Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z.J. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2014 r., nr [...].
W dniu 11 grudnia 2014 r. (data nadania w UP) wpłynęła do Sądu skarga kasacyjna Z.J. reprezentowanego przez pełnomocnika od ww. wyroku z dnia 9 października 2014 r.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału VII z dnia 16 grudnia 2014 r., pismem z tego samego dnia, wezwano skarżącego reprezentowanego przez pełnomocnika do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej, przez nadesłanie 1 egzemplarza odpisu skargi kasacyjnej, poświadczonego za zgodność z oryginałem, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.
Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2015 r., sygn., akt VII SA/Wa 796/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną. Sąd I instancji wskazał, iż pełnomocnik strony skarżącej nie odebrał wskazanego wezwania, jednakże pismo prawidłowo awizowane uważa się za skutecznie doręczone z upływem ostatniego dnia okresu, na który pismo zostało złożone w urzędzie pocztowym, tj. w niniejszym przypadku z dniem 2 stycznia 2015 r. Sąd I instancji stwierdził, iż termin do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej upłynął bezskutecznie w dniu 9 stycznia 2015 r.
W dniu 12 stycznia 2015 r. (data nadania w UP), w nawiązaniu do wezwania Sądu, nadesłano brakujący egzemplarz skargi kasacyjnej, jednakże w ocenie Sądu I instancji uczyniono to, z uchybieniem terminu wskazanego w zarządzeniu z dnia 16 grudnia 2014 r. Sąd I instancji przytoczył treść art. 178 p.p.s.a., zgodnie z którym wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniała w wyznaczonym terminie. Mając na względzie powyższe oraz fakt, iż zgodnie z art. 85 p.p.s.a. czynność podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna, Sąd I instancji działając na podstawie art. 178 p.p.s.a. odrzucił skargę kasacyjną.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł Z.J. reprezentowany przez radcę prawnego. Postanowienie zaskarżono w całości zarzucając mu naruszenie art. 73 § 1 w zw. z art. 73 § 4 p.p.s.a. polegające na braku podstaw prawnych do skutecznego zastosowania instytucji fikcji doręczenia w przypadku, w którym skarżący kierując się terminem wskazanym przez Pocztę Polską na powtórnym awizo w terminie wykonał zarządzenie dotyczące uzupełnienia braków w postaci egzemplarza skargi kasacyjnej i tym samym nie naruszył prawa.
W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że powtórne awizo przesyłki zawierającej wezwanie miało miejsce w dniu 30 grudnia 2014 r. W zawiadomieniu powtórnym pozostawionym przez Pocztę Polską wskazano, że przesyłkę poleconą można odebrać w terminie do dnia 6 stycznia 2015 r. (dowód w załączeniu). Podniesiono, iż w niniejszej sprawie, należy wziąć pod uwagę informację o terminie odebrania przesyłki umieszczoną przez Pocztę Polską na powtórnym zawiadomieniu. Pełnomocnik skarżącego nie odebrał wskazanego pisma, ponieważ przebywał na urlopie poza Warszawą pomiędzy 19 grudnia 2014 r. a 6 stycznia 2015 r. Po powrocie, zgodnie z najlepszą wiedzą po zapoznaniu się z treścią powtórnego awizo w dniu 12 stycznia 2015 r. skarżący wysłał odpis skargi kasacyjnej w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej przekonany o dochowaniu 7-dniowego terminu przewidzianego na wykonanie zarządzenia licząc od dnia 6 stycznia 2015 r. Podkreślono, że w niniejszej sprawie kierowano się pouczeniem Poczty Polskiej - czyli instytucji zaufania publicznego.
