Postanowienie NSA z 1 marca 2010 r., II OZ 151/10

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 1 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. E. i C. E.

Od orzeczenia

od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Po 791/05 o odmowie dopuszczenia do udziału

Skład

Sędzia NSA Jan Paweł Tarno przewodniczący

Sprawa

w sprawie w charakterze uczestników postępowania w sprawie ze skargi K. J., R. J., M. K. i P. K. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 24 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Po 791/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odmówił W. E. i C. E. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania.

W uzasadnieniu, Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący są współwłaścicielami nieruchomości "A", która graniczy bezpośrednio z działką nr "B" przy ul. [...] w Poznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podniósł, iż ustalenie interesu prawnego polega na wskazaniu przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności albo zaniechania lub ograniczenia czynności organu. Dopuszczenie do udziału w sprawie poprzedzić należy analizą przedstawionego przez skarżących wniosku i jego uzasadnienia. Skarżący wskazali na bezpośrednie sąsiedztwo należącej do ich działki z działką w stosunku do której toczy się postępowanie.

Sąd wskazał na obowiązek poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich w toku procesu budowlanego (art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz rozważył kwestię położenia nieruchomości graniczącej w obszarze oddziaływania inwestycji. Położenie działki "A" w obszarze oddziaływania obiektu przewidzianego do realizacji na działce nr "B". Wojewódzki Sąd Administracyjny zbadał to biorąc pod uwagę § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) i uznał, że w obszarze oddziaływania obiektu przewidzianego na działce nr "B" znajduje się ta działka oraz działki [...] i [...] bezpośrednio z nią graniczące. Podkreślono, że wjazd na teren działki "A" znajduje się nie od ulicy [..], ale [...], wspólna granica działek "A" oraz "B" ma długość tylko 5 m, linie zabudowy przewidziane dla działek znajdują się na przeciwległych końcach tych działek, przy czym działka "A" ma długość ok. 50 m. To wszystko przesądza o tym, że planowana zabudowa mieszkaniowa nie może stanowić ograniczeń w zagospodarowaniu działki "A" należącej do skarżących i Sąd nie stwierdził istnienia konkretnej normy prawa materialnego z której można by było wywieść interes prawny W. E. lub C. E. i przyjąć że wynik postępowania sądowoadministracyjnego w tej sprawie dotyczy ich interesu prawnego.

W zażaleniu z 21 grudnia 2009 r., W. E. i C. E. wnieśli o uchylenie w całości wydanego 24 listopada postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

Podniesiono, iż w innych sprawach toczących się przed Wojewódzkimi Sądami Administracyjnymi, dotyczącymi działki przy ul. [...], dopuszczano skarżących do udziału w postępowaniu, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu również był zobowiązany postąpić podobnie.

Skarżący uznali, że z samej treści art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego wynika, że wystarczy być "bezpośrednim sąsiadem obiektu", aby być stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.

Następnie skarżący podnosili argumenty dotyczące istnienia interesu prawnego innych uczestników postępowania, w tym zwrócili uwagę, iż właściciele działek, które nie graniczą bezpośrednio z działką "B", tj. działek [...] i [...] są stronami postępowania sądowoadministracyjnego. Ponadto skarżący wskazali na istniejące ich zdaniem naruszenia przepisów dotyczących postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę. W zażaleniu zawarto także powody, dla których zdaniem skarżących, powinni oni zostać dopuszczeni do udziału w postępowaniu. Podkreślono, iż sposób zabudowania działki sąsiedniej spowodował spadek wartości nieruchomości skarżących o około 50%, a także ogranicza i uniemożliwia zgodne z prawem dysponowanie tą nieruchomością. Z "wielorodzinnym sąsiedztwem" związany jest hałas, zwiększony ruch samochodów i zanieczyszczenie powietrza spalinami oraz budowa miejsc parkingowych blisko granicy z działką należącą do skarżących.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie skarżących nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), udział w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego.

Biorąc pod uwagę art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.), wskazać należy, że ustawa zawęża krąg osób mogących być stroną w postępowaniu w sprawach pozwolenia na budowę poprzez obowiązek dodatkowego ustalenia, czy należące do nich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu. Jest to wyraz dążenia ustawodawcy do uproszczenia i przyspieszenia postępowania.

Podkreśla się także, że ustalenie obszaru oddziaływania następuje każdorazowo, indywidualnie dla danego obiektu budowlanego (por. Prawo budowlane z umowami w działalności inwestycyjne. Komentarz, red. Helena Kisilowska, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2009 r., komentarz do art. 28 ust. 2, s. 141- 142).

Powyższe oznacza, iż w sprawach inwestycji stwarzającej uciążliwość dla otoczenia, interes prawny ma podmiot który posiada tytuł prawny do obiektów położonych w strefie oddziaływania tej inwestycji a nie tylko działki bezpośrednio z nią graniczącej (wyrok NSA z 5 sierpnia 2005 r. OSK 1865/04).

Szczegółowe określenie, który z podmiotów, poza inwestorem, posiada legitymację do występowania jako strona w danym postępowaniu, możliwe jest na podstawie przepisów techniczno-budowlanych w związku z art. 5 Prawa budowlanego. Oznacza to, iż właściciel sąsiedniej nieruchomości nie w każdym przypadku będzie uznany za stronę postępowania w sprawie pozwolenia na budowę (Tak NSA w wyroku z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1058/07).

Ponieważ skarżący nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym, szczególnie wnikliwie należy zbadać, czy przysługuje im interes prawny.

Przyjmuje się, że posiadanie przymiotu strony przez właściciela nieruchomości położonej w zasięgu oddziaływania obiektu jest uzależnione od tego, czy projektowany obiekt może oddziaływać ujemnie na jego nieruchomość, co jest równoznaczne z naruszeniem interesu prawnego (tak WSA w Warszawie w wyroku z 13 września 2005 r. VII SA/Wa 1252/04).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu prawidłowo stwierdził, iż skarżący we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie wykazali, że obiekt może oddziaływać negatywnie na ich nieruchomość, to znaczy nie wykazali naruszenia interesu prawnego, poprzestając jedynie na wskazaniu, iż są właścicielami działki graniczącej bezpośrednio z nieruchomością inwestora.

Ustalenia Sądu pierwszej instancji dotyczące obszaru oddziaływania obiektu, uwzględniające usytuowanie obiektu na działce "B", wjazdów na działki "A" i "B" oraz linii zabudowy tych działek należy uznać za zasadne.

Na marginesie wskazać należy, iż powołanie przez skarżących treści orzeczeń sądu powszechnego oraz sądów administracyjnych orzekających w innych sprawach w których W. E. i C. E. byli dopuszczeni do udziału w sprawie w charakterze uczestników postępowania, nie stanowi, wbrew ich twierdzeniom, uzasadnienia do wydania analogicznego orzeczenia w niniejszej sprawie, albowiem Sąd nie jest związany orzeczeniami wydanymi w innych sprawach nawet z wniosku tego samego podmiotu (tak też NSA w postanowieniu z dnia 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1171/09).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił jak w sentencji.