Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 17 września 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2292/18, odrzucił skargę G. M. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] maja 2018 r. w przedmiocie odmowy wjazdu na granicy. W uzasadnieniu wskazano, że brak formalny skargi w postaci braku pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu upoważniającego do działania w imieniu skarżącego przed sądami administracyjnymi nie został uzupełniony w terminie.
Skarżący na to postanowienie złożył zażalenie. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 46 § 3 p.p.s.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię polegającą na przyjęciu, że załączone do akt administracyjnych "pełnomocnictwo musi wskazywać, że pełnomocnik jest uprawniony do reprezentowania strony przed sądami administracyjnymi, podczas gdy wymóg taki nie wynika z redakcji art. 46 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi".
Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zarzuty zażalenia w istocie zmierzają do podważenia zasadności odrzucenia skargi przez Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), w sytuacji, gdy zdaniem skarżącego, skarga nie posiadała braków formalnych i wzywanie strony do jej uzupełnienia w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a. było bezzasadne, bowiem dokument wskazujący na umocowanie do reprezentowania skarżącego znajdował się w aktach administracyjnych sprawy, a ponadto z tego pełnomocnictwa wynikało umocowanie do występowania w imieniu skarżącego przed sądami wszystkich instancji.
Tymczasem w rozpoznawanej sprawie kwestią wymagającą rozważenia jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym, nie zaś – jak podnosi skarżący – okoliczność, że z dokumentu pełnomocnictwa znajdującego się w aktach administracyjnych miałoby wynikać upoważnienie do występowania w imieniu strony przed sądami administracyjnymi. Sąd pierwszej instancji odrzucił bowiem skargę skarżącego nie z tego powodu, iż uznał, że pełnomocnictwo, które złożone zostało do akt administracyjnych, nie obejmuje zastępowania przed sądem administracyjnym, ale dlatego, że tego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu skarżący nie złożył w sądzie. Taki obowiązek wynika natomiast z obecnego brzmienia art. 46 § 3 p.p.s.a. Przepis ten zmieniono, gdyż poprzednie jego brzmienie nie było jednoznaczne. Stąd ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była do dnia nowelizacji z 2015 r. przedmiotem rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych.
Uprzednio w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, jednakże o tyle, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak pogląd dominujący, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 p.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą.
Tym samym, dokonując pierwszej czynności w danej sprawie (rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne), należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego uwierzytelniony odpis. W obecnym stanie prawnym pierwsze z wyżej przedstawionych stanowisk stało się nieaktualne.
Obecne brzmienie art. 46 § 3 p.p.s.a. zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa – nie zawierał zatem sformułowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało opisane wyżej rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis (por. postanowienia NSA z dnia 19 lipca 2018 r. sygn. akt I OZ 688/18 oraz z dnia 28 czerwca 2017, sygn. akt II OZ 690/17).
W tej sprawie dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie skarżącego wnoszonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, tj. w skardze z 18 lipca 2018 r. W tej sytuacji nie ulega wątpliwości, że skarga dotknięta była brakiem formalnym. Powołanie się przez pełnomocnika skarżącego na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy nie mogło odnieść zamierzonego skutku. Sąd pierwszej instancji trafnie wezwał pełnomocnika do uzupełnienia tego braku formalnego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec tego, że wezwanie nie zostało wykonane, Sąd prawidłowo odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na podstawie art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 p.p.s.a.