Jak stanowi art. 65 § 1 p.p.s.a., sąd dokonuje doręczeń między innymi przez pocztę. Ze względu na wagę konsekwencji związanych z doręczeniem pism sądowych nie może budzić wątpliwości, że po pierwsze tylko prawidłowa procedura doręczenia może wywoływać jakiekolwiek skutki prawne dla adresata korespondencji z sądu, a po drugie, że to sąd, a nie adresata, obciążają wszelkie błędy doręczyciela, którym sąd posłużył się dokonując doręczenia. Jak bowiem wynika wprost z przywołanego przepisu, to sąd dokonuje doręczeń pism, a poczta jest jedynie pośrednikiem przy dokonywaniu tych - jakże ważkich dla gwarancji procesowych stron postępowania - czynności. W niniejszej sprawie obliczenia Sądu I instancji dotyczące czternastodniowego terminu do odebrania awizowanej przesyłki są prawidłowe, jednakże pomijają one fakt mający decydujące znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy. Faktem tym jest błędne pouczenie strony przez doręczyciela o terminie, w którym przesyłkę należało odebrać.
Skarżący został poinformowany na awizo powtórnym, że przedmiotową przesyłkę może odebrać do 6 stycznia 2015 r. Oczywiście nie może być mowy o tym, że błędne pouczenie spowodowało wydłużenie czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a.. Jednakże nie może budzić wątpliwości, że strona w niniejszej sprawie nie może być obciążona negatywnymi konsekwencjami błędu Poczty Polskiej. W ocenie skarżącego z uwagi na powyższe, ze względu na błędne obliczenie terminu z art. 73 § 1 p.p.s.a. przez Pocztę, brak było podstaw prawnych do skutecznego zastosowania fikcji doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. Przeciwna wykładnia mających zastosowanie w tej sprawie przepisów byłaby ewidentnie sprzeczna z wyrażoną w art. 45 ust. 1 Konstytucji zasadą prawa do sądu, w której mieści się także prawo do sprawiedliwej procedury sądowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia.
Zgodnie z art. 73 p.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Paragraf 2 tego przepisu stanowi zaś, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe.
Natomiast w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Stosownie do § 4 art. 73 p.p.s.a doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1.
Podkreślić należy, iż Sąd I instancji orzekał na podstawie akt sprawy. Ze znajdującego się zaś w aktach sprawy koperty zawierającej wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej (k- 66) wynika, że przesyłka była awizowana po raz pierwszy w dniu 19 grudnia 2014 r. i po raz drugi w dniu 30 grudnia 2014 r.
Jednakże w niniejszej sprawie prawidłowa rekonstrukcja stanu faktycznego możliwa stała się dopiero po przedłożeniu przez stronę wnosząca zażalenie pisma Poczty Polskiej SA z dnia 30 grudnia 2014 r. (k- 78), które potwierdziło nieprawidłowości poczty przy doręczaniu przesyłki, za pośrednictwem której Sąd I instancji dokonywał doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Pełnomocnik odebrał przesyłkę pocztową po powrocie z urlopu i zgodnie ze znajdującym się na dokumencie awiza wskazanym terminem odbioru w urzędzie pocztowym tj. do dnia 6 stycznia 2015 r. Zatem zgodzić się należy z twierdzeniem zawartym w uzasadnieniu zażalenia, iż 7 – dniowy termin na wykonanie zarządzenia należy liczyć od dnia 6 stycznia 2015 r. Powyższa okoliczność zmierza do obalenia domniemania skutecznego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej, bowiem pełnomocnik strony skarżącej wykazał nieprawidłowości w czynności pozostawienia zawiadomienia o przesyłce.
Treść pisma operatora wyraźnie wskazuje błędny termin, w którym pełnomocnik skarżącego mógł odebrać przesyłkę. Tym samym, należy podzielić pogląd wyrażony w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2012 r., sygn. akt II FZ 795/11, że "strona nie może być obciążona negatywnymi konsekwencjami błędu Poczty Polskiej. Sąd I instancji decydując się na posłużenie pośrednikiem - Pocztą Polską - w doręczeniu skarżącemu pisma wziął na siebie konsekwencje niedociągnięć tegoż pośrednika w procedurze doręczania pisma".
Z uwagi na powyższe, ze względu na błędne obliczenie terminu z art. 73 § 1 p.p.s.a. przez operatora Pocztę Polską, brak było podstaw prawnych do skutecznego zastosowania fikcji doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uwzględnił zażalenie i uchylił zaskarżone postanowienie.