Uzasadnienie
Pismem z dnia 7 stycznia 2004 r. Stowarzyszenie Ekologiczne "[...]" wniosło skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego z dnia 1 grudnia 2003 r., nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania Stowarzyszenia od wydanych z upoważnienia Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, decyzji nr 806/Mok/A/2003 i 807/Mok/A/2003 z dnia 31 lipca 2003 r.
Pismem z dnia 17 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał Stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych skargi, m.in. przez uiszczenie wpisu w wysokości 100 zł. w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono skarżącemu Stowarzyszeniu w dniu 23 listopada 2004 r.
W dniu 30 listopada 2004 r. (data stempla pocztowego) Stowarzyszenie wniosło o zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł. W uzasadnieniu wniosku podano, iż Stowarzyszenie jest finansowane wyłącznie z zasobów finansowych swoich członków i uiszczania kosztów sądowych przekracza ich możliwości. W złożonym następnie urzędowym formularzu wniosku, Stowarzyszenie wniosło o zwolnienie z kosztów sądowych z powodu braku środków na ich pokrycie.
Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1661/04, referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W wyniku wniesionego sprzeciwu, wniosek Stowarzyszenia o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został rozpoznany ponownie.
Postanowieniem z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt VII SA/Wa 1661/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wniosek skarżącego Stowarzyszenia. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że Stowarzyszenie nie wykazało, ze nie ma dostatecznych środków finansowych. W ocenie sądu argument, że Stowarzyszenie skupia "przeciętnie uposażone" osoby nie stanowi podstawy do zwolnienia z kosztów sądowych, tym bardziej, że wpis w tej sprawie wynosi 100 zł i w ocenie Sądu może być uiszczony przez Stowarzyszenie, zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania w sprawie.
Na powyższe postanowienie Sądu, którego odpis doręczono w dniu 25 lutego 2005 r., Stowarzyszenie wniosło w dniu 2 marca 2005 r. zażalenie. Podniesiono w nim, iż członkowie Stowarzyszenia nie są w stanie ponosić tak wysokich opłat sądowych (po zmianie wysokości obowiązujących wpisów), prowadzą bowiem wiele spraw i nie są w stanie pokryć wszystkich związanych z tym kosztów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie jest zasadne. Zgodnie z generalną zasadą ponoszenia kosztów postępowania sądowego i stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), powołanej dalej jako p.p.s.a.; jeżeli ustawa nie stanowi inaczej do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Prawo pomocy jest wyjątkiem od tej zasady i zastosowanie tej instytucji ogranicza się do szczególnie uzasadnionych przypadków. Przyznanie prawa pomocy osobie prawnej i innym jednostkom organizacyjnym nieposiadającym osobowości prawnej następuje może nastąpić w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, o jaki wnioskuje Stowarzyszenie, następuje w przypadku wykazania braku środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 p.p.s.a.). Z przepisu tego wynika, że warunkiem ubiegania się o prawo pomocy w zakresie całkowitym jest wykazanie nie posiadania przez wnioskującego żadnych środków finansowych.
W niniejszej sprawie Stowarzyszenie we wniosku o przyznanie prawa pomocy podało, że źródłem finansowania działalności stowarzyszenia są własne zasoby finansowe członków. Nie można więc uznać, że Stowarzyszenie nie wykazując we wniosku wysokości środków finansowych (chociażby składek członkowskich), wykazało ich brak. Ponadto, całkowity koszt na obecnym etapie postępowania sprowadza się do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Skoro Stowarzyszenie prowadzi działalność na rzecz ochrony środowiska, potencjalnie związaną z udziałem w postępowaniach sądowych, to wnosząc skargę musi liczyć się
Sygn. akt II OZ 278/05 z koniecznością pokrycia kosztów wszczętego postępowania i powinno gromadzić na cele ewentualnych postępowań sądowych odpowiednie kwoty. W zażaleniu potwierdzono, że wpis w wysokości 100 zł. nie jest wygórowany i Stowarzyszenie jest w stanie ponieść jego koszt. Nie ma znaczenia natomiast przywołana argumentacja, że Stowarzyszenie prowadzi wiele spraw, w których zobowiązane jest ponieść koszty postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy rozpatrywany jest przy każdej sprawie osobno i przyznane prawa pomocy obejmuje tym samym zwolnienie z kosztów sądowych w danej sprawie.
Stowarzyszenie Ekologiczne "[...]" zapewne posiada konto bankowe, ubiegając się o przyznanie prawa pomocy należało więc przedstawić wyciąg z tego konta w celu udokumentowania, że nie ma środków na poniesienie kosztów postępowania. Należy również zwrócić uwagę, że zgodnie z przepisem art. 239 p.p.s.a., Stowarzyszenie nie jest zwolnione od ponoszenia kosztów sądowych w sprawach sądowoadministracyjnych.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji postanowienia.