Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 482/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania skarżącemu R. Ł. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że z okolicznością, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia wezwał wnioskodawcę do nadesłania określonych dokumentów – m.in. zeznania podatkowego za rok 2007, ewentualnie zaświadczenia z urzędu skarbowego, wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych za okres ostatnich trzech miesięcy oraz innych dokumentów wskazujących na ponoszone wydatki, posiadane nieruchomości, zaciągnięte kredyty i wysokość dochodów skarżącego i członków jego rodziny.
Pomimo upływu zakreślonego terminu, skarżący nie przedłożył żądanych dokumentów. W związku z powyższym Sąd uznał, iż skarżący nie wykazał zasadności wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Na powyższe postanowienie R. Ł. złożył zażalenie, zarzucając Sądowi pierwszej instancji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanego rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady wyrażonej w art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którą do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy Sąd może przyznać osobie fizycznej prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki dla uwzględnienia wniosku, spoczywa na wnioskodawcy.
W niniejszej sprawie przede wszystkim należy zauważyć, iż stosownie do regulacji art. 255 powołanej ustawy, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, gdyż skarżący został wezwany do złożenia dodatkowych dokumentów. Działanie Sądu pierwszej instancji polegające na wydaniu zarządzenia opartego na powołanej podstawie prawnej zasługuje w niniejszej sprawie na aprobatę, gdyż zmierzało do dokładnego zbadania wszelkich okoliczności celem prawidłowego rozpatrzenia wniosku R. Ł.. Z samego bowiem wniosku nie wynika, aby skarżący spełniał wymogi uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy, gdyż posiada zbyt duży dochód miesięczny ([...] zł brutto).
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykonał powyższego zarządzenia, bowiem nie nadesłał żądanych dokumentów. W tej sytuacji należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, iż skarżący nie wykazał przesłanek przemawiających za uwzględnieniem jego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, wskazać należy, iż nie sposób skutecznie postawić Sądowi pierwszej instancji zarzutu popełnienia błędu w ustaleniach faktycznych, skoro, jak wyżej wskazano, stan faktyczny w sprawie dotyczącej przyznania prawa pomocy nie został ustalony z powodów leżących po stronie wnioskodawcy.
Z powyższych przyczyn orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.