Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 27 sierpnia 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 409/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę R. D. na decyzję Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego w Katowicach z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Skarżący R. D. w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. wystąpił z wnioskiem o wykładnię powyższego wyroku. Zdaniem wnioskodawcy uzasadnienie wyroku nasuwa wątpliwości dotyczące prawa dysponowania gruntem i wykonania wyroku zgodnie z przepisami prawa budowlanego. Kwestionuje stanowisko Sądu, w którym tenże uznał, że w okolicznościach sprawy organy zasadnie stwierdziły, iż w obowiązującym stanie prawnym, jedyną decyzją jaka mogła być podjęta jest decyzja stwierdzająca wykonanie przez inwestora nałożonego na niego decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r. obowiązku przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Wnioskodawca nie zgadza się, ze stwierdzeniem, że okoliczność, iż inwestor wywiązał się z tego obowiązku jest bezsporna. Wnioskujący wymienił tytuły prawne, na podstawie których można wykazać dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Wskazał, że tylko Gmina i Skarb Państwa są uprawnione do uzyskania wywłaszczenia.
Jego zdaniem w czasie wydawania decyzji Prezydenta Miasta Rzeszowa z dnia [...] lutego 2006 r., "K." nie była inwestycją celu publicznego. Prywatna spółka górnicza nie była stroną ww. decyzji. Sposób wykonywania tytułów prawnych (uprawniających do dysponowania nieruchomością na cele budowlane) różni się między sobą i budzi uzasadnione obawy co do sposobu ich wykonywania a skarżący nie może się tego domyślać. Zdaniem wnioskującego, Sąd nie wykazał dlaczego uznał, że inwestor spełnił obowiązek, na jakiej podstawie prawnej i które z uprawnień inwestor wykazał.
Wniosek ten poparł uczestnik postępowania Z. P. w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. Uczestnik ten oświadczył, że prywatna firma górnicza posiada prawo do działki nr [...], obr. [...] dla wznowienia prowadzenia robót budowlanych w postępowaniu naprawczym samowoli budowlanej. Z własnej woli przedsiębiorca górniczy od 2006 r. do chwili obecnej nie prowadził robót budowlanych na ww. działce i z urzędu pozwolenie na budowę uległo uchyleniu.
Sąd Rejonowy w Rzeszowie odmówił ustanowienia służebności na nieruchomościach wymienionych w wyroku. W aktach brak aktów notarialnych przenoszących uprawnienia. Nadto wskazał, że przedsiębiorca górniczy nie występował z wnioskiem do organu budowlanego o wydanie decyzji w przedmiocie wykonania obowiązków przedłożenia dokumentów. Przedłożone dokumenty dotyczą przedsiębiorcy przesyłowego.
Postanowieniem z dnia 21 grudnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wykładnię wyroku. Powołując się na treść art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd wskazał, że wykładnia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia lub uzupełnienia poprzedniego rozstrzygnięcia w zakresie argumentacji faktycznej lub prawnej. W sprawie nie zachodziła taka sytuacja, która wymagałaby rozstrzygnięcia wątpliwości. W objętym wnioskiem zakresie treść wyroku nie budzi żadnych wątpliwości i tym samym nie wymaga wykładni. Sformułowania zawarte zarówno w wyroku, jak i jego uzasadnieniu, są jednoznaczne i nie wywołują wątpliwości co do ich wpływu na ocenę stwierdzonego stanu faktycznego i prawnego. Nie powodują także wątpliwości w zakresie wykonania wyroku. Wszystkie zaś przywołane przez stronę okoliczności stanowią w istocie polemikę z poglądami Sądu i zmierzają do zakwestionowania trafności rozstrzygnięcia. Tego rodzaju okoliczności mogą być podnoszone w drodze skargi kasacyjnej od wyroku, nie zaś wniosku o jego wykładnię.
Sąd wskazał, że wykładnia wyroku nie może prowadzić do reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzenia o inne elementy istotne, bowiem wykracza to poza dyspozycję art. 158 P.p.s.a.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł R. D., domagając się jego uchylenia w całości. Zarzucił mu naruszenie art. 158 P.p.s.a. jednak nie wskazał w jaki sposób naruszenie to nastąpiło. W uzasadnieniu zażalenia stwierdził, że nie zgadza się ze stanowiskiem WSA w Gliwicach. Pomimo upływu ponad 10 lat nie dokonano wpisu w księgach wieczystych prawa do gruntu. Skoro sąd powszechny nie zrozumiał wydanych decyzji administracyjnych, to skarżący nie może domyślać się wykonania wyroku sądu. Jego zdaniem uzasadnienie jest lapidarne i nieprzekonujące.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści przepisu art. 158 P.p.s.a. Sąd, który wydał wyrok, może w dodatkowym postanowieniu rozstrzygnąć ewentualne wątpliwości co do jego treści.
Potrzeba wyjaśnienia treści uzasadnienia wyroku zachodzi wówczas, gdy jest ono niejednoznaczne lub dotknięte zawiłością utrudniającą ustalenie sensu rozstrzygnięcia sprawy. Strona wnioskująca o wykładnię orzeczenia ma obowiązek wskazać, które konkretne elementy uzasadnienia wyroku są dla niej niezrozumiałe, bądź nasuwają określone wątpliwości i dlaczego. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wyjaśnienie wątpliwości nie może przy tym prowadzić do nowej oceny stanu faktycznego lub prawnego ani uzupełnienia treści uzasadnienia. Wniosek o wykładnię wyroku nie może zmierzać również do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawnych i znaczenia słów ani do polemiki ze stanowiskiem Sądu orzekającego w sprawie. Konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi zatem wtedy, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania.
