Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 4 lutego 2010 r. odrzucił wniosek J. K. o przywrócenie terminu do przedłożenia odpisu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia [...] lipca 2009 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że postanowieniem z dnia 3 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę J.K. na wskazaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu. Przyczyną powyższego orzeczenia było nieuzupełnienie przez skarżącą braku formalnego skargi. Skarżąca pomimo stosownego wezwania, które otrzymała w dniu 13 października 2009 r. nie nadesłała odpisu skargi. Doręczenie skarżącej wskazanego postanowienia nastąpiło w dniu 19 listopada 2009 r., na co wskazuje podpis dorosłego domownika na zwrotnym potwierdzeniu odbioru tej korespondencji.
W dniu 15 grudnia 2009 r. J.K. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie pismo, w którym poinformowała, że po zapoznaniu się z aktami sprawy zauważyła, iż znajduje się w nich jej skarga i tylko jeden jej odpis, podczas gdy do skargi składanej za pośrednictwem organu załączyła cztery takie odpisy. Do wskazanego pisma skarżąca dołączyła kopię podania skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 15 grudnia 2009 r., w którym zwróciła się o natychmiastowe przesłanie do Sądu I instancji brakujących odpisów skargi. W dniu 17 grudnia 2009 r. do Sądu I instancji wpłynęły przesłane przez organ trzy egzemplarze skargi J.K.
W związku z powyższym wezwano J.K. do wyjaśnienia, czy pismo z dnia 15 grudnia 2009 r. jest wnioskiem o przywrócenie terminu do usunięcia braków formalnych skargi. W odpowiedzi J.K. zwróciła się o taką interpretację jej wniosku z dnia 15 grudnia 2009r., która nie będzie skutkować pogorszeniem jej sytuacji procesowej.
Odrzucając wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że wniosek o przywrócenie terminu należy złożyć do sądu, w którym czynność miała być dokonana w ciągu 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
W ocenie Sądu I instancji, wskazany termin nie został dotrzymany. W dniu 13 października 2009 r. skarżąca otrzymała wezwanie do przedłożenia jednego odpisu skargi, a zatem już wówczas uzyskała wiedzę, iż odpisu takiego brak w aktach sprawy.
Następnie w dniu 19 listopada 2009 r. doręczone zostało skarżącej postanowienie Sądu z dnia 3 listopada 2009 r. o odrzuceniu jej skargi, wobec nieprzedłożenia żądanego odpisu skargi. Wtedy to skarżąca upewniła się, że jej skarga zawiera brak, uniemożliwiający nadanie jej dalszego biegu. Pismo, które Sąd I instancji uznał za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi skarżąca złożyła dopiero w dniu 15 grudnia 2009 r., a więc prawie z miesięcznym opóźnieniem.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca zarzucając naruszenie art. 88 w związku z art. 87 § 1 p.p.s.a. poprzez błędne uznanie, że wniosek o przywrócenie terminu był spóźniony.
Skarżąca przedstawiając stan faktyczny sprawy wskazała, że zaskarżone postanowienie jest krzywdzące, bowiem Sąd I instancji wzywając skarżącą do wyjaśnienia czy jej pismo jest wnioskiem o przywrócenie terminu, posiadał już wiedzę, że wniosek zostanie odrzucony. W jej ocenie termin do złożenia wniosku należy liczyć od dnia, kiedy Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustaliło, że nie wszystkie odpisy skargi zostały złożone.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Stosownie do treści przepisu art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a.). Złożenie wniosku po upływie tego terminu powoduje, że Sąd nie ma możliwości jego merytorycznego rozpoznania, bowiem spóźniony wniosek o przywrócenie terminu Sąd zobowiązany jest odrzucić (art. 88 p.p.s.a.).
Dla ustalenia początku biegu terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, niewątpliwie konieczne jest ustalenie z jakiej przyczyny doszło do uchybienia terminu oraz kiedy ta przyczyna przestała uniemożliwiać stronie dokonanie czynności. Analiza pism skarżącej, w tym także zażalenia, prowadzić musi do wniosku, że przyczyny te były dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, skarżąca była w przekonaniu, że nie ma obowiązku uzupełnienia braków skargi, bowiem odpowiednia ilość egzemplarzy skargi została złożona w organie. Po drugie zaś, jak twierdzi skarżąca w zażaleniu, dopiero po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi zweryfikowała zawartość przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braków skargi i uzyskała wiedzę, że wezwanie to dotyczyło również odpisu skargi. Stąd też, termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu liczony być powinien od dnia doręczenia skarżącej postanowienia o odrzuceniu skargi, kiedy to skarżąca mogła już poczynić kroki niezbędne dla wyjaśnienia okoliczności sprawy.
Tymczasem zarówno w Sądzie I instancji jak i w organie, skarżąca pojawiła się dopiero w dniu 14 grudnia 2009 r. Trudno zatem liczyć termin do złożenia wniosku dopiero od tej daty, skoro już wcześniej skarżąca była świadoma, że terminowi uchybiła.
Nie ulega również wątpliwości, że pismo skarżącej z dnia 16 grudnia 2009 r. nie było sformułowane precyzyjnie, a zatem słusznie Sąd I instancji wezwał ją do jednoznacznego określenia, czy jest to wniosek o przywrócenie terminu. Na tym etapie Sąd I instancji nie był uprawniony do oceniania terminu do złożenia wniosku ani też przesłanek przywrócenia terminu, a sama treść wezwania zasługuje na aprobatę. Wniosek o przywrócenie terminu był bowiem jednym z dwóch możliwych sposobów uchylenia się przez stronę od negatywnych skutków uchybienia terminu. Drugą możliwością była skarga kasacyjna (którą strona odrębnie złożyła i które będzie podlegała rozpoznaniu), jednakże pismo skarżącej nie mogło zostać potraktowane jako taki środek odwoławczy, bowiem zostało sporządzenie przez stronę osobiście, z pominięciem wymaganego przymusu adwokacko – radcowskiego.
W tej sytuacji uznać należy, że Sąd I instancji był uprawniony, ale także zobowiązany do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi.
Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w postanowieniu.