający w niniejszej sprawie opowiada się za stanowiskiem, iż wypełnienie przez organ obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. nawet po upływie terminu przewidzianego w tym przepisie, a przed wydaniem postanowienia kończącego postępowanie wywołanego wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny wyłącza możliwość wymierzenia grzywny. Pogląd taki przeważa w doktrynie i orzecznictwie (por.: J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Warszawa 2006 r., str. 166-167; A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Zakamycze 2005 r., str. 151, uzasadnienie uchwały NSA z dnia 7 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FPS 1/08).
A zatem, skoro wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego. Dopełnienie tego obowiązku - choćby z uchybieniem terminu, ale zanim sąd orzeknie w tej sprawie - czyni postępowanie w przedmiocie wymierzenia grzywny bezprzedmiotowym. W takim wypadku bowiem grzywna nie byłaby środkiem zmierzającym do realizacji jej ustawowego celu, gdyż cel ten został już osiągnięty.
Skoro zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. przekazało skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie przed wydaniem postanowienia w sprawie wymierzenia grzywny, postępowanie to stało się bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 189 w związku z art. 197 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.