Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 663/17, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wezwał skarżącą A. M. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 23 sierpnia 2017 r., nr WOP.7721.114.2015.AM, w kwocie 500 zł, stosownie do § 2 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).
Skarżąca otrzymała odpis tego zarządzenia w dniu 13 października 2017 r. W dniu 18 października 2017 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe zarządzenie oraz w tym samym dniu wniosła o przyznanie je prawa pomocy w zakresie całkowitym.
W zażaleniu A. M. wskazała, że jej zła sytuacja materialna nie pozwala na uiszczenie wpisu. Wysokość wpisu jest dla skarżącej barierą blokującą jej prawo do sądu.
Postanowieniem z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 663/17, starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi i odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Postanowienie to skarżąca otrzymała w dniu 27 listopada 2017 r. Nie wpłynął sprzeciw od tego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie mogło być rozpoznane, gdyż postępowanie zażaleniowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe.
Stosownie do art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 i 2 tego przepisu stało się bezprzedmiotowe. Przepis ten ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że strona skarżąca, którą wezwano do uiszczenia opłaty sądowej, może skutecznie złożyć wniosek o zwolnienie jej od kosztów sądowych w terminie zakreślonym w wezwaniu do uiszczenia opłaty. Jeżeli więc strona, po doręczeniu wezwania do uiszczenia opłaty sądowej, ale przed upływem siedmiodniowego terminu na jej dokonanie, złoży wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, pierwotne wezwanie traci moc (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 343/12).
Z akt niniejszej sprawy wynika, że wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżąca odebrała w dniu 13 października 2017 r. W dniu 18 października 2017 r., a więc w siedmiodniowym terminie do uiszczenia wymaganego wpisu, skarżąca wniosła zażalenie na zarządzenie z dnia 6 października 2017 r. wzywające do uiszczenia wpisu oraz złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Wskutek złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy, wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, utraciło moc. Z uwagi na przyznanie skarżącej postanowieniem z dnia 21 listopada 2017 r. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi, skarżąca nie ma już obowiązku jego uiszczenia. Postanowienie to zapadło wówczas, gdy zaskarżone zarządzenie nie było prawomocne, a więc ma skutek także w stosunku do materii nim objętej. W konsekwencji, bezprzedmiotowe stało się postępowanie wywołane zażaleniem na zarządzenie wzywające do uiszczenia wpisu sądowego.
Stanowisko takie było już wcześniej prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienia NSA z dnia: 21 lutego 2017 r., sygn. akt II OZ 136/17, 28 marca 2017 r., sygn. akt II OZ 287/17, 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OZ 610/17).
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w związku z art. 197 § 1 i 2, art. 193 oraz art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.