Uzasadnienie
Zaskarżonym zarządzeniem z dnia 23 stycznia 2017 r., na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a. w związku z § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 300 zł. w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi.
Odpis zarządzenia z 23 stycznia 2017 r. doręczono pełnomocnikowi skarżącego w dniu 3 lutego 2017 r.
W zażaleniu na zarządzenie z dnia 23 stycznia 2017 r. skarżący wniósł o jego uchylenie podnosząc, że złożenie zażalenia jest uprawnione zważywszy, iż złożony przez niego w skardze wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie został rozpoznany.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a, sąd nie podejmie żadnych czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W związku z treścią art. 220 § 3 p.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego skargę, aby pod rygorem odrzucenia skargi, uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. Sąd administracyjny dokonując wstępnych czynności w sprawie powinien jednakże każdorazowo ustalić, czy w danej sprawie nie zachodzi przypadek wyłączający (czasowo bądź całkowicie) zasadność wzywania strony do uiszczenia opłaty sądowej na danym etapie postępowania, gdyż od wskazanych powyżej zasad ogólnych dotyczących zasad wzywania do uiszczania opłat sądowych ustawa procesowa przewiduje wyjątki (zob. art. 239, art. 220 § 4, art. 227 § 2, art. 234 § 2, art. 243 § 1, art. 261 p.p.s.a.).
Z akt sprawy wynika, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych skarżący sformułował już w skardze na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Warszawie z dnia [...] listopada 2016 r. W tej sytuacji Sąd I instancji powinien w pierwszej kolejności podjąć stosowne czynności zmierzające do rozpoznania wniosku o prawo pomocy, a nie wzywać skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi. Kolejności tej nie zmienia fakt, że do skargi nie załączono wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu tego wniosku (PPF). W takich bowiem warunkach, mając na względzie, że zgłoszenie wniosku o przyznanie prawa pomocy z naruszeniem formy wskazanej w art. 252 § 2 p.p.s.a. jest brakiem formalnym tego wniosku, do którego usunięcia strona powinna być wezwana na podstawie art.49 § 1 w zw. z art. 257 p.p.s.a. (por. uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08), Sąd zobowiązany był wezwać skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, a nie do uiszczenia wpisu.
Oznacza to, że w okolicznościach tej sprawy wezwanie skarżącego do uiszczenia wpisu od skargi było przedwczesne. Wniosek o prawo pomocy powinien być rozpoznany w pierwszej kolejności, a wezwanie w przedmiocie wpisu powinno być skierowane do strony dopiero po negatywnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 17 grudnia 2013 r., II OZ 1173/13).
Jakkolwiek skarżący w zażaleniu nie podniósł żadnych argumentów mogących podważyć wysokość ustalonego wpisu od skargi, to jednak stwierdzić należy, że zasadnie określono należny w niniejszej sprawie wpis sądowy od wniesionej skargi, jako w sprawie z zakresu gospodarki wodnej, na kwotę 300 zł, powołując się prawidłowo w podstawie prawnej zarządzenia na § 2 ust. 3 pkt 4 ww. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.