Dokonując w tym zakresie analizy przedstawionej przez stronę skarżącą argumentacji zawartej w treści zażalenia, a także we wniosku o wykładnię ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach należało uznać, że strona skarżąca domaga się w istocie uzupełnienia stanowiska wyrażonego przez Sąd w treści wyroku. Skarżący kwestionuje zasadność stanowiska Sądu odnośnie do oceny, że organy administracji w okolicznościach faktycznych sprawy i istniejącym stanie prawnym prawidłowo uznały, iż inwestor dopełnił obowiązku nałożonego na niego decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r. tj. obowiązku przedłożenia dokumentów uprawniających do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Skarżący uważa, że Sąd nie przedstawił powodów, które doprowadziły do stwierdzenia, że inwestor spełnił nałożony na niego obowiązek i dlaczego uznał, że okoliczność ta jest bezsporna.
Mając powyższe na uwadze należało stwierdzić, że w ocenie skarżącego Sąd nie przedstawił argumentacji, która doprowadziła go do wniosku, że inwestor dopełnił obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r., która z kolei umożliwiła wydanie decyzji przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krośnie z dnia [...] lipca 2009 r. stwierdzającej wykonanie przez P. S.A. w W. nałożonego na nią obowiązku, utrzymanej w mocy decyzją Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] października 2009 r., będącej przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. Skarżący domaga się by Sąd wykazał co było podstawą stwierdzenia, że inwestor wykonał nałożony na niego obowiązek.
Po analizie akt sprawy stwierdzić należy, że wyjaśnienia w tym zakresie zawiera decyzja organu I i II instancji, które Sąd uznał za prawidłowe i w uzasadnieniu wyroku nie musiał przytaczać całej zawartej w nich argumentacji. W uzasadnieniu tych decyzji jednoznacznie wskazano, że powodem uznania, iż inwestor wykazał spełnienie obowiązku było wydanie decyzji z [...] lutego 2006 r. Prezydenta Miasta Rzeszowa znak: [...] orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonych w R. w dzielnicy D. poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie sieci gazociągów przesyłowych na wskazanych tam nieruchomościach, która została utrzymana w części w mocy i w części zmodyfikowana decyzją Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] października 2006 r., a wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 1150/06 oddalono skargi, co oznaczało utrzymanie w mocy decyzji Wojewody Podkarpackiego w części rozstrzygającej o ograniczeniu sposobu korzystania z wymienionych nieruchomości.
Zatem podstawą do uznania wykonania obowiązku były wcześniejsze decyzje administracyjne. Należy także wskazać, że kwestia wykazania obowiązku przez inwestora ww. decyzjami ostatecznie została przesądzona wyrokiem NSA z dnia 6 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 3016/13, którym oddalono skargi kasacyjne, kwestionujące wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 12 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Rz 824/10 oddalający skargi na te decyzje.
W postępowaniu wywołanym niniejszą skargą Sąd miał tylko ocenić, czy zaskarżona decyzja Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego z dnia [...] października 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w Krośnie z dnia [...] lipca 2009 r. była prawidłowa i to uczynił. Skoro uznał, że decyzje te odpowiadały prawu, to podzielił zawartą w nich argumentację i tam właśnie znajduje sie wyjaśnienie wątpliwości w jaki sposób i na jakiej podstawie organy uznały, że inwestor dopełnił obowiązku.
Wbrew twierdzeniom skarżącego zawartym we wniosku jak i w zażaleniu stwierdzić należy, że treść wyroku, którego wykładni domaga się skarżący wyjaśnia jasno i zrozumiale uwarunkowania faktyczne i prawne, które były podstawą wydania rozstrzygnięcia w sprawie będącej przedmiotem skargi. Świadczą o tym wywody Sądu na stronie 5 i 6 uzasadnienia wyroku. Z przywołanych tam zmian przepisów Prawa budowlanego na przestrzeni kilku lat, w szczególności art. 51 tej ustawy, wynika, że jedyną możliwą do wydania decyzją w chwili orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, była decyzja stwierdzająca wykonanie obowiązku. Sąd wyjaśnił także, że art. 37 Prawa budowlanego stanowiący o wygaśnięciu decyzji o pozwoleniu na budowę nie będzie miał zastosowania do decyzji z dnia [...] stycznia 1996 r. oraz wydanych w jej następstwie decyzji ją zmieniających.
Zdaniem NSA, skarżący domaga się wykładni fragmentu uzasadnienia, który nie nastręcza żadnych wątpliwości interpretacyjnych, ponieważ wynika z niego, że organ administracyjny w okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy prawidłowo orzekł o stwierdzeniu wykonania przez inwestora obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r. Fakt, że z treści uzasadnienia nie wynika co było podstawą stwierdzenia wypełnienia obowiązku przez inwestora, bo Sąd nie wchodzi w szczegóły zawarte w decyzjach organów, nie świadczy o potrzebie dokonania wykładni wyroku.
Oznacza to, że żądanie strony skarżącej wykracza poza przewidzianą w art. 158 P.p.s.a. wykładnię orzeczenia, która nie może zmierzać do zmiany uzasadnienia poprzez jego uzupełnienie o pewne dodatkowe czy pogłębione rozważania. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do treści uzasadnienia, a nie konieczność jego uzupełnienia o pewne istotne dla skarżącego rozważania. Wykładnia orzeczenia nie może zmierzać do zmian merytorycznych, polegających na reinterpretacji uzasadnienia, czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy ani też do formułowania przez sąd dodatkowych motywów podjętego rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. Przedmiotem wykładni mogą być jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, okoliczności wskazane przez skarżącego mogły być podnoszone w drodze skargi kasacyjnej od wyroku, nie zaś we wniosku o jego wykładnię.
W świetle powyższych ustaleń uznać należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zasadnie odmówił wykładni wyroku o sygn. akt II SA/Gl 409/14.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.