Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 768/17, oddalił wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia 29 września 2017 r., Nr WOP.7721.117.2017.AM, w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych polegających na nakazaniu skarżącej zamurowania otworu okiennego w mieszkaniu materiałem spełniającym wymogi nierozprzestrzeniania ognia przez ściany zewnętrzne (luksferami, bloczkami lub pustakami szklanymi).
Sąd stwierdził, że wniosek nie zasługuje na uwzględnienie i wskazał, iż przytoczone przez pełnomocnika skarżącej argumenty o charakterze ogólnym nie zostały poparte żadnymi dodatkowymi dowodami bądź okolicznościami odnoszącymi się konkretnie do indywidualnej sytuacji skarżącej, a okoliczności te nie wynikają z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy. Nie przedłożono bowiem obliczenia przewidywanych kosztów demontażu okna i montażu luksferów, bloczków lub pustaków szklanych oraz nie scharakteryzowano sytuacji finansowej skarżącej poprzez podanie chociażby jej miesięcznych dochodów. WSA uznał, że dopiero konfrontacja tych danych umożliwiłabym weryfikację wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu w świetle przedstawionej przez pełnomocnika skarżącej argumentacji nie sposób stwierdzić, czy wykonanie nakazanego obowiązku wiązać się będzie dla skarżącej z nadmiernymi kosztami, a tym samym, czy zachodzi w tej sytuacji niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sąd uznał, że demontaż okien i zamurowanie ich materiałem budowlanym nakazanym w decyzji faktycznie może się wiązać dla skarżącej z pewnymi utrudnieniami, jednakże nie można utożsamiać ich ze skutkami, których nie będzie można przywrócić, bądź ewentualnie z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody. Zdaniem WSA tylko zestawienie wyliczeń dotyczących kosztów wykonania zaskarżonej decyzji oraz danych obrazujących sytuację finansową skarżącej pozwoliłoby na ocenę, czy w istocie realizacja nałożonego na skarżącą obowiązku pociągnie za sobą skutki, o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; zwanej dalej p.p.s.a.).
Ponadto Sąd uznał, że argumentacja wniosku odnosząca się do nadmiernego rygoryzmu nałożonego obowiązku, podczas gdy można było zastosować inny sposób doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, nie mogła być brana pod uwagę przez sąd, albowiem dopiero w orzeczeniu kończącym postępowanie sąd zajmie stanowisko w kwestii zgodności z prawem działań organów nadzoru budowlanego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła skarżąca M. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
W zażaleniu podniesiono, że przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakaz zamurowania okna, względnie jego wypełnienie luksferami, cegłą szklaną lub innymi nieotwieranymi bloczkami lub pustakami szklanymi. Wykonanie takich robót wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów demontażu okna, jego zamurowania lub wypełnienia, a ewentualne wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu będzie wiązać się z kosztami ponownego montażu okna. Wykonanie orzeczonego obowiązku wiązałoby się zatem dla skarżącej z nadmiernymi kosztami. W ocenie wnoszącej zażalenie nie jest niezbędne wskazanie konkretnych wyliczeń w sytuacji, gdy wiedzą powszechnie znaną jest, że koszt prac demontażowych, montażowych, robotników i materiałów budowlanych jest kosztem znaczącym. Podniesiono, że nie ma znaczenia sytuacja materialna skarżącej.
Zarzucono, że sąd, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania, ma obowiązek uwzględniać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu wykonania bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności zaskarżonych do sądu.
W zażaleniu wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zostały określone w art. 61 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. W przepisie tym chodzi bowiem o szczególne i wyjątkowe zagrożenie odpowiadające specjalnemu rodzajowi ochrony tymczasowej strony postępowania. Podkreślenia wymaga, że wniosek powinien zawierać spójną argumentację, popartą faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Rzeczą sądu jest zaś zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają /lub nie/ za wydaniem postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu.
Pod pojęciem wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę – majątkową lub niemajątkową – której nie będzie można wynagrodzić przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub nie będzie można jej wyegzekwować, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. O znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju.
Natomiast trudne do odwrócenia skutki, to takie skutki prawne lub faktyczne, które raz zaistniałe, spowodują istotną bądź trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.
Powołany art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia, lecz wystarczające jest uprawdopodobnienie, przy czym uprawdopodobnienie nie może opierać się na samych ogólnych twierdzeniach strony. Sąd musi opierać się na jakimś materiale pozwalającym zająć stanowisko (por. postanowienie NSA z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt II OZ 443/10). Ogólnikowe twierdzenia strony odwołujące się do powszechnej wiedzy, pozbawione szerszej motywacji, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania aktu. Uprawdopodobnienie okoliczności mających uzasadniać wniosek o wstrzymanie wykonania jest obowiązkiem strony, a uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest uzasadnione.
To w interesie strony leży zatem możliwie najbardziej wyczerpujące wykazanie przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, co dopiero otwiera sądowi drogę do uzupełnienia informacji udzielonych przez wnioskodawcę o analizę akt sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 10 lutego 2014 r., sygn. akt I FSK 76/14).
Należy podkreślić, że złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnej nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków z niej wynikających. Sąd ocenia jedynie, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być dla strony znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia.
Strona przywołując okoliczność poniesienia kosztów finansowych (bez ich sprecyzowania) winna poprzeć swoje twierdzenia stosownymi informacjami dotyczącymi sytuacji materialnej, w tym w szczególności wysokości przychodów i dochodów jakie uzyskuje. Brak powyższych danych uniemożliwia ocenę, w jaki sposób konieczność wykonania zaskarżonej decyzji i poniesienia wynikających z tego kosztów i w jakiej wysokości, wpłynie na sytuację skarżącej, w szczególności, w jaki sposób – uwzględniając sytuację finansową skarżącej – spowoduje niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody, czy też trudnych do odwrócenia skutków.
Trafnie Sąd pierwszej instancji ocenił, że skarżąca nie wykazała w przekonujący sposób, iż wykonanie nakazu zamurowania otworu okiennego materiałem spełniającym wymogi nierozprzestrzeniania ognia przez ściany zewnętrzne (luksferami, bloczkami lub pustakami szklanymi) w celu doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego, może ją narazić na niebezpieczeństwo, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a.