Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 9 października 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 615/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) w Bydgoszczy odrzucił skargę M. K. i G. K. na postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że pismem z dnia 24 kwietnia 2017 r. M. K., L. K., M. K. i G. K. wnieśli do WSA w Bydgoszczy skargę na ww. postanowienie Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] marca 2017 r. wydane w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
Na podstawie zarządzeń Przewodniczącego Wydziału II WSA w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2017 r. skarżący M. K. i L. K. zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł oraz M. K. i G. K. również zostali wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. W zarządzeniu zawarto informację, że uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia.
Odpis zarządzeń o wezwaniu do uiszczenia wpisów doręczony został skutecznie skarżącym M. i G. K. w dniu 3 lipca 2017 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru – k. 28-31 akt sądowych).
Wskazując na powyższe sąd pierwszej instancji stwierdził, że ustawowy termin do wykonania nałożonego obowiązku upłynął w dniu 10 lipca 2017 r. W tym terminie skarżący M. K. i G. K. nie uiścili wymaganego wpisu, dlatego na podstawie przepisu art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; "Ppsa") odrzucił skargę.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli M. K., L. K., M. K. i G. K., wskazując że wniosek dotyczy jednej sprawy – skargi, pod którą podpisali się (rodzinnie) wnioskodawcy, dla której zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) została uiszczona przez skarżących opłata w wysokości 100 zł na wskazany na zarządzeniu rachunek bankowy sądu.
Podnoszą nadto, że w zarządzeniu był zapis, iż "uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia", co - zdaniem skarżących - potwierdził pracownik sądu wojewódzkiego w rozmowie telefonicznej, która została przeprowadzona przez L. K. w celu wyjaśnienia wezwania do uiszczenia solidarnie wpisu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 Ppsa Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd.
W niniejszej sprawie wpis sądowy od wniesionej skargi wynosił 100 zł.
Z akt sprawy wynika, że w niniejszej sprawie zostały wystosowane dwa zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II WSA w Bydgoszczy z dnia 27 czerwca 2017 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego (k. 22-23 akt sądowych). Odpisy zarządzeń o wezwaniu do uiszczenia wpisów doręczone zostały skutecznie skarżącym M. i G. K. w dniu 3 lipca 2017 r. (zwrotne potwierdzenia odbioru – k. 28-31 akt sądowych). M. K. i L. K. wykonali zarządzenie, uiszczając solidarnie wpis sądowy we wskazanej w zarządzeniu kwocie 100 zł (dowód: k. 32 akt sadowych), natomiast M. K. i G. K. nie wykonali nałożonego na nich obowiązku.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego treść zarządzeń z dnia 27 czerwca 2017 r. została sformułowana w sposób budzący wątpliwości. W ich treści bowiem zawarto informację, że "uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia", które tym samym mogło zmylić skarżących z tego powodu, iż skarga została podpisana zarówno przez M. K. i L. K., jak i M. K. i G. K., którzy są rodziną i zamieszkują pod wspólnym adresem. Istnienie powyższych wątpliwości potwierdza treść zażalenia skarżących. W piśmie tym skarżący wskazali na zapis obu zarządzeń, że "uiszczenie wpisu przez któregokolwiek ze skarżących zwalnia pozostałe osoby z obowiązku jego uiszczenia", co - zdaniem skarżących - potwierdził również pracownik sądu wojewódzkiego w rozmowie telefonicznej, która została przeprowadzona przez L. K. w celu wyjaśnienia treści wezwania do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi.
To potwierdza tylko fakt, że skarżący mieli wątpliwości w sprawie treści niniejszego wezwania i podjęli nawet kroki w celu ich wyjaśnienia poprzez kontakt telefoniczny z pracownikiem sądu wojewódzkiego.
Nie budzi też wątpliwości, że zawarte w zarządzeniu wezwanie musi być wyraźne, jasne i jednoznacznie sformułowane. Treść zarządzenia powinna być tak doprecyzowana, aby strona nie miała najmniejszych wątpliwości co do zakresu wezwania. Takiego wymogu nie spełnia jednak zarządzenie wystosowane do strony. Skarżący mieli prawo tak zrozumieć treść powyższych wezwań, że do spełnienia nałożonego w wezwaniu obowiązku wystarczył uiszczony w terminie przez M. K. wpis sądowy w kwocie 100 zł.
Mając powyższe na uwadze sąd pierwszej instancji powinien ponownie prawidłowo wezwać żalących do uiszczenia wpisu sądowego od skargi.
Za uwzględnieniem zażalenia przemawiała również zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny. Zdaniem NSA, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (zob. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15, [w:] orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu (art. 45 Konstytucji RP).
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, uchylił zaskarżone postanowienie.