Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie odrzucił skargę E. S. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki ogrodzenia z powodu nieuiszczenia przez skarżącą wpisu od skargi.
Pismem z dnia 19 lutego 2003 r. skarżąca wniosła o przywrócenie jej terminu do uiszczenia wpisu, stwierdzając, iż jego przekroczenie nie nastąpiło z jej winy. Skarżąca wskazała, iż jest mieszkanką zarówno G., jak i O. i często zmienia miejsce pobytu. Ponieważ w skardze do Sądu podała jako miejsce zamieszkania swój adres w G., w czasie, gdy wyjeżdżała do O. zostawiała w urzędzie pocztowym polecenie przesyłania adresowanej do niej korespondencji na adres w tym mieście. W okresie, gdy dostała wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi przebywała w O. i nie mogła powrócić do G. ze względu na chorobę, która trwała do dnia 8 lutego 2003 r.. O korespondencji z Sądu dowiedziała się telefonicznie od swojej siostry w dniu 10 lutego 2003 r., gdyż urząd pocztowy z uwagi na zmianę przepisów odesłał ją do nadawcy. Skarżąca wskazała, iż o treści pisma zawierającego wezwanie do uiszczenia wpisu dowiedziała się w dniu 17 lutego 2006 r. z rozmowy telefonicznej z pracownikiem Sądu, a zarządzenie wykonała w dniu 19 lutego 2003 r..
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia opłaty od skargi. Sąd uznał, iż skoro skarżąca podała w skardze adres zamieszkania w G. powinna była liczyć się z tym, że wszelka korespondencja sądowa będzie kierowana do niej na ten adres. Zdaniem Sądu złożonej przez skarżącą prośby o przeadresowywanie korespondencji w urzędzie pocztowym nie można traktować jako dołożenia przez nią należytej staranności i dbałości o własne interesy. Powinna była ona postarać o to, żeby urzędowa korespondencja podejmowana była pod adresem wskazanym Sądowi.
Sąd wskazał także, iż z przedłożonego przez E. S. zaświadczenia lekarskiego nie wynika, aby w okresie pobytu w O. była ona obłożnie chora, nie mogąc przezwyciężyć przeszkód do uiszczenia wpisu. Skarżąca nie wykazała również, aby z obiektywnych powodów nie mogła skorzystać z pomocy innych osób i dotrzymać terminu do uiszczenia wpisu. Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, iż przedstawione we wniosku okoliczności nie uzasadniają braku winy skarżącej w uchybieniu przedmiotowego terminu.
W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podniosła zarzut błędnego ustalenia przez Sąd I instancji stanu faktycznego oraz zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) poprzez przyjęcie, że nie uprawdopodobniła ona w stopniu wystarczającym braku winy w uchybieniu terminu. Skarżąca wniosła o zmianę tego postanowienia i przywrócenie terminu do uiszczenia opłaty od skargi.
W uzasadnieniu zażalenia wskazała, iż jej zdaniem złożenie w urzędzie pocztowym wniosku o przesyłanie korespondencji na wskazany adres w O. stanowiło dokonanie należytej staranności i świadczyć może o braku jej winy w uchybieniu terminu, zwłaszcza, że w ten sposób docierała już do niej korespondencja z Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem E. S. urząd pocztowy wobec zmiany obowiązujących przepisów w tym zakresie powinien zawiadomić ją o tym, że przestanie przesyłać korespondencję na wskazany adres w O. Skarżąca stwierdziła, że to z winy urzędu pocztowego nie uzyskała wiadomości o złożeniu przesyłki sądowej w tym urzędzie, dlatego nie mogła w terminie dokonać czynności procesowej.
Ponadto wskazała, że od kiedy dowiedziała się od swojej siostry o piśmie z Sądu, z którego treścią siostra nie mogła się zapoznać, gdyż jej go nie doręczono, podjęła starania w celu ustalenia w sekretariacie sądowym jego treści oraz sygnatury akt i innych danych potrzebnych do wykonania zarządzenia o wezwaniu do wpisu.
Zdaniem skarżącej udokumentowała ona również w sposób wyczerpujący fakt wystąpienia choroby w okresie pobytu w O., która mimo, że nie była chorobą obłożną, uniemożliwiała jej podróż i zmianę miejsca pobytu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest uzasadnione.
Stosownie do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w jego uchybieniu, który oznacza zachowanie przez nią szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie skarżąca E. S. wykazała w sposób dostateczny brak winy w uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W sytuacji, gdy skarżąca zmieniała często miejsce pobytu, mieszkając zarówno w G., jak i w O. złożenie przez nią w urzędzie pocztowym w G. polecenia przesyłania korespondencji na adres w O., na wypadek otrzymania pism sądowych należy uznać za dochowanie należytej staranności i dbałości o własne interesy. Skarżąca skorzystała w tym zakresie z przewidzianej w przepisach obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 15 marca 1996 r. w sprawie warunków korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym (Dz. U. Nr 40, poz. 173 z późn. zm.) możliwości złożenia w urzędzie pocztowym żądania przesyłania przesyłek pod wskazany przez adresata adres za dodatkową opłatą (§ 20 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Obecnie taką możliwość przewiduje również przepis § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 r. w sprawie warunków wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 z późn. zm.).
W ocenie Sądu skarżąca uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu, przedstawiając pismo do Urzędu Pocztowego w G. z dnia 10 września 2001 r. (k.71), jak również dowody w postaci kopii kopert przesyłek z Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie (k. 19, 72) w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 3170/02, które zostały przesłane na adres w O. w grudniu 2002 r. i w styczniu 2003 r. za dodatkowa opłatą zgodnie z jej dyspozycją.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż skarżąca, w sytuacji, gdy poprzednie przesyłki z Sądu zostały jej prawidłowo doręczone na adres w O. mogła spodziewać się, iż również pisma sądowe w przedmiotowej sprawie zostaną w taki sam sposób "przeadresowane" i doręczone. Należy zgodzić się z jej twierdzeniem zawartym w zażaleniu, iż z powodu braku informacji z Urzędu Pocztowego w G. o zaprzestaniu doręczania skarżącej przesyłek na adres w O. nie mogła ona zadbać o to, aby w jakiś inny sposób zorganizować sobie odbiór korespondencji np. za pośrednictwem innych osób i móc dowiadywać się o treści adresowanych do niej pism.
Odnosząc się do podniesionego w zażaleniu zarzutu nieuwzględnienia przez Sąd I instancji faktu, iż skarżąca nie mogła w styczniu i lutym 2003 r. przyjechać do G. z powodu choroby wskazać trzeba, iż fakt ten nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia jej wniosku o przywrócenie terminu, gdyż - jak wskazano powyżej -nawet przebywając w O. miała ona prawo być przekonana o tym, że pisma sądowe będą jej tam doręczane.
Należy również wskazać, iż skarżąca uiściła należny wpis od skargi oraz wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 19 lutego 2003 r., czyli wkrótce po tym, jak została poinformowana przez pracownika Sądu w rozmowie telefonicznej przeprowadzonej w dniu 17 lutego 2003 r. o treści wezwania do uiszczenia wpisu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji naruszył prawo materialne tj. przepis art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), stwierdzając, iż okoliczności przedstawione przez skarżącą nie świadczą o dołożeniu przez nią należytej staranności w dokonywaniu czynności procesowej, a tym samym o braku jej winy w uchybieniu terminu i nie uzasadniają wniosku o jego przywrócenie. Na marginesie zauważyć trzeba, iż wniosek skarżącej o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi został rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie dopiero po upływie ponad trzech lat od jego złożenia.
Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 188 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